KWALIFIKACJA TDR1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 8.
Do oceny przebiegu spalania w silniku o zapłonie samoczynnym stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dymomierz służy do oceny zadymienia spalin (optycznej gęstości/pochłaniania światła), co jest praktycznym wskaźnikiem jakości spalania w silniku o zapłonie samoczynnym. Analizator bada zwykle skład gazowy spalin, pirometr temperaturę, a refraktometr właściwości optyczne cieczy.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku o zapłonie samoczynnym (Diesla) jednym z najczęściej ocenianych, praktycznych objawów jakości spalania jest zadymienie spalin. Nadmierne dymienie może wskazywać m.in. na nieprawidłowe dawkowanie paliwa, problemy z doprowadzeniem powietrza, wtryskiem lub stanem technicznym silnika. Do pomiaru zadymienia stosuje się dymomierz (często określany też jako opacymetr), który ocenia stopień pochłaniania/rozpraszania światła przez spaliny, czyli ich "ciemność" w sposób liczbowy.

Dlatego odpowiedź "dymomierz." pasuje do sformułowania "do oceny przebiegu spalania" rozumianej jako ocena jakości spalania przez pryzmat zadymienia.

  • "analizator." jest kojarzony głównie z analizą składu spalin (udziały wybranych składników). To inny rodzaj informacji niż zadymienie i nie jest typowym, podstawowym narzędziem oceny dymienia w silniku ZS w ujęciu szkolnym.
  • "pirometr." służy do pomiaru temperatury (często bezkontaktowo). Temperatura może wiązać się z procesem spalania, ale sam pirometr nie jest standardowym przyrządem do oceny przebiegu spalania w sensie emisji/zadymienia.
  • "refraktometr." służy do pomiaru współczynnika załamania światła (np. do oceny stężenia roztworów, kontroli płynów eksploatacyjnych). Nie jest narzędziem do oceny spalania w silniku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy silnika ZS i "oceny spalania" w kontekście obsługi/diagnostyki, często chodzi o zadymienie, a więc dobór przyrządu do pomiaru dymienia. Gdy pytanie dotyczy cieczy (płyn chłodniczy, elektrolit, płyn do spryskiwaczy), wtedy częściej pojawia się refraktometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dymomierz (często nazywany też opacymetrem) to przyrząd do pomiaru zadymienia spalin, czyli ich optycznej "gęstości". W praktyce ocenia, jak mocno spaliny pochłaniają światło, co stanowi wskaźnik jakości spalania w silniku o zapłonie samoczynnym.
Zadymienie rośnie, gdy w cylindrze spalanie jest niepełne lub mieszanka jest zbyt "bogata" w paliwo względem dostępnego powietrza. Może to wynikać np. z problemów z dolotem, doładowaniem albo wtryskiem. Dlatego pomiar zadymienia pomaga ocenić, czy spalanie przebiega prawidłowo.
Analizator spalin służy do oceny składu gazowego spalin (w zależności od urządzenia: wybrane składniki). Dymomierz natomiast mierzy zadymienie (właściwości optyczne spalin). To różne wielkości, więc nie należy ich traktować jako zamiennych przyrządów.
Dymomierza używa się wtedy, gdy trzeba liczbowo określić dymienie pojazdu z silnikiem o zapłonie samoczynnym, np. przy ocenie stanu technicznego po naprawie, przy podejrzeniu nadmiernego dymienia pod obciążeniem lub w procedurach kontrolnych związanych z emisją cząstek sadzy.
Typowe przyczyny to m.in. niedobór powietrza (zabrudzony filtr, nieszczelność dolotu), problemy z doładowaniem, nieprawidłowy wtrysk paliwa (dawka, rozpylenie), a także zużycie silnika. Wysokie zadymienie to sygnał do dalszej diagnostyki, a nie "wyrok" jednej konkretnej usterki.
Pirometr mierzy temperaturę (często bezkontaktowo), więc może być użyteczny do kontroli nagrzewania elementów (np. układu wydechowego). Nie jest jednak typowym przyrządem do oceny jakości spalania rozumianej jako emisja i dymienie. Do tego celu stosuje się dymomierz lub inne narzędzia diagnostyczne.
Refraktometr mierzy współczynnik załamania światła, co pozwala wnioskować np. o stężeniu roztworu lub właściwościach cieczy eksploatacyjnych. Nie mierzy parametrów spalin ani przebiegu spalania w cylindrze, dlatego w pytaniach o ocenę spalania w dieslu zwykle nie jest właściwą odpowiedzią.
Warto łączyć dymomierz z pojęciami: zadymienie, dymienie, opacity, cząstki sadzy, jakość spalania w silniku ZS. Pomaga też pamiętać, że analizator spalin kojarzy się bardziej ze składem gazowym, a refraktometr z cieczami (np. płynami eksploatacyjnymi).
W zadaniach szkolnych "ocena spalania" bywa rozumiana praktycznie: jako ocena skutków spalania widocznych w spalinach. W silniku ZS typowym, prostym wskaźnikiem jest zadymienie, więc naturalnym doborem przyrządu jest dymomierz. To szybkie skojarzenie pomaga w testach.
Najlepiej uczyć się "parametr → przyrząd": temperatura → pirometr, stężenie cieczy → refraktometr, zadymienie diesla → dymomierz, skład spalin → analizator. Dodatkowo warto robić krótkie fiszki z zastosowaniem oraz typowymi przykładami usterek, które dany pomiar pomaga wykryć.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Dymomierz służy do oceny zadymienia spalin (optycznej gęstości/pochłaniania światła), co jest praktycznym wskaźnikiem jakości spalania w silniku o zapłonie samoczynnym."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Dymomierz - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_Diesla - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki pojazdów dla branży transportu drogowego (dział: pomiary emisji i zadymienia)
  • Instrukcje szkoleniowe dotyczące obsługi dymomierza/opacymetru w stacji kontroli pojazdów
  • Encyklopedyczne opisy przyrządów pomiarowych (dla utrwalenia definicji i zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego