KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 40.
Do ochrony dróg oddechowych przed nietrującymi stałymi i ciekłymi cząstkami takimi jak: pyły, dymy, aerozole i mgły, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pyły, dymy, aerozole i mgły to zanieczyszczenia w postaci cząstek stałych lub ciekłych w powietrzu, więc wymagają ochrony opartej na filtracji cząstek.
Właściwe są półmaski filtrujące o klasach P-1, P-2 i P-3. Pochłaniacze oraz aparaty ucieczkowe służą do innych zastosowań (gazy/ucieczka).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu wskazano zanieczyszczenia nietrujące w postaci cząstek stałych i ciekłych: pyły, dymy, aerozole i mgły. Taki typ narażenia oznacza, że zagrożenie wynika z obecności cząstek unoszących się w powietrzu, a nie z toksycznych gazów czy niedoboru tlenu. Dlatego właściwą metodą ochrony jest filtracja cząstek.

Odpowiedź "półmaski filtrujące typu P-1, P-2 i P-3" jest poprawna, ponieważ półmaska filtrująca jest środkiem ochrony układu oddechowego przeznaczonym do pracy w środowisku zapylonym/aerozolowym. Klasy P-1/P-2/P-3 odnoszą się do skuteczności ochrony przed cząstkami (im wyższa klasa, tym większa zdolność zatrzymywania cząstek i zwykle większe wymagania co do szczelności/dopasowania).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "pochłaniacze ochronne górnicze typu POG" – pochłaniacze są kojarzone z ochroną przed gazami i parami (adsorpcja/pochłanianie na złożu), a nie z typową filtracją pyłów i mgieł. Przy zagrożeniu cząstkami kluczowy jest filtr cząstek.
  • "aparaty ucieczkowe typu SR-60" – aparaty ucieczkowe są przeznaczone do użycia w sytuacjach awaryjnych (ewakuacja/ucieczka), a nie jako podstawowy środek do rutynowej pracy w zapyleniu.
  • "aparaty ucieczkowe typu AU-9" – analogicznie, sprzęt ucieczkowy ma inne przeznaczenie i inne warunki stosowania niż półmaski filtrujące do codziennej ochrony przed aerozolami cząstek.

W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać o prostej regule: cząstki = filtr cząstek, natomiast gazy/pary = pochłaniacz, a ucieczka/awaria = aparat ucieczkowy. To ułatwia szybkie rozpoznanie właściwej grupy ŚOI do danego rodzaju narażenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Półmaska filtrująca chroni przed zanieczyszczeniami w postaci cząstek unoszących się w powietrzu, np. pyłami i dymami.

Działa przez mechaniczne zatrzymywanie cząstek na materiale filtracyjnym, dlatego jest dobierana do zapylenia, a nie do gazów.

Jeśli w opisie pojawiają się pyły, dymy, aerozole lub mgły, zwykle chodzi o cząstki stałe lub ciekłe.

Przy gazach częściej mówi się o toksycznych gazach/parach lub o pochłaniaczach. Wtedy sam filtr cząstek może nie wystarczyć.

Aparaty ucieczkowe są projektowane do użycia w sytuacji awaryjnej i ewakuacji, a nie do wielogodzinnej pracy.

Ich celem jest umożliwienie opuszczenia strefy zagrożenia, a nie komfort i ekonomia stosowania podczas typowych robót w wyrobisku.

Oznaczenia P-1, P-2 i P-3 odnoszą się do klas ochrony przed cząstkami (różna skuteczność filtracji).

Im wyższa klasa, tym lepsza ochrona przed drobniejszymi lub liczniejszymi cząstkami, ale zwykle rosną wymagania co do dopasowania i oporów oddychania.

Częsty błąd to wybór sprzętu "najmocniejszego" zamiast właściwego do typu zagrożenia.

Inny błąd to mylenie pochłaniaczy (gazy/pary) z filtracją cząstek (pyły/mgły). Na egzaminie zawsze najpierw ustal, czy zagrożenie to cząstki czy gazy.

Nie jest to założenie bezpieczne. Pochłaniacze kojarzy się przede wszystkim z ochroną przed gazami i parami, a nie z typową filtracją pyłów.

Jeśli zagrożenie opisano jako pyły/dymy/aerozole/mgły, właściwym kierunkiem są półmaski filtrujące/filtry cząstek.

Ochrona przed mgłami może być potrzebna tam, gdzie w powietrzu unoszą się drobne krople cieczy, np. przy procesach generujących aerozol.

W opisie zadania egzaminacyjnego słowo "mgły" sugeruje konieczność ochrony przed cząstkami ciekłymi, czyli filtracji cząstek.

Słowo "nietrujące" zawęża wybór do ochrony przed cząstkami niebędącymi toksycznymi gazami.

W takim układzie najczęściej chodzi o zapylenie lub aerozol cząstek, więc wybiera się półmaskę filtrującą/filtr cząstek, a nie sprzęt ucieczkowy.

Nawet dobry materiał filtracyjny nie zadziała prawidłowo, jeśli powietrze będzie omijało filtr przez nieszczelności przy twarzy.

Dlatego na zajęciach i w praktyce podkreśla się szczelność, właściwy rozmiar oraz poprawne założenie półmaski przed wejściem w strefę zapylenia.

Najpierw nazwij zagrożenie: cząstki (pył/dym/mgła) czy gazy/pary, czy sytuacja awaryjna.

Potem dopasuj grupę sprzętu: filtr cząstek dla pyłów, pochłaniacz dla gazów oraz aparat ucieczkowy dla ewakuacji. To ogranicza ryzyko pomyłki między podobnymi nazwami.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Pochłaniacze oraz aparaty ucieczkowe służą do innych zastosowań (gazy/ucieczka)."

Źródła:

  • PN-EN 149:2001+A1:2009, "Sprzęt ochrony układu oddechowego — Półmaski filtrujące chroniące przed cząstkami — Wymagania, badanie, znakowanie"
  • PN-EN 143:2004 (lub nowsza wersja zastępująca), "Sprzęt ochrony układu oddechowego — Filtry cząstek — Wymagania, badanie, znakowanie"

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP zakładu górniczego dotyczące doboru ŚOI układu oddechowego
  • Instrukcje użytkowania i karty katalogowe półmasek filtrujących oraz filtrów cząstek
  • Podstawy higieny pracy: zagrożenia pyłowe i aerozolowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego