KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 23.
Do pędzlowania jamy ustnej u osoby starszej z nadżerkami i zaczerwienieniem błony śluzowej należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roztwór wody utlenionej 1–3% może być stosowany do delikatnego odkażania w jamie ustnej przy nadżerkach. Zbyt wysokie stężenia (np. 5%) mogą dodatkowo podrażniać uszkodzoną śluzówkę. Preparaty na alkoholu drażnią, a boraks jest uznawany za niebezpieczny i wycofany z takiego zastosowania.

Pełne wyjaśnienie:

Przy nadżerkach i zaczerwienieniu błony śluzowej jamy ustnej celem pędzlowania jest łagodne oczyszczenie i ograniczenie drobnoustrojów bez dalszego uszkadzania tkanek. Dlatego wybiera się środki o działaniu antyseptycznym, ale w bezpiecznym, niedrażniącym stężeniu.

Odpowiedź "roztworu wody utlenionej 1–3%" jest właściwa, ponieważ takie stężenie bywa stosowane w praktyce opiekuńczej do delikatnej dezynfekcji błon śluzowych. Przy uszkodzeniach (nadżerkach) szczególnie ważne jest, aby nie używać roztworów zbyt "mocnych" ani zawierających alkohol.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "roztworu wody utlenionej 5%" – wyższe stężenie zwiększa ryzyko pieczenia, bólu i podrażnienia, co może opóźniać gojenie. W zadaniu podkreślono obecność nadżerek, więc tolerancja śluzówki jest mniejsza.
  • "roztworu gencjany na spirytusie" – spirytus (alkohol) działa drażniąco i wysuszająco, a na uszkodzonej śluzówce może nasilać dolegliwości i stan zapalny. W opiece nad osobą starszą unika się alkoholu w kontakcie z nadżerkami.
  • "roztworu boraksu z gliceryną" – boraks (tetraboran sodu) jest uznawany za substancję niebezpieczną i nie jest zalecany do stosowania w jamie ustnej, zwłaszcza gdy błona śluzowa jest uszkodzona i wchłanianie może być większe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się nadżerki/owrzodzenia, wybieraj odpowiedzi, które sugerują łagodny preparat i bezpieczne stężenie, a odrzucaj alkohol oraz zbyt wysokie stężenia środków odkażających.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pędzlowanie to delikatne przemywanie i oczyszczanie błony śluzowej jamy ustnej gazikiem lub patyczkiem zwilżonym odpowiednim roztworem. Celem jest zmniejszenie osadu i drobnoustrojów oraz poprawa komfortu, bez powodowania bólu i dodatkowych uszkodzeń.
Alkohol działa drażniąco i wysuszająco. Na uszkodzonej śluzówce może wywołać pieczenie, nasilić ból i opóźniać gojenie. W opiece nad seniorem wybiera się środki łagodniejsze, które nie zwiększają podrażnienia.
W praktyce opiekuńczej stosuje się raczej niższe stężenia, typowo 1–3%, aby działanie było delikatne. Zbyt wysokie stężenie może podrażniać uszkodzoną śluzówkę, szczególnie gdy występują nadżerki lub stan zapalny.
Wyższe stężenie ma silniejsze działanie utleniające, co zwiększa ryzyko podrażnienia, bólu i uszkodzenia tkanek. Przy nadżerkach bariera ochronna śluzówki jest przerwana, więc reakcja na zbyt "mocny" preparat bywa nasilona.
Nadżerki to płytkie uszkodzenia nabłonka śluzówki, często bolesne, z towarzyszącym zaczerwienieniem. Mogą powodować dyskomfort przy jedzeniu i piciu. W opiece ważna jest obserwacja: czy zmiany się goją oraz czy nie dochodzi do powiększania obszaru uszkodzeń.
Opiekun zwykle działa w ramach zaleceń pielęgniarki/lekarza lub procedur placówki. Może wykonywać higienę jamy ustnej i wybierać łagodne, standardowe rozwiązania zgodne z instrukcją, ale przy nasilonych zmianach, krwawieniu lub braku poprawy powinien zgłosić problem personelowi medycznemu.
Częstotliwość zależy od stanu podopiecznego i zaleceń, ale zwykle wykonuje się zabieg regularnie w ciągu dnia, dbając o delikatną technikę. Kluczowe jest, aby nie doprowadzać do dodatkowych urazów i obserwować, czy śluzówka nie reaguje nasileniem bólu.
Częste pomyłki to wybór zbyt wysokiego stężenia środka odkażającego, kierowanie się "mocą" zamiast bezpieczeństwem, oraz akceptowanie historycznych preparatów bez sprawdzenia aktualnych zaleceń. Błędem bywa też ignorowanie słowa "nadżerki", które zmienia kryteria doboru.
Wskazówką są: obecność alkoholu w składzie, wysokie stężenie substancji aktywnej oraz typowe objawy po użyciu (pieczenie, nasilony ból, suchość). Przy uszkodzonej śluzówce wybiera się roztwory łagodniejsze i zgodne z przeznaczeniem do jamy ustnej.
Gdy pojawia się krwawienie, szybko narastający obrzęk, gorączka, trudności w połykaniu, intensywny ból lub brak poprawy mimo pielęgnacji. Wtedy opiekun powinien przekazać informację pielęgniarce/lekarzowi, bo może być konieczne leczenie przyczynowe lub zmiana postępowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Roztwór wody utlenionej 1–3% może być stosowany do delikatnego odkażania w jamie ustnej przy nadżerkach."

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 1223/2009 of the European Parliament and of the Council on cosmetic products – consolidated text, Annex II (list of substances prohibited in cosmetic products): https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1223/oj (dostęp 2026-03-13)
  • ECHA (European Chemicals Agency): Disodium tetraborate, anhydrous – harmonised classification (Repr. 1B) – substance information: https://echa.europa.eu/substance-information/-/substanceinfo/100.028.849 (dostęp 2026-03-13)

Materiały:

  • Aktualne podręczniki pielęgnowania i opieki nad osobą starszą (rozdziały: higiena, profilaktyka powikłań)
  • Procedury/standardy placówki dotyczące higieny jamy ustnej i zapobiegania zakażeniom
  • Materiały edukacyjne z zakresu geriatrii i stomatologii zachowawczej (opieka nad śluzówką jamy ustnej)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego