KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 35.
Do pomiaru natężenia prądów błądzących stałych i przemiennych w miejscu prowadzenia robót strzałowych służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pomiaru natężenia prądów błądzących (stałych i przemiennych) w rejonie robót strzałowych stosuje się amperomierz APB-1. Omomierz służy do pomiaru rezystancji obwodu strzałowego, a próbnik do sprawdzania ciągłości, więc nie pozwalają ocenić zagrożenia przedwczesnym odpaleniem od prądów błądzących.

Pełne wyjaśnienie:

Prądy błądzące to niekontrolowane przepływy prądu elektrycznego w górotworze, wodzie lub elementach metalowych, mogące występować zarówno jako prąd stały, jak i przemienny (np. w rejonach zasilania urządzeń dołowych). W miejscu prowadzenia robót strzałowych stanowią szczególne zagrożenie, ponieważ mogą doprowadzić do przedwczesnego odpalenia zapalników elektrycznych.

Dlatego właściwym przyrządem jest amperomierz APB-1, którego przeznaczeniem jest pomiar natężenia prądów błądzących stałych i przemiennych w rejonie robót strzałowych (oraz w miejscach składowania środków strzałowych). Wynik pomiaru służy do oceny, czy w danych warunkach wolno wykonywać roboty strzałowe z określoną klasą zapalników elektrycznych oraz czy należy zastosować inne rozwiązania techniczne.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych kontroli, ale nie rozwiązują tego konkretnego problemu:

  • Odpowiedź "omomierz OSH-1" jest nieprawidłowa, bo omomierz mierzy rezystancję (opór) linii/obwodu strzałowego. To ważne przy sprawdzaniu instalacji strzałowej, lecz nie pokazuje, czy w otoczeniu płyną prądy błądzące.
  • Odpowiedź "próbnik POS-510" jest nieprawidłowa, bo próbnik służy typowo do sprawdzania ciągłości obwodu lub obecności sygnału/połączenia, a nie do ilościowego pomiaru natężenia prądu błądzącego.
  • Odpowiedź "wskaźnik WRZOS-2" nie spełnia wymogu pomiaru natężenia prądów błądzących stałych i przemiennych w miejscu robót strzałowych; w tym zadaniu wymagany jest przyrząd pomiarowy do prądów błądzących, czyli APB-1.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: prądy błądzące = pomiar natężenia (amperomierz), natomiast sprawdzanie obwodu strzałowego to najczęściej rezystancja (omomierz) i ciągłość (próbnik). To rozróżnienie pomaga uniknąć typowej pomyłki między pomiarem prądu a pomiarem oporu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prądy błądzące to niekontrolowane przepływy prądu elektrycznego poza przewidzianą drogą obwodu, np. przez górotwór, wodę lub konstrukcje stalowe. Mogą mieć charakter stały lub przemienny i stanowią zagrożenie m.in. dla robót strzałowych z zapalnikami elektrycznymi.
Są niebezpieczne, bo mogą doprowadzić do pojawienia się prądu w obwodzie zapalników elektrycznych i spowodować przedwczesne odpalenie ładunków. Dlatego przed robotami wykonuje się pomiary natężenia prądów błądzących w miejscu prowadzenia robót strzałowych.
Do pomiaru natężenia prądów błądzących stałych i przemiennych w rejonie robót strzałowych stosuje się amperomierz APB-1. Jest to przyrząd dedykowany do oceny zagrożenia elektrycznego mogącego wpływać na zapalniki elektryczne.
Amperomierz służy do pomiaru natężenia prądu (np. prądów błądzących). Omomierz służy do pomiaru rezystancji obwodu (np. linii strzałowej). To dwie różne wielkości fizyczne i ich pomylenie prowadzi do błędnej oceny bezpieczeństwa.
Pomiary wykonuje się przed rozpoczęciem robót strzałowych oraz okresowo w miejscach prowadzenia robót strzałowych, zgodnie z wymaganiami organizacji ruchu i zasadami zabezpieczenia przed przedwczesnym odpaleniem. Celem jest potwierdzenie, że warunki są bezpieczne dla zastosowanych zapalników.
Najczęściej myli się przyrząd do pomiaru prądów błądzących (amperomierz) z przyrządami do kontroli obwodu strzałowego, jak omomierz (rezystancja) lub próbnik (ciągłość). Drugi błąd to nieuwzględnianie, że zagrożenie dotyczy zarówno prądów stałych, jak i przemiennych.
Nie. Próbnik ciągłości służy głównie do sprawdzenia, czy obwód jest zamknięty i czy połączenia są prawidłowe. Nie mierzy natężenia prądu błądzącego w otoczeniu robót strzałowych, więc nie pozwala ocenić ryzyka przedwczesnego odpalenia zapalników elektrycznych.
Przyrząd stosowany do pomiarów prądów błądzących w rejonie robót strzałowych powinien być dopuszczony do użycia zgodnie z wymaganiami organizacyjnymi i posiadać potwierdzoną przydatność do takiego pomiaru. W praktyce oznacza to dobór sprzętu przeznaczonego do tego zadania, np. APB-1.
Należy przerwać lub nie rozpoczynać robót strzałowych z zapalnikami elektrycznymi i zastosować rozwiązania zmniejszające ryzyko, np. zmianę technologii inicjowania lub dobór zapalników o większej odporności. Dalsze działania powinny wynikać z instrukcji i decyzji dozoru ruchu.
Pomaga prosta reguła: prąd mierzy amperomierz (A jak amper), a opór mierzy omomierz (Ω jak om). Jeśli pytanie dotyczy natężenia prądów błądzących w rejonie strzałowym, wybór powinien wskazywać amperomierz APB-1.
info

Około 28% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Do pomiaru natężenia prądów błądzących (stałych i przemiennych) w rejonie robót strzałowych stosuje się amperomierz APB-1."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z 9 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 321, § 76 i § 80

Materiały:

  • Teksty jednolite i szkolenia BHP dotyczące robót strzałowych w podziemnych zakładach górniczych
  • Instrukcje zakładowe prowadzenia robót strzałowych (zatwierdzane w ruchu zakładu)
  • Podręczniki/opracowania z zakresu strzelnictwa górniczego i zagrożeń elektrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego