KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 31.
Do peklowania nastrzykowego na 200 kg schabu zużyto 40 l solanki peklującej. Oblicz wydajność zakładając, że cała ilość solanki peklującej została wchłonięta.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność liczysz jako stosunek masy po procesie do masy przed procesem. Do 200 kg schabu wchłonięto 40 l solanki (w zadaniach przyjmuje się 1 l ≈ 1 kg), więc masa po nastrzyku to 200 + 40 = 240 kg. Wydajność: 240/200 × 100% = 120%.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu sprawdzasz wydajność po peklowaniu nastrzykowym, czyli jak zmienia się masa surowca po wchłonięciu solanki peklującej.

1) Ustal masę początkową
Schab przed nastrzykiem ma masę 200 kg.

2) Ustal masę dodaną (wchłoniętą)
Zużyto 40 l solanki i podano, że cała ilość została wchłonięta. W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się uproszczenie, że 1 litr roztworu ma masę około 1 kg, więc wchłonięto ok. 40 kg solanki.

3) Oblicz masę końcową
Masa po nastrzyku = 200 kg + 40 kg = 240 kg.

4) Oblicz wydajność procentową
Wydajność = (masa końcowa / masa początkowa) × 100%
W = (240 / 200) × 100% = 1,2 × 100% = 120%

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 160% sugerowałoby, że masa wzrosła do 320 kg, czyli trzeba byłoby wchłonąć 120 kg solanki – to nie wynika z danych.
  • 200% oznaczałoby podwojenie masy (400 kg), co wymagałoby wchłonięcia dodatkowych 200 kg – sprzeczne z treścią zadania.
  • 240% odpowiadałoby masie 480 kg, czyli wchłonięciu aż 280 kg – również niezgodne z danymi.

Wskazówka egzaminacyjna: nie myl wydajności z przyrostem. Przyrost masy wynosi tu 40/200 × 100% = 20%, ale wydajność wynosi 100% + 20% = 120%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność to procentowy stosunek masy produktu po procesie do masy surowca przed procesem. W nastrzyku rośnie ona zwykle dlatego, że mięso wchłania solankę. Wzór: (masa po / masa przed) × 100%.
Dodaj masę wchłoniętej solanki do masy surowca, aby dostać masę końcową. Następnie policz procent: (masa końcowa / masa początkowa) × 100%. Kluczowe jest założenie z treści, że nic się nie odlało i nie ma strat.
Bo wydajność liczysz z mas (kg), a solanka często jest podana w litrach. W zadaniach szkolnych zwykle stosuje się uproszczenie, że 1 l roztworu ≈ 1 kg, aby nie wprowadzać gęstości. Gdy gęstość jest istotna, powinna być podana w treści.
Nie. Wydajność 120% oznacza, że masa końcowa to 120% masy początkowej. Przyrost masy wynosi wtedy 20% (bo 120% − 100% = 20%). To częsty błąd: mylenie "wydajności" z "przyrostem" lub "nawrotem".
Najczęściej: (1) liczenie różnicy zamiast ilorazu, (2) dzielenie przez złą podstawę (przez masę po zamiast przed), (3) pomijanie informacji "całość wchłonięta", (4) błąd jednostek – pozostawienie litrów bez przeliczenia na masę.
Wydajność odnosi się do porównania masy końcowej do początkowej (może być >100% lub <100%). Ubytek technologiczny opisuje spadek masy (np. przy parzeniu, wędzeniu, pieczeniu) i zwykle podaje się go jako procent straty: (masa przed − masa po) / masa przed × 100%.
Najczęściej wtedy, gdy do surowca dodaje się składniki, które pozostają w produkcie: solankę przy nastrzyku/peklowaniu, zalewy, niektóre dodatki technologiczne lub farsz. Jeśli proces powoduje odwodnienie (suszenie, długie dojrzewanie), wydajność zwykle spada poniżej 100%.
Oceń rząd wielkości: jeśli dodano 40 do 200, to masa wzrosła o 1/5, czyli o 20%. Wydajność to więc 100% + 20% = 120%. Gdy odpowiedź sugeruje 200% lub więcej, oznaczałoby to podwojenie lub potrojenie masy, co nie pasuje do danych.
Potrzebujesz gęstości solanki (np. kg/l) lub stężenia i tabel przeliczeniowych, aby zamienić objętość na masę. Jeśli takich danych nie ma, a zadanie jest typowo egzaminacyjne, przyjmuje się uproszczenie objętość≈masa dla roztworów wodnych.
Ćwicz kilka schematów: wydajność, ubytek, przyrost oraz bilans masy po dodaniu solanki/zalewy. Zapisuj zawsze: masa przed, masa dodana/ubytek, masa po oraz wzór procentowy. To ogranicza pomyłki podstawy procentowania i przyspiesza liczenie na arkuszu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność liczysz jako stosunek masy po procesie do masy przed procesem."

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z technologii mięsa: peklowanie i metody peklowania
  • Zadania rachunkowe z bilansów masy i wydajności w przetwórstwie mięsnym
  • Materiały szkolne/arkusze próbne dotyczące obliczeń technologicznych (procenty, wydajność, ubytki i przyrosty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego