KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 40.
Do określenia którego parametru nawierzchni drogowej stosuje się przyczepę dynamometryczną SRT przedstawioną na rysunku?
Ilustracja przedstawia pojazd z zamontowaną przyczepą dynamometryczną SRT, używaną do pomiaru współczynnika tarcia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyczepa dynamometryczna SRT służy do oceny właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni, czyli w praktyce do wyznaczania współczynnika tarcia (oporu poślizgu) między oponą a jezdnią. Parametry takie jak równość, nośność czy koleiny bada się innymi metodami i innymi przyrządami.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce nawierzchni drogowych mierzy się różne grupy parametrów, a każde badanie ma typowe narzędzia pomiarowe. Przyczepa dynamometryczna SRT jest kojarzona z pomiarem oporu poślizgu między oponą a nawierzchnią, czyli z oceną przeciwpoślizgowości. Wynikiem takiego badania jest najczęściej wielkość interpretowana jako współczynnik tarcia (lub wskaźnik bezpośrednio z nim powiązany), używana do oceny bezpieczeństwa hamowania i ryzyka poślizgu.

Dlatego odpowiedź "Współczynnika tarcia." jest właściwa: urządzenie mierzy siły związane z kontaktem opony z nawierzchnią i pozwala ocenić, czy jezdnia zapewnia wymagany poziom przyczepności.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych badań:

  • "Równości." – równość podłużną/poprzeczną nawierzchni ocenia się metodami profilometrycznymi (np. profilografy, profilometry, wskaźniki typu IRI). To inna cecha niż tarcie.
  • "Nośności." – nośność to parametr konstrukcyjny (związany z ugięciami/odkształceniami warstw). Do tego stosuje się urządzenia do badań ugięć (np. deflektometry), a nie przyczepy do pomiaru poślizgu.
  • "Kolein." – koleiny dotyczą deformacji w torach jazdy (geometria/odkształcenia trwałe). Mierzy się je metodami geometrycznymi, np. belkami/profilometrami lub systemami skanującymi, a nie poprzez pomiar sił tarcia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się urządzenie związane z kołem/oponą i pomiarem sił podczas toczenia/hamowania, zwykle chodzi o przyczepność i tarcie, a nie o geometrię (równość/koleiny) ani o parametry konstrukcyjne (nośność).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przyczepa dynamometryczna służy do pomiaru wielkości związanych z tarciem między oponą a nawierzchnią, czyli do oceny przeciwpoślizgowości. W praktyce wynik interpretuje się jako współczynnik tarcia lub wskaźnik przyczepności, ważny dla bezpieczeństwa hamowania.
Wyższy współczynnik tarcia oznacza lepszą przyczepność opony do jezdni, krótszą drogę hamowania i mniejsze ryzyko poślizgu. Niski poziom tarcia bywa szczególnie niebezpieczny na łukach, skrzyżowaniach i odcinkach o dużym udziale hamowań.
Równość to cecha geometryczna profilu nawierzchni (nierówności podłużne/poprzeczne), a nie siły kontaktu opony z jezdnią. Do równości używa się profilometrów/profilografów, które rejestrują profil, natomiast SRT odnosi się do oporu poślizgu i tarcia.
Koleiny to zagłębienia w torach jazdy powstałe wskutek trwałych odkształceń warstw nawierzchni. Najczęściej mierzy się je metodami geometrycznymi: belkami pomiarowymi, profilometrami lub systemami skanującymi, które odtwarzają przekrój poprzeczny i głębokość kolein.
Nośność dotyczy pracy konstrukcji nawierzchni pod obciążeniem i wiąże się z ugięciami/odkształceniami warstw. Tarcie dotyczy kontaktu opony z warstwą ścieralną i wpływa na hamowanie. W pytaniach egzaminacyjnych "siły poślizgu/hamowania" sugerują tarcie, a "ugięcia" sugerują nośność.
Pomiary wykonuje się m.in. w ramach okresowej diagnostyki stanu dróg, kontroli odcinków niebezpiecznych oraz przy odbiorach robót, gdy trzeba potwierdzić parametry eksploatacyjne warstwy ścieralnej. Celem jest wykrycie miejsc o zbyt małej przyczepności.
Tarcie może obniżać woda, błoto, zanieczyszczenia, wygładzenie kruszywa w warstwie ścieralnej, zużycie nawierzchni oraz niekorzystna tekstura. W praktyce spadek tarcia często wymaga zabiegów utrzymaniowych, aby ograniczyć ryzyko poślizgu.
Pośrednio tak, ale to inne parametry. Równość opisuje nierówności i komfort/bezpieczeństwo prowadzenia, natomiast przyczepność zależy głównie od właściwości warstwy ścieralnej (tekstury, materiału, zanieczyszczeń, wody). Dlatego mierzy się je innymi urządzeniami.
Z pomiarem nośności kojarzą się urządzenia badające ugięcia lub reakcję konstrukcji na obciążenie (deflektometry). Ich zadaniem jest ocena stanu warstw i podłoża, a nie właściwości kontaktu opona–jezdnia. To inny typ diagnostyki niż pomiar tarcia.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy geometrii (równość/koleiny), konstrukcji (nośność/ugięcia) czy bezpieczeństwa ruchu (tarcie/przyczepność). Następnie dopasuj typ urządzenia: profilometry do geometrii, deflektometry do nośności, a przyczepy tarciowe do przyczepności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przyczepa dynamometryczna SRT służy do oceny właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni, czyli w praktyce do wyznaczania współczynnika tarcia (oporu poślizgu) między oponą a jezdnią."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z inżynierii drogowej dotyczące diagnostyki nawierzchni
  • Materiały szkoleniowe o badaniach funkcjonalnych nawierzchni (tarcie, tekstura, szorstkość)
  • Instrukcje i opisy techniczne urządzeń do pomiaru przeciwpoślizgowości stosowanych w praktyce drogowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego