KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2017

Szczelinomierz to zestaw płytek (listków) o znanej grubości, używany do pomiaru szczelin i prześwitów.

W warsztacie drzewnym pomaga np. ocenić prześwit między liniałem a kontrolowaną powierzchnią (kontrola płaskości), a także sprawdzić ustawienia i luzy w elementach maszyn.

Liniał przykłada się do kontrolowanej powierzchni w kilku kierunkach, a następnie sprawdza, czy występuje prześwit.

Wielkość prześwitu ocenia się przez wsuwanie listków szczelinomierza w miejsce szczeliny; grubość listka, który wchodzi z lekkim oporem, traktuje się jako wynik pomiaru.

Suwmiarka najlepiej nadaje się do pomiaru długości, średnic i głębokości, czyli wymiarów detalu.

Przy płaskości kluczowy jest prześwit pod liniałem, a tego suwmiarka nie mierzy wprost i wygodnie. Szczelinomierz jest do tego stworzony i daje bardziej powtarzalną ocenę.

Mikrometr mierzy grubości/średnice przez bezpośredni docisk elementów pomiarowych do detalu.

W kontroli płaskości liniał tworzy odniesienie, a mierzoną wielkością jest szczelina między liniałem a powierzchnią. Do takiej szczeliny mikrometr nie pasuje funkcjonalnie; właściwy jest szczelinomierz.

Płaskość tarczy piły warto kontrolować przed rozpoczęciem pracy, po zauważeniu pogorszenia jakości cięcia oraz po serwisie (np. ostrzeniu).

Odkształcenia mogą zwiększać opory cięcia, powodować bicie, hałas, przegrzewanie i gorszą jakość powierzchni, więc kontrola pomaga zapobiegać problemom.

Typowe objawy to gorsza jakość krawędzi, trudniejsze prowadzenie cięcia, niestabilna praca (bicie), wzrost temperatury i możliwe przypalenia materiału.

W praktyce warto wtedy wykonać kontrolę liniałem i zmierzyć prześwity szczelinomierzem, aby potwierdzić odkształcenie.

Częste błędy to zbyt mały docisk lub przekoszenie liniału, pomiar tylko w jednym kierunku oraz nieuwzględnienie zabrudzeń (żywica, pył) na liniale i powierzchni.

Wynik może być wtedy fałszywy. Przed pomiarem należy oczyścić powierzchnie i sprawdzać kilka przekrojów.

Tak, kreda bywa stosowana pomocniczo do zaznaczania miejsc styku lub obszarów, gdzie występuje nierówność.

Ułatwia to interpretację, gdzie pojawia się prześwit lub "wysokie" punkty. Sama kreda nie mierzy, ale wspiera ocenę i dokumentowanie kontroli podczas ustawiania lub diagnostyki.

Dobiera się go tak, aby obejmował spodziewane prześwity (od bardzo małych do większych), a listki miały czytelne oznaczenia grubości.

W praktyce liczy się możliwość dobrania pojedynczego listka lub zestawu listków oraz stan narzędzia (brak zadziorów, czystość), bo to wpływa na wiarygodność pomiaru.

Pomiar grubości dotyczy bezpośredniego wymiaru detalu i wykonuje się go np. suwmiarką lub mikrometrem.

Pomiar płaskości dotyczy odchyłki kształtu: sprawdza się, czy powierzchnia leży "w jednej płaszczyźnie". W praktyce mierzy się prześwit pod liniałem, czyli typowe zastosowanie szczelinomierza.