Po docięciu rury miedzianej na wymagany wymiar na jej krawędzi bardzo często powstaje grat, czyli ostra nierówność materiału (wewnątrz, na zewnątrz lub w obu miejscach). Taki grat może utrudnić montaż, pogorszyć jakość połączenia oraz prowadzić do uszkodzenia elementów współpracujących.
Dlatego do obróbki krawędzi rury po cięciu używa się gradownicy (narzędzia do odgratowania). Jej zadaniem jest usunięcie ostrych zadziorów oraz wygładzenie/sfazowanie krawędzi. W praktyce poprawia to bezpieczeństwo pracy (mniejsze ryzyko skaleczeń) i jakość wykonania połączeń w instalacji ciepłej wody użytkowej.
Pozostałe narzędzia nie pasują do opisanej czynności:
- Giętarka służy do gięcia rury, czyli zmiany jej geometrii (promienia/kształtu) bez spłaszczania przekroju, a nie do obróbki samej krawędzi po cięciu.
- Gwinciarka wykonuje gwint na końcu rury lub pręta, co jest inną operacją technologiczną niż odgratowanie; dodatkowo gwintowanie dotyczy konkretnych typów połączeń i materiałów, a nie samego "wygładzenia krawędzi".
- Zaginarka jest kojarzona z wykonywaniem zagięć (najczęściej w obróbce blach) lub kształtowaniem profili; nie jest to typowe narzędzie do usuwania gratu z rur miedzianych.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "obróbka krawędzi po docięciu rury", najczęściej chodzi o etap przygotowawczy: usunięcie gratu i wygładzenie końcówki. To klasyczne zastosowanie gradownicy.
