Pokrycie wnęki formy (tzw. powłoka/"farba" formierska, posypka ochronna) ma przede wszystkim:
- odizolować ciekły metal od masy formierskiej,
- poprawić jakość powierzchni odlewu,
- zmniejszyć ryzyko przypaleń, przywierania i penetracji metalu,
- działać jako bariera o odpowiedniej ogniotrwałości i stabilności chemicznej.
Przy zalewaniu staliwa temperatury są bardzo wysokie, a układ metal–forma jest silnie reaktywny. Z tego powodu unika się składników, które mogą intensywnie reagować lub zmieniać skład warstwy powierzchniowej odlewu. Odpowiedź "węgiel." jest właściwa, ponieważ materiały zawierające węgiel mogą w takich warunkach powodować niekorzystne oddziaływania (np. zmiany w warstwie wierzchniej lub wady powierzchniowe) i dlatego nie są typowym wyborem do pokrywania wnęk form przy staliwie.
Pozostałe propozycje to typowe składniki mineralne powłok:
- "cyrkon." – w praktyce odlewniczej jest ceniony jako materiał ogniotrwały o dobrej stabilności i bywa składnikiem powłok dla odlewów o wysokich wymaganiach jakości powierzchni.
- "glinokrzemian." – szeroka grupa minerałów/krzemianów glinu; takie wypełniacze są powszechnie stosowane w masach i powłokach jako składniki mineralne poprawiające odporność termiczną.
- "talk." – również może pełnić funkcję mineralnego dodatku o właściwościach technologicznych (m.in. wpływ na smarność/urabialność niektórych mieszanin), a sam w sobie nie jest tak reaktywny jak składniki węglowe w kontakcie z ciekłą stalą.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu występuje "staliwo", warto myśleć o wyższej temperaturze zalewania i większej reaktywności chemicznej niż np. w wielu zastosowaniach żeliwa. Wtedy w pierwszej kolejności eliminuje się dodatki, które mogą wchodzić w niepożądane reakcje (zwłaszcza składniki węglowe), a preferuje się stabilne wypełniacze mineralne.
