Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2024 (test 3)



PYTANIE NR 26.
Do pomiaru luzu między wierzchołkami zębów a obudową zębatej pompy oleju silnika spalinowego należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do sprawdzania małych szczelin (luzu) między wierzchołkami zębów a obudową pompy stosuje się szczelinomierz, bo ma zestaw blaszek o znanej grubości wsuwanych w szczelinę.
Suwmiarka i przymiar kreskowy służą do większych wymiarów, a czujnik zegarowy do przemieszczeń i bicia.

Pełne wyjaśnienie:

W pompie zębatej oleju istotny jest luz między wierzchołkami zębów a obudową (czyli bardzo mała szczelina robocza). Taki luz ocenia się przez wprowadzenie w szczelinę elementu o znanej grubości. Właśnie do tego służy szczelinomierz: zestaw cienkich blaszek (listków) o kalibrowanej grubości, które można wsunąć w miejsce pomiaru i odczytać wartość luzu na podstawie użytego listka (lub kombinacji listków).

Dlaczego pozostałe przyrządy nie są właściwe?

  • "suwmiarkę." – jest dobra do pomiaru średnic, długości i głębokości, ale przy bardzo małych szczelinach w trudno dostępnym miejscu jej szczęki zwykle nie wejdą w szczelinę i nie dadzą wiarygodnego wyniku.
  • "czujnik zegarowy." – mierzy przemieszczenia (np. bicie wałka, odchyłki, przesuw), więc sprawdza się, gdy można oprzeć czujnik i obserwować ruch. Nie jest narzędziem do bezpośredniego "wsunięcia" w szczelinę między zębem a korpusem.
  • "przymiar kreskowy." – to miarka z podziałką do orientacyjnych pomiarów długości. Rozdzielczość i sposób użycia nie odpowiadają pomiarom precyzyjnych luzów roboczych w zespołach hydraulicznych/smarowania.

W praktyce warsztatowej dobór narzędzia wynika z geometrii i rzędu wielkości: szczelina (mała, liniowa) → szczelinomierz; przemieszczenie → czujnik; wymiar zewn./wewn./głębokość → suwmiarka; pomiar orientacyjny → przymiar. Taka logika doboru przyrządu jest często sprawdzana na egzaminach zawodowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest szczelinomierz i do czego służy?
Szczelinomierz to zestaw cienkich blaszek o dokładnie znanej grubości. Służy do pomiaru małych szczelin i luzów, np. między elementami współpracującymi w silniku lub pompie. Wkładasz listek w szczelinę i odczytujesz jego grubość jako wartość luzu.
Jak zmierzyć luz między zębami a obudową pompy oleju?
Najczęściej wykonuje się to szczelinomierzem: dobiera się listek i próbuje wsunąć go w szczelinę między wierzchołkiem zęba a korpusem. Listek, który wchodzi z lekkim oporem, wskazuje przybliżoną wartość luzu w tym miejscu.
Dlaczego do pomiaru luzu w pompie zębatej nie używa się suwmiarki?
Suwmiarka mierzy długości, średnice i głębokości, ale jej szczęki nie są przeznaczone do wciskania w bardzo małą szczelinę roboczą. W pompie zębatej dostęp jest ograniczony, a luz bywa na tyle mały, że pomiar suwmiarką byłby niewygodny i mało wiarygodny.
Czy czujnik zegarowy nadaje się do pomiaru luzu w pompie oleju?
Czujnik zegarowy służy głównie do pomiaru przemieszczeń, bicia i odchyłek podczas ruchu elementu. Do bezpośredniego sprawdzania szczeliny "listkiem" nie jest najwygodniejszy. W kontekście luzu między zębem a obudową typowym wyborem jest szczelinomierz.
Jakie luzy w silniku najczęściej mierzy się szczelinomierzem?
Szczelinomierzem mierzy się m.in. luzy zaworowe (w wielu konstrukcjach), szczeliny montażowe oraz inne małe przerwy między współpracującymi elementami. Zasada jest ta sama: wprowadzenie blaszki o znanej grubości i ocena, czy przechodzi z odpowiednim oporem.
Kiedy lepiej użyć czujnika zegarowego zamiast szczelinomierza?
Czujnik zegarowy wybiera się, gdy trzeba zmierzyć przemieszczenie lub bicie podczas poruszania elementem, np. bicie wału, osiowość, luz ujawniający się jako ruch części. Szczelinomierz jest lepszy, gdy interesuje Cię statyczna szczelina o małej grubości.
Co oznacza "wierzchołek zęba" w pompie zębatej?
Wierzchołek zęba to najbardziej zewnętrzna część zęba koła zębatego (jego "szczyt"), znajdująca się najbliżej obudowy pompy. Luz między wierzchołkiem a korpusem wpływa na szczelność i sprawność pompy, dlatego bywa kontrolowany podczas diagnostyki.
Jakie są skutki zbyt dużego luzu w pompie oleju silnika?
Zbyt duży luz zwiększa przecieki wewnętrzne w pompie, co może obniżać jej wydajność i utrudniać budowanie ciśnienia oleju. W praktyce może to pogarszać smarowanie silnika. Dlatego kontrola luzów jest elementem oceny zużycia pompy i całego układu.
Jakie błędy najczęściej robi się przy pomiarze szczelinomierzem?
Typowe błędy to: wciskanie zbyt grubej blaszki "na siłę", pomiar w zabrudzonym miejscu (opiłki, nagar), zaginanie listków oraz odczyt niewłaściwej grubości z zestawu. Ważne jest też, by mierzyć w miejscu właściwym i powtarzalnie oceniać opór wsuwania.
Jak rozpoznać na egzaminie, że chodzi o szczelinomierz?
Jeśli w treści pojawia się "luz", "szczelina", "odstęp" między dwiema powierzchniami i nie ma mowy o ruchu elementu, zwykle chodzi o pomiar blaszkami o znanej grubości. Wtedy najbardziej typowym przyrządem jest szczelinomierz, a nie miarka czy suwmiarka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podstawy metrologii warsztatowej (dobór przyrządów do rodzaju wielkości i dokładności)
  • Materiały dydaktyczne o budowie i diagnostyce układu smarowania silnika spalinowego
  • Instrukcje serwisowe dotyczące kontroli elementów pompy oleju (procedury pomiarowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego