Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 13.
Do oddzielenia w probówkach osadu AgCl od cieczy macierzystej w laboratorium stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirówka umożliwia szybkie oddzielenie faz w probówce: osad AgCl ulega zagęszczeniu na dnie, a ciecz macierzysta pozostaje jako klarowny supernatant do zlania. Zestaw sit i krystalizator nie służą do takiej separacji w probówkach, a wytrząsarka miesza zamiast rozdzielać.

Pełne wyjaśnienie:

W probówkach laboratoryjnych do rozdzielenia osadu (np. AgCl) od cieczy macierzystej standardowo stosuje się wirowanie. Podczas wirowania zawiesina jest poddawana działaniu przyspieszenia odśrodkowego, co znacząco przyspiesza sedymentację cząstek stałych i prowadzi do powstania zwartego osadu na dnie probówki oraz warstwy cieczy nadosadowej (supernatantu), którą można łatwo zdekantować lub odpipetować.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do tej czynności?

  • "zestaw sit" – sita stosuje się do rozdziału mechanicznego ciał stałych o różnych rozmiarach ziaren, zwykle w skali makro. Nie jest to narzędzie do pracy z zawiesiną w probówce ani do oddzielania osadu od cieczy.
  • "wytrząsarkę" – wytrząsarka służy do mieszania, zwiększania kontaktu faz (np. ekstrakcja, rozpuszczanie, homogenizacja). Jej użycie utrudniałoby separację, bo ponownie zawieszałoby osad.
  • "krystalizator" – krystalizator to naczynie do prowadzenia krystalizacji (otrzymywania kryształów podczas ochładzania lub odparowywania). Nie jest to urządzenie do oddzielania osadu od cieczy w probówce.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "osad w probówce" i potrzeba szybkiego rozdziału od cieczy, najczęściej chodzi o wirówkę (lub, w innych zadaniach, o filtrację – ale filtracja dotyczy zwykle lejka/sączenia, a nie bezpośrednio probówki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest ciecz macierzysta w analizie laboratoryjnej?
Ciecz macierzysta to roztwór pozostający nad wydzielonym osadem po reakcji (np. strącaniu). Zawiera składniki rozpuszczone, które nie przeszły do osadu. Po rozdziale osadu od cieczy (np. przez wirowanie) supernatant można zlać lub pobrać do dalszych badań.
Jak działa wirówka laboratoryjna w oddzielaniu osadu od cieczy?
Wirówka wytwarza przyspieszenie odśrodkowe, które przyspiesza opadanie cząstek stałych. Dzięki temu osad szybciej zbija się na dnie probówki, a nad nim powstaje klarowna ciecz nadosadowa. Ułatwia to dekantację lub pobranie supernatantu pipetą.
Dlaczego do oddzielenia AgCl od roztworu w probówce wybiera się wirówkę?
AgCl tworzy drobny, trudno opadający osad. Wirowanie skraca czas rozdziału i zwiększa skuteczność oddzielenia faz w małej objętości probówki. To praktyczne rozwiązanie, gdy potrzebujesz szybko uzyskać supernatant lub przygotować osad do przemywania.
Czy wytrząsarka może zastąpić wirówkę przy rozdzielaniu osadu?
Nie. Wytrząsarka jest przeznaczona do mieszania i utrzymywania zawiesiny, a nie do rozdziału faz. Jej użycie zwykle powoduje ponowne zawieszenie osadu, co utrudnia zlanie cieczy nadosadowej i pogarsza klarowność supernatantu.
Jakie są najczęstsze błędy przy zlewaniu cieczy nadosadowej po wirowaniu?
Typowe błędy to: zbyt gwałtowne zlanie powodujące wzruszenie osadu, przechylenie probówki pod złym kątem, użycie niewłaściwej pipety oraz brak pozostawienia małej objętości cieczy nad osadem. Skutkiem jest zanieczyszczenie supernatantu cząstkami osadu.
Kiedy zamiast wirowania stosuje się filtrację osadu?
Filtrację wybiera się, gdy ilość osadu jest większa, gdy potrzebujesz go przenieść na sączek do przemywania lub suszenia, albo gdy wymagana jest bardzo wysoka klarowność przesączu. W probówkach i przy małych objętościach częściej stosuje się wirowanie ze względu na szybkość.
Co oznacza skrót AgCl i dlaczego tworzy osad?
AgCl to chlorek srebra(I). Jest słabo rozpuszczalny w wodzie, dlatego w odpowiednich warunkach reakcji strąceniowej powstaje jako osad. W analizie jakościowej osad AgCl bywa wykorzystywany do identyfikacji jonów, a następnie wymaga oddzielenia od roztworu.
Jak przygotować probówki do wirowania, żeby było bezpiecznie?
Należy dobrać właściwe probówki do danego rotora, sprawdzić ich stan (brak pęknięć), domknąć zatyczki, a przede wszystkim wyważyć próbki (para o podobnej masie/objętości po przeciwnych stronach). To zmniejsza drgania i ryzyko uszkodzenia sprzętu.
Dlaczego zestaw sit nie nadaje się do oddzielania osadu w probówce?
Sita służą do przesiewania suchych materiałów stałych o różnych rozmiarach ziaren. W probówce masz zwykle zawiesinę osadu w cieczy, często drobnodyspersyjną. Taka separacja wymaga metod jak wirowanie lub filtracja, a nie przesiewanie przez sita.
Jak uczyć się rozpoznawania sprzętu laboratoryjnego na egzamin technika analityka?
Skuteczna metoda to łączenie sprzętu z jego funkcją: mieszanie (wytrząsarka), rozdział faz w probówce (wirówka), tworzenie kryształów (krystalizator), rozdział ciał stałych (sita). Pomaga też analiza słów kluczowych w poleceniu: "osad", "supernatant", "probówka", "oddzielić".
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wirówka umożliwia szybkie oddzielenie faz w probówce: osad AgCl ulega zagęszczeniu na dnie, a ciecz macierzysta pozostaje jako klarowny supernatant do zlania."

Źródła:

  • Skoog, West, Holler, Crouch, "Fundamentals of Analytical Chemistry", rozdziały dotyczące separacji i przygotowania próbek (wirowanie/sedymentacja), wydania akademickie (dokładna strona zależna od wydania).
  • Mendham, Denney, Barnes, Thomas, "Vogel's Textbook of Quantitative Chemical Analysis", sekcje o strącaniu i rozdzielaniu osadów (wirowanie/decantacja), wydania akademickie (dokładna strona zależna od wydania).
  • Harris, "Quantitative Chemical Analysis", część o przygotowaniu próbek i operacjach laboratoryjnych (wirowanie, rozdział osad–ciecz), wydania akademickie (dokładna strona zależna od wydania).

Materiały:

  • Podręczniki z chemii analitycznej (działy: strącanie, separacja, analiza jakościowa)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące wirowania próbek w probówkach
  • Karty charakterystyki (SDS) dla związków srebra i zasad BHP w pracy z osadami
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego