Odleżyny (uszkodzenia skóry i tkanek głębiej położonych) powstają głównie w wyniku długotrwałego ucisku, a także tarcia i sił ścinających. U osoby obłożnie chorej kluczowe jest więc odciążanie miejsc narażonych na ucisk (np. kość krzyżowa, pięty, biodra, łopatki) i zapobieganie pogorszeniu ukrwienia.
Dlatego odpowiedź "zmianę pozycji ciała co 2 godziny." jest uznawana za podstawową metodę profilaktyki: regularne pozycjonowanie skraca czas nieprzerwanego ucisku, ułatwia ocenę skóry i pozwala dostosować ułożenie do stanu pacjenta. W praktyce odstępy mogą być modyfikowane przez personel medyczny w zależności od ryzyka, tolerancji pacjenta, zastosowanych materacy oraz stanu skóry, ale sama idea regularnej zmiany ułożenia pozostaje fundamentem.
Odpowiedź "ułożenie w pozycji półleżącej lub siedzącej." nie jest metodą profilaktyki sama w sobie: taka pozycja bywa potrzebna z innych powodów (np. oddychanie, karmienie), lecz nadal może generować ucisk i siły ścinające w okolicy kości krzyżowej, jeśli nie towarzyszy jej odciążanie i właściwe podparcie.
Odpowiedź "stosowanie podkładów gumowych." jest problematyczna, bo materiały nieprzepuszczalne mogą zwiększać wilgotność i temperaturę skóry oraz nasilać macerację. To sprzyja uszkodzeniom naskórka, zwłaszcza przy nietrzymaniu moczu lub stolca.
Odpowiedź "stosowanie dużej ilości talków, pudrów i zasypek." także nie stanowi podstawowej, bezpiecznej profilaktyki. Nadmiar takich preparatów może podrażniać skórę, przesuszać ją i zwiększać ryzyko mikrourazów, a przy wilgoci tworzyć grudki nasilające tarcie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy profilaktyki odleżyn, szukaj działań, które realnie zmniejszają ucisk (pozycjonowanie, odciążanie, odpowiednie powierzchnie), a nie tylko "poprawiają komfort" lub "izolują" łóżko.
