Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2025



PYTANIE NR 32.
Do określenia zawartości tlenku węgla w powietrzu kopalnianym stosowane są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tlenek węgla (CO) w powietrzu kopalnianym oznacza się typowo przyrządami przeznaczonymi do CO:
detektorami/wykrywaczami gazowymi (np. osobistymi lub wielogazowymi) oraz metodą kolorymetryczną z użyciem rurek wskaźnikowych. Metanomierze służą do CH4, a lampy wskaźnikowe nie są metodą oznaczania CO.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce kopalń podziemnych tlenek węgla (CO) jest jednym z kluczowych gazów toksycznych, dlatego do jego rozpoznania stosuje się metody i przyrządy dedykowane właśnie CO. Odpowiedź "wykrywacze gazowe i rurki wskaźnikowe" jest poprawna, ponieważ obejmuje dwie najczęściej spotykane grupy narzędzi:

  • wykrywacze/detektory gazowe – przenośne urządzenia (często wielogazowe) wyposażone w czujniki pozwalające na bieżący odczyt stężenia CO i alarmowanie przy przekroczeniach progów,
  • rurki wskaźnikowe – metoda wskaźnikowa (kolorymetryczna), w której zmiana barwy wskazuje stężenie w zadanym zakresie; bywa używana jako szybka kontrola w terenie lub metoda pomocnicza.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo dotyczą innych zjawisk lub innych gazów:

  • "metanomierze interferencyjne" oraz "metanomierze katalityczne" służą do oceny stężenia metanu (CH4) (w zależności od konstrukcji i zasady działania), a nie do oznaczania CO. Mechanizm detekcji jest związany z właściwościami metanu i nie może być automatycznie traktowany jako pomiar tlenku węgla.
  • "benzynowe lampy wskaźnikowe" są historycznym/klasycznym narzędziem wskaźnikowym, kojarzonym przede wszystkim z oceną warunków w wyrobisku (np. obecność metanu po zachowaniu płomienia). Nie stanowią typowego przyrządu do ilościowego określania zawartości CO w powietrzu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się konkretny gaz toksyczny (CO), szukaj odpowiedzi wskazującej na przyrządy z czujnikiem dla tego gazu lub na metodę kolorymetryczną (rurki). Metanomierze są wyspecjalizowane dla CH4 i to najczęstsza pułapka w tego typu pytaniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest tlenek węgla (CO) w kopalni i dlaczego jest groźny?
Tlenek węgla (CO) to bezbarwny i bezwonny gaz toksyczny. Jest groźny, bo wiąże się z hemoglobiną silniej niż tlen, przez co organizm szybko się niedotlenia. W kopalni może pojawiać się m.in. w wyniku pożarów, procesów utleniania lub po robotach strzałowych.
Jakimi metodami mierzy się CO w powietrzu kopalnianym?
Najczęściej stosuje się przenośne detektory/wykrywacze gazowe z czujnikiem CO oraz rurki wskaźnikowe (kolorymetryczne) do szybkich kontroli. Wybór metody zależy od celu pomiaru, wymaganej dokładności oraz warunków w wyrobisku.
Dlaczego rurki wskaźnikowe nadają się do oznaczania CO?
Rurki wskaźnikowe działają na zasadzie reakcji chemicznej powodującej zmianę barwy wypełnienia. Dla CO stosuje się rurki o odpowiednim odczynniku i skali, a wynik odczytuje się ze zmiany długości zabarwionego odcinka. To metoda prosta i przydatna do pomiarów orientacyjnych.
Czy metanomierz katalityczny może mierzyć tlenek węgla?
Typowy metanomierz katalityczny jest projektowany do wykrywania gazów palnych, zwłaszcza metanu, i jego wskazania nie są równoważne pomiarowi CO. Do CO używa się czujników przeznaczonych do gazów toksycznych. Na egzaminie metanomierze traktuj jako przyrządy "od metanu", nie "od wszystkiego".
Jakie są najczęstsze pomyłki w pytaniach o pomiar CO w kopalni?
Najczęstsza pomyłka to wybór metanomierza, bo kojarzy się z kopalnią i gazami. Drugi błąd to przecenianie lamp wskaźnikowych jako "uniwersalnych" narzędzi do każdego zagrożenia gazowego. W takich pytaniach kluczowe jest dopasowanie przyrządu do konkretnego gazu.
Jak odróżnić detektor CO od metanomierza w praktyce?
Detektor CO jest przypisany do gazu toksycznego i zwykle pokazuje stężenie CO oraz ma alarmy dla progów bezpieczeństwa. Metanomierz dotyczy CH4 i jest używany do oceny zagrożenia metanowego (palność/wybuchowość). Najpewniejsze jest sprawdzenie oznaczeń gazów na obudowie i w instrukcji.
Kiedy w kopalni wykonuje się szczególnie uważne pomiary CO?
Szczególną uwagę zwraca się na CO przy podejrzeniu pożaru lub samozagrzewania, po robotach strzałowych oraz w rejonach o ograniczonej wymianie powietrza. Pomiary są ważne także przy działaniach ratowniczych i przy kontroli skuteczności przewietrzania po zdarzeniach.
Jakie ograniczenia mają rurki wskaźnikowe przy pomiarach CO?
Rurki wskaźnikowe dają zwykle wynik orientacyjny i zależą od poprawnego poboru próbki (pompka, liczba skoków, czas). Mogą też być wrażliwe na warunki środowiskowe i gazy zakłócające. Dlatego w praktyce często traktuje się je jako metodę pomocniczą obok detektorów elektronicznych.
Czy benzynowa lampa wskaźnikowa służy do oznaczania CO?
Nie jest to typowy przyrząd do oznaczania zawartości tlenku węgla. Lampy wskaźnikowe kojarzy się raczej z klasycznymi metodami obserwacji płomienia i oceną określonych warunków gazowych, ale nie zastępują one dedykowanych metod pomiaru CO, takich jak detektory i rurki.
Jak przygotować się do egzaminu z przyrządów pomiarowych gazów w kopalni?
Ułóż sobie mapę: jaki gaz → jaki przyrząd (CO, CH4, O2, CO2). Ćwicz rozróżnianie metanomierzy od detektorów wielogazowych oraz poznaj zasadę rurek wskaźnikowych. Na testach szukaj słów kluczowych: "metan" vs "tlenek węgla" i dobieraj sprzęt zgodnie z przeznaczeniem.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Metanomierze służą do CH4, a lampy wskaźnikowe nie są metodą oznaczania CO."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z wentylacji i zagrożeń gazowych w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje obsługi detektorów wielogazowych i rurek wskaźnikowych stosowanych w kopalniach
  • Podręczniki/kompendia z zakresu ratownictwa górniczego (część: rozpoznanie atmosfery)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego