KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 19.
Do nienaturalnych zagrożeń środowiska należy zaliczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenia nienaturalne (antropogeniczne) wynikają z działalności człowieka. Duże hodowle zwierząt są przykładem takiej presji (emisje, odpady, obciążenie wód i gleb). Ekstremalne burze, susze i część pożarów to zjawiska zaliczane do zagrożeń naturalnych, zależnych od warunków przyrodniczych.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji zagrożeń środowiska często rozróżnia się zagrożenia naturalne (związane z procesami przyrodniczymi) oraz antropogeniczne, nazywane też "nienaturalnymi" (wynikające z działalności człowieka). W pytaniu chodzi o wskazanie przykładu zagrożenia, którego źródłem jest człowiek.

Odpowiedź "duże hodowle zwierząt" pasuje do tej kategorii, ponieważ intensywna produkcja zwierzęca jest formą presji na środowisko. Może powodować m.in. zwiększoną emisję zanieczyszczeń do powietrza (np. uciążliwości zapachowe), wzrost ładunków biogenów trafiających do wód, lokalne przeciążenie gleb składnikami nawozowymi oraz powstawanie znacznych ilości odchodów i ścieków wymagających właściwego zagospodarowania. To są typowe mechanizmy oddziaływania, które wynikają z decyzji organizacyjnych i skali działalności człowieka.

Pozostałe propozycje dotyczą zjawisk, które w podstawowym ujęciu uznaje się za naturalne:

  • "ekstremalne burze" – są zjawiskami meteorologicznymi zachodzącymi w atmosferze. Mogą stanowić poważne zagrożenie, ale ich bezpośrednią przyczyną są procesy pogodowe.
  • "susze" – wynikają głównie z układu opadów i temperatur (czynniki klimatyczne i hydrologiczne). Człowiek może je nasilać (np. przez zmianę użytkowania terenu), ale sama kategoria w testach bywa przypisywana do zagrożeń naturalnych.
  • "pożary przestrzenne" – mogą mieć różne źródła (naturalne lub antropogeniczne). Ponieważ odpowiedź nie precyzuje przyczyny pożaru, jako ogólne zjawisko jest częściej kojarzona z zagrożeniem naturalnym, a w tym zestawie nie jest najlepszym przykładem zagrożenia "nienaturalnego".

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: jeśli źródłem zagrożenia jest działalność człowieka (produkcja, transport, rolnictwo, gospodarka odpadami), to najczęściej mówimy o zagrożeniu antropogenicznym. Jeśli źródłem są procesy przyrodnicze (pogoda, klimat, hydrologia), to jest to zagrożenie naturalne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zagrożenia wynikające z działalności człowieka, czyli np. z przemysłu, transportu, rolnictwa, gospodarki odpadami czy urbanizacji. Ich źródłem jest presja człowieka na elementy środowiska (powietrze, wody, gleby), a nie procesy przyrodnicze.
Bo są formą działalności gospodarczej człowieka i przy dużej skali mogą generować istotne obciążenia: powstawanie dużych ilości odchodów, ryzyko zanieczyszczenia wód i gleb biogenami oraz uciążliwości zapachowe. To typowy przykład presji rolniczej.
Zadaj sobie pytanie: "czy bez działalności człowieka zjawisko mogłoby wystąpić?". Jeśli tak (np. burza, susza), zwykle jest naturalne. Jeśli wynika z produkcji, eksploatacji lub organizacji działalności (np. emisje, odpady, intensywna hodowla), traktuj je jako antropogeniczne.
Nie. Pożary mogą mieć przyczyny naturalne (np. wyładowania atmosferyczne) albo antropogeniczne (np. podpalenia, zaniedbania). Jeśli w odpowiedzi nie podano przyczyny, kategoria bywa niejednoznaczna, dlatego w testach lepiej szukać przykładów jednoznacznie związanych z działalnością człowieka.
Susza jest zjawiskiem naturalnym związanym z warunkami pogodowymi i hydrologią, ale człowiek może ją nasilać, np. przez zmianę użytkowania terenu czy nadmierny pobór wód. Na potrzeby prostych zadań testowych "susza" zwykle pozostaje przykładem zagrożenia naturalnego.
Najczęściej wskazuje się obciążenie wód i gleb związkami biogennymi, problemy z zagospodarowaniem nawozów naturalnych, emisje do powietrza i uciążliwości zapachowe. W praktyce istotne jest też ryzyko lokalnego przeciążenia środowiska przy zbyt dużej koncentracji produkcji.
To oddziaływanie rolnictwa na środowisko, np. przez nawożenie, hodowlę, użytkowanie gruntów i gospodarkę wodną. W ocenie stanu środowiska identyfikuje się jej źródła, kierunki wpływu (woda, gleba, powietrze) oraz możliwe działania ograniczające negatywne skutki.
Ekstremalne burze są zjawiskami meteorologicznymi powstającymi w wyniku procesów atmosferycznych. Mogą powodować szkody i zagrożenia dla ludzi oraz środowiska, ale ich pierwotne źródło nie jest działalnością człowieka, tylko dynamika pogody i klimatu.
Częsty błąd to wybieranie zjawiska "najgroźniejszego" zamiast analizowania jego pochodzenia (naturalne vs antropogeniczne). Inny błąd to mylenie przyczyny ze skutkiem, np. traktowanie każdego pożaru jako antropogenicznego bez doprecyzowania źródła zapłonu.
Ucz się w parach: naturalne vs antropogeniczne, i do każdej kategorii dopasuj po kilka jednoznacznych przykładów. Ćwicz zadania testowe, w których kluczowe jest rozpoznanie źródła presji. Pomaga też tworzenie krótkich map myśli: powietrze–woda–gleba i typowe presje.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zagrożenia nienaturalne (antropogeniczne) wynikają z działalności człowieka."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ekologii i ochrony środowiska dotyczące zagrożeń naturalnych i antropogenicznych
  • Podręczniki/notesy do kwalifikacji z zakresu oceny stanu środowiska (działy: presje i oddziaływania)
  • Opracowania o wpływie intensywnej produkcji zwierzęcej na wodę, glebę i powietrze (emisje, biogeny, odor)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego