KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 25.
Do pomiaru luzu w zamku pierścienia tłokowego należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Luz na zamku pierścienia tłokowego to szczelina między końcami pierścienia po umieszczeniu go w cylindrze. Do pomiaru takiej szczeliny używa się szczelinomierza, bo jego listki mają znaną grubość i pozwalają dobrać wartość luzu. Suwmiarka, czujnik zegarowy i średnicówka służą do innych typów pomiarów.

Pełne wyjaśnienie:

Luz na zamku pierścienia tłokowego (tzw. szczelina na zamku) to odstęp między końcami pierścienia, gdy pierścień znajduje się w cylindrze. Jest to typowy parametr kontrolny przy doborze/ocenie pierścieni, bo wpływa na szczelność, temperaturę pracy i ryzyko "złapania" pierścienia po rozgrzaniu.

Odpowiedź "szczelinomierza" jest właściwa, ponieważ szczelinomierz jest przyrządem przeznaczonym właśnie do pomiaru szczelin: zestaw płytek (listków) o ściśle określonej grubości wsuwanych w mierzoną przerwę. Dzięki temu można szybko i powtarzalnie sprawdzić, jaki jest luz na zamku pierścienia.

Pozostałe narzędzia nie są optymalne do tego zadania:

  • "suwmiarki" używa się głównie do pomiaru długości, średnic zewnętrznych/wewnętrznych i głębokości. Końcówki suwmiarki nie są zaprojektowane do wiarygodnego pomiaru bardzo małych szczelin między końcami pierścienia, a sposób przyłożenia łatwo wprowadza błąd.
  • "czujnika zegarowego" używa się do pomiaru przemieszczeń/odchyłek (np. bicia, luzów osiowych, nierównomierności) przy odniesieniu do bazy. Nie jest to narzędzie do bezpośredniego pomiaru szczeliny na zamku pierścienia.
  • "średnicówki mikrometrycznej" używa się do precyzyjnego pomiaru średnic wewnętrznych (np. średnicy cylindra, stożkowatości/owalności). To inna wielkość mierzona inną metodą niż szczelina na zamku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "szczelina" lub "luz" rozumiany jako przerwa między elementami, najpierw rozważ szczelinomierz. Gdy mowa o średnicy cylindra lub jej zmianach – bardziej pasuje średnicówka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To szczelina między końcami pierścienia tłokowego, gdy pierścień znajduje się w cylindrze. Jest potrzebna, aby pierścień mógł się rozszerzać cieplnie podczas pracy silnika, a jednocześnie zachować szczelność układu tłok–cylinder.
Do pomiaru tej szczeliny stosuje się szczelinomierz. Listki o znanej grubości wsuwasz w szczelinę na zamku i dobierasz taki, który przechodzi z lekkim oporem. To daje wiarygodny odczyt luzu.
Suwmiarka jest dobra do długości i średnic, ale przy bardzo małych szczelinach łatwo o błąd ustawienia szczęk i odkształcenie elementu. Dodatkowo końce pierścienia nie tworzą wygodnej powierzchni odniesienia jak typowy detal mierzony suwmiarką.
Nie jest to narzędzie pierwszego wyboru. Czujnik zegarowy mierzy przemieszczenie względem bazy (np. bicie, luz osiowy, nierówności). Do bezpośredniego sprawdzenia przerwy między końcami pierścienia prostszy i pewniejszy jest szczelinomierz.
Średnicówka mikrometryczna służy do precyzyjnego pomiaru średnic wewnętrznych, np. średnicy cylindra oraz oceny jego zużycia (owalność, stożkowatość). Nie mierzy się nią typowych szczelin między dwoma końcami elementu, takich jak zamek pierścienia.
Najczęstszy błąd to wybór "najbardziej znanego" narzędzia (zwykle suwmiarki) zamiast dopasowania do rodzaju wielkości: szczelina → szczelinomierz, średnica → średnicówka, przemieszczenie/bicie → czujnik zegarowy. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa kluczowe.
W treści zwykle pojawiają się sformułowania typu "pomiar szczeliny", "luz między elementami", "luz na zamku", "przerwa". To sygnał, że potrzebujesz przyrządu o listkach o znanej grubości, czyli szczelinomierza, a nie narzędzia do długości czy średnic.
Najczęściej podczas remontu silnika, wymiany pierścieni lub diagnostyki zużycia układu tłokowo-cylindrowego. Kontrola luzów pomaga ocenić, czy elementy będą prawidłowo pracować po rozgrzaniu i czy nie dojdzie do spadku szczelności lub uszkodzeń mechanicznych.
Zbyt mały luz może być groźny, bo po nagrzaniu pierścień rozszerza się i końce mogą się "zejść", co zwiększa naprężenia. W skrajnym przypadku może to prowadzić do zarysowań cylindra, uszkodzenia pierścienia i pogorszenia pracy silnika.
Ucz się mapowania: jaka wielkość → jaki przyrząd. Zrób listę typowych zadań (szczelina, średnica, bicie, grubość) i dopisz narzędzia. Na egzaminie czytaj uważnie rzeczownik w pytaniu: "luz/szczelina", "średnica", "przemieszczenie" – to zwykle klucz do odpowiedzi.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Luz na zamku pierścienia tłokowego to szczelina między końcami pierścienia po umieszczeniu go w cylindrze."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw budowy i naprawy silników spalinowych (rozdziały: pierścienie tłokowe, pomiary warsztatowe)
  • Instrukcje serwisowe producentów silników (sekcje: kontrola luzu pierścieni, kontrola cylindra)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MOT.2 z działu pomiarów i diagnostyki mechanicznej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego