KWALIFIKACJA MOT3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 40.
Do pomiaru barwy lakieru należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Barwę lakieru mierzy się przyrządem analizującym odbicie światła w różnych długościach fali, czyli spektrofotometrem. Manometr służy do pomiaru ciśnienia, lepkościomierz do pomiaru lepkości, a dozymetr do pomiaru dawki (np. promieniowania), więc nie są właściwe do oceny barwy.

Pełne wyjaśnienie:

W lakiernictwie samochodowym dopasowanie odcienia jest kluczowe, bo różnice barwy są łatwo zauważalne na sąsiadujących elementach karoserii. Do obiektywnego pomiaru barwy stosuje się spektrofotometr – urządzenie, które oświetla powierzchnię i analizuje widmo światła odbitego (czyli jak materiał "oddaje" światło w różnych długościach fali). Na tej podstawie system doboru koloru może wskazać najbliższe warianty receptur/mieszanek.

Odpowiedź "spektrofotometru" jest poprawna, ponieważ jako jedyna dotyczy przyrządu przeznaczonego do pomiaru parametrów związanych z barwą i jej składowymi w ujęciu pomiarowym, a nie do badania właściwości mechanicznych czy innych wielkości fizycznych.

Pozostałe propozycje są typowymi "pułapkami" opartymi na tym, że również są to przyrządy pomiarowe, ale mierzą inne wielkości:

  • "Manometru" używa się do pomiaru ciśnienia (np. w instalacji sprężonego powietrza, na reduktorze, w układach pneumatycznych). Nie ma związku z oceną barwy.
  • "Lepkościomierza" używa się do pomiaru lepkości materiału lakierniczego (istotne przy przygotowaniu do aplikacji, doborze rozcieńczenia i parametrów natrysku). To dotyczy płynięcia i aplikacji, a nie koloru.
  • "Dozymetru" używa się do pomiaru dawki (najczęściej kojarzonej z promieniowaniem). Nie służy do doboru odcienia lakieru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się słowo "barwa/kolor/odcień", szukaj przyrządów z obszaru kolorymetrii (np. spektrofotometr), a nie mierników parametrów aplikacyjnych (lepkość, ciśnienie) czy BHP/monitoringu (dawka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spektrofotometr to przyrząd do obiektywnego pomiaru barwy powłoki. Oświetla powierzchnię i analizuje światło odbite w różnych długościach fali, dzięki czemu pomaga dobrać najbliższy odcień/recepturę lakieru w systemie doboru koloru.
Urządzenie mierzy barwę na elemencie pojazdu i przekazuje wynik do oprogramowania. Program porównuje pomiar z bazą wariantów kolorystycznych i podpowiada receptury mieszanek. To zmniejsza ryzyko niedopasowania odcienia w naprawie.
Manometr mierzy ciśnienie (np. powietrza w instalacji pneumatycznej). Barwa jest cechą optyczną i wymaga analizy światła, a nie pomiaru ciśnienia. Dlatego manometr nie ma zastosowania w identyfikacji odcienia lakieru.
Lepkościomierz mierzy lepkość materiału lakierniczego, czyli jego "płynięcie". To ważne przy przygotowaniu do natrysku (rozcieńczenie, ustawienia pistoletu), ale nie opisuje odcienia ani nasycenia barwy, więc nie służy do pomiaru koloru.
Dozymetr służy do pomiaru dawki (najczęściej kojarzonej z promieniowaniem). W typowych czynnościach lakierniczych do doboru barwy nie jest potrzebny. W praktyce lakiernik częściej korzysta z narzędzi do koloru, lepkości i ciśnienia.
Najczęściej myli się odcień przez ocenę "na oko" w złym oświetleniu, ignoruje się wpływ metamerii i struktury ziarna, albo porównuje się próbkę pod innym kątem. Spektrofotometr ogranicza te błędy, bo dostarcza powtarzalnego pomiaru.
Gdy kolor ma wiele wariantów, element jest wyblakły lub warunki oświetlenia są trudne, spektrofotometr daje lepszą powtarzalność. Wzornik jest przydatny, ale bywa subiektywny. W praktyce często łączy się oba podejścia.
Wpływa m.in. czystość i stan powierzchni (brud, zarysowania), połysk, struktura metaliku/perły, miejsce pomiaru (krzywizny, przetłoczenia) oraz stabilność przyłożenia urządzenia. Dlatego pomiar wykonuje się na przygotowanym fragmencie i często w kilku punktach.
Szukaj nazw związanych ze światłem i analizą widma (np. "spektro-", "foto-"). Jeśli w odpowiedzi jest przyrząd typowy dla ciśnienia (manometr) lub lepkości (lepkościomierz), to dotyczy parametrów aplikacji, a nie koloru. To szybka metoda porządkowania opcji.
Nie zawsze. Spektrofotometr daje bardzo dobrą bazę, ale końcowy efekt zależy też od techniki aplikacji, grubości warstw, doboru podkładu, rozcieńczenia i suszenia. Często potrzebna jest próba natrysku i korekta (tzw. tinting) przed lakierowaniem właściwym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Barwę lakieru mierzy się przyrządem analizującym odbicie światła w różnych długościach fali, czyli spektrofotometrem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Spektrofotometr" – opis zasady działania i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Spektrofotometr (dostęp: 2026-02-28)
  • X-Rite, "Spectrophotometers (Product Category)" – opis przeznaczenia spektrofotometrów do pomiaru koloru, https://www.xrite.com/categories/portable-spectrophotometers (dostęp: 2026-02-28)
  • PPG Refinish (EN), strona produktowa "DigiMatch (spectrophotometer)" – zastosowanie w doborze koloru w naprawach lakierniczych, https://www.ppgrefinish.com/en-US/Products/Color-Tools/DigiMatch (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje producentów systemów doboru koloru (refinish) dotyczące pracy ze spektrofotometrem
  • Podstawy kolorymetrii i wpływ oświetlenia na percepcję barwy (materiały szkoleniowe lakiernicze)
  • Poradniki technologiczne o przygotowaniu powierzchni i doborze odcienia w naprawach powłok lakierniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego