Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 31.
Do pobierania filmu powierzchniowego w zbiorniku wodnym, tj. cienkiej błonki olejowej, w której występuje największe stężenie zanieczyszczeń, służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próbnik Garreta służy do pobierania próbki z filmu powierzchniowego, czyli cienkiej warstwy na granicy woda–powietrze, gdzie często kumulują się zanieczyszczenia olejowe. Piezometr dotyczy wód podziemnych, aspirator poboru powietrza, a laska Egnera ma inne zastosowanie niż pobór błonki olejowej.

Pełne wyjaśnienie:

Film powierzchniowy w zbiorniku wodnym (cienka błonka, np. olejowa) jest specyficzną warstwą na granicy woda–powietrze. W tej strefie mogą się koncentrować zanieczyszczenia hydrofobowe, w tym substancje ropopochodne, ponieważ mają tendencję do unoszenia się i tworzenia cienkiej warstwy na powierzchni.

Do celowego poboru materiału właśnie z tej warstwy stosuje się próbnik Garreta. Jest to rozwiązanie dedykowane sytuacji, w której istotne jest pobranie próbki z samej powierzchni, a nie z głębszych warstw toni wodnej.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych mediów lub innych zastosowań:

  • "Piezometr" kojarzy się z obserwacją/pomiarem parametrów związanych z wodami podziemnymi (np. poziomu zwierciadła wód), więc nie jest typowym narzędziem do poboru cienkiej błonki z powierzchni zbiornika.
  • "Aspirator" jest sprzętem wykorzystywanym do zasysania (poboru) gazów/aerozoli, a więc dotyczy przede wszystkim poboru próbek powietrza, a nie filmu olejowego na wodzie.
  • "Laska Egnera" jest przyrządem spotykanym w kontekście badań terenowych, jednak nie służy typowo do selektywnego poboru filmu powierzchniowego (błonki olejowej) z wody.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach kluczowe są dwa słowa: "film powierzchniowy / błonka olejowa". Od razu zawężają wybór do próbnika przeznaczonego do warstwy powierzchniowej, a nie do poboru wód podziemnych ani powietrza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest film powierzchniowy na wodzie i dlaczego jest ważny w badaniach?
Film powierzchniowy to bardzo cienka warstwa na granicy woda–powietrze, często widoczna jako błonka (np. olejowa). Jest ważny, bo zanieczyszczenia hydrofobowe mogą się tam kumulować. Pobór z tej warstwy pozwala lepiej ocenić obecność substancji ropopochodnych.
Jakie zanieczyszczenia najczęściej gromadzą się w błonce olejowej na powierzchni zbiornika?
Najczęściej są to substancje ropopochodne oraz inne związki słabo mieszające się z wodą (hydrofobowe). Mogą one tworzyć warstwę na powierzchni, przez co próbka z filmu powierzchniowego bywa bardziej "skoncentrowana" niż próbka pobrana z głębi wody.
Dlaczego do poboru filmu powierzchniowego nie używa się piezometru?
Piezometr wiąże się z zagadnieniami wód podziemnych (obserwacja lub pomiar parametrów w gruncie). Film powierzchniowy dotyczy wód powierzchniowych i wymaga narzędzia, które zbiera próbkę z samej powierzchni, a nie z otworu w gruncie.
Czy aspirator może służyć do pobierania próbek wody z powierzchni?
W kontekście monitoringu środowiska aspirator jest kojarzony przede wszystkim z poborem powietrza (zasysanie przez medium filtracyjne lub sorbent). To inny rodzaj próbkowania niż pobór filmu olejowego z wody, więc nie jest właściwym wyborem dla błonki na powierzchni zbiornika.
Jak rozpoznać w zadaniu, że chodzi o pobór próbki z warstwy powierzchniowej?
Szukaj sformułowań takich jak "film powierzchniowy", "błonka olejowa", "cienka warstwa na powierzchni", "największe stężenie na powierzchni". Takie słowa wskazują, że nie chodzi o próbkę z głębi toni wodnej ani z wód podziemnych, tylko o pobór z samej góry lustra wody.
Jakie są typowe błędy uczniów przy doborze sprzętu do poboru prób środowiskowych?
Częsty błąd to wybór przyrządu "na skojarzenie" (np. aspirator, bo "zasysa"), bez dopasowania do medium. Drugi błąd to mylenie wód powierzchniowych z podziemnymi (piezometr). Pomaga analiza: co pobieramy (film), skąd (powierzchnia) i po co (zanieczyszczenia olejowe).
Kiedy w praktyce wykonuje się pobór filmu powierzchniowego z zbiornika wodnego?
Pobór wykonuje się m.in. podczas kontroli interwencyjnych po zgłoszeniu plamy olejowej, w monitoringu w rejonach narażonych na wycieki (porty, zakłady, drogi), oraz gdy celem jest wykrycie lub potwierdzenie obecności zanieczyszczeń unoszących się na powierzchni.
Jakie informacje powinny znaleźć się w opisie poboru próbki filmu powierzchniowego?
W opisie warto ująć miejsce i czas poboru, warunki pogodowe, wygląd powierzchni (np. obecność i rozległość błonki), sposób poboru (z jakiej strefy, jak zabezpieczono próbkę), pojemnik i oznakowanie oraz ewentualne działania zapobiegające wtórnemu zanieczyszczeniu próbki.
Jak odróżnić zadania o poborze wód podziemnych od zadań o wodach powierzchniowych?
Wody podziemne rozpoznasz po hasłach: otwór, studnia, piezometr, zwierciadło wód, poziom w gruncie. Wody powierzchniowe to: rzeka, jezioro, zbiornik, lustro wody, film powierzchniowy. Zawsze dopasuj przyrząd do środowiska, z którego pobierasz próbkę.
Dlaczego film powierzchniowy bywa miejscem największego stężenia zanieczyszczeń?
Wiele zanieczyszczeń (np. oleje) ma mniejszą gęstość od wody i słabo się z nią miesza, więc unosi się i tworzy warstwę na powierzchni. Dodatkowo w strefie granicznej mogą się adsorbować związki organiczne. Dlatego pobór z filmu może lepiej ujawnić takie zanieczyszczenia.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Próbnik Garreta służy do pobierania próbki z filmu powierzchniowego, czyli cienkiej warstwy na granicy woda–powietrze, gdzie często kumulują się zanieczyszczenia olejowe."

Materiały:

  • Instrukcje i metodyki poboru prób środowiskowych stosowane w laboratoriach
  • Skrypty dydaktyczne z monitoringu środowiska (pobór próbek wód, gleby, powietrza)
  • Karty charakterystyki i materiały szkoleniowe dot. zanieczyszczeń ropopochodnych w wodach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego