KWALIFIKACJA ELM1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 30.
Do pomiaru średnicy otworu f 50 z dokładnością do 0,01 mm należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnicę wewnętrzną otworu z dokładnością 0,01 mm mierzy się przyrządem przeznaczonym do otworów o takiej rozdzielczości.
Średnicówka mikrometryczna umożliwia bezpośredni pomiar średnicy wewnętrznej, natomiast czujnik zegarowy służy głównie do odchyłek/przemieszczeń, przymiar kreskowy ma zbyt małą dokładność, a głębokościomierz mierzy głębokość.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa elementy: mierzony wymiar (średnica otworu, czyli średnica wewnętrzna) oraz wymagana dokładność (0,01 mm). Dobór przyrządu pomiarowego musi spełnić oba warunki jednocześnie.

Średnicówka mikrometryczna jest przyrządem przeznaczonym do pomiaru średnic wewnętrznych. Ma mechanizm mikrometryczny, dzięki któremu można uzyskać rozdzielczość rzędu setnych części milimetra, co odpowiada wymaganiu 0,01 mm. Dlatego to właściwy wybór do kontroli otworów, np. gniazd łożysk czy otworów pasowanych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Czujnik zegarowy nie jest typowym przyrządem do bezpośredniego pomiaru średnicy otworu. W praktyce służy przede wszystkim do pomiaru przemieszczeń, bicia, odchyłek i porównań względem wzorca/ustawienia. Może być elementem zestawu do pomiarów porównawczych, ale sam w sobie nie jest "przyrządem do pomiaru średnicy otworu" w sensie zadania.
  • Przymiar kreskowy (np. liniał) ma zbyt małą dokładność i nie zapewnia wiarygodnego pomiaru średnicy otworu z dokładnością 0,01 mm. Dodatkowo geometria otworu utrudnia poprawne przyłożenie i odczyt.
  • Głębokościomierz służy do pomiaru głębokości (np. rowków, otworów, stopni), a nie średnicy. Nawet jeśli ma podziałkę o wysokiej rozdzielczości, mierzy inny rodzaj wymiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy mierzysz wymiar zewnętrzny czy wewnętrzny, a dopiero potem dobierz narzędzie o wymaganej rozdzielczości (tu: 0,01 mm). To pozwala szybko odrzucić przyrządy "od innego wymiaru".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średnicówka mikrometryczna to przyrząd do pomiaru średnic wewnętrznych (otworów). Umożliwia dokładny odczyt (często do setnych milimetra) dzięki mechanizmowi mikrometrycznemu i końcówkom pomiarowym dopasowanym do pracy wewnątrz otworu.
Najpierw określ, że to średnica wewnętrzna, a następnie wybierz narzędzie o rozdzielczości co najmniej 0,01 mm przeznaczone do otworów. W praktyce typowym wyborem jest średnicówka mikrometryczna lub rozwiązanie porównawcze z wzorcem.
Czujnik zegarowy mierzy głównie przemieszczenia i odchyłki (np. bicie, różnice względem ustawienia), a nie podaje bezpośrednio średnicy otworu. Do średnicy używa się go zwykle w metodach porównawczych, a nie jako samodzielnego przyrządu "do średnicy".
Nie. Przymiar kreskowy (liniał) nie zapewnia wiarygodnej dokładności 0,01 mm w warunkach warsztatowych. Ograniczeniem jest zarówno skala odczytu, jak i błąd wynikający z przyłożenia narzędzia oraz trudność pomiaru wewnątrz otworu.
Głębokościomierz służy do pomiaru głębokości otworów, rowków i stopni. Nie jest przeznaczony do pomiaru średnicy. Stosuje się go np. przy kontroli głębokości pogłębień pod śruby lub głębokości gniazd w elementach mechanicznych.
Typowe błędy to: pomiar "na skos" zamiast w osi otworu, zbyt mały docisk lub przekoszenie przyrządu, brak kontroli temperatury elementu, a także dobór narzędzia od innego wymiaru (np. głębokościomierza). Ważna jest też czystość powierzchni.
W praktyce wykonuje się sprawdzenie na wzorcu (np. pierścieniu wzorcowym) lub przy pomocy nastawienia w zakresie pracy przyrządu. Celem jest upewnienie się, że wskazania odpowiadają wartości referencyjnej i że nie ma istotnego błędu zerowania.
Mikrometr (klasyczny) jest najczęściej używany do wymiarów zewnętrznych, np. średnicy wałka. Średnicówka mikrometryczna jest przystosowana do wymiarów wewnętrznych, czyli do pomiaru średnicy otworów, dzięki odpowiednim końcówkom i geometrii pomiaru.
Gdy elementy muszą pasować mechanicznie z małym luzem lub wciskem, np. przy montażu gniazd łożysk, tulei, prowadnic, opraw czujników lub elementów napędów. Dokładność 0,01 mm ma znaczenie dla niezawodności, osiowości i trwałości układu.
Ucz się w schemacie: co mierzę (zewn./wewn./głębokość) + jaką dokładność + jakie warunki. Trenuj na przykładach: otwór, wałek, rowek. Na egzaminie odrzucaj odpowiedzi mierzące inny typ wymiaru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednic%C3%B3wka - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_zegarowy - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (dział: pomiar średnic wewnętrznych)
  • Instrukcje stanowiskowe w pracowni/mechanice dotyczące doboru przyrządów pomiarowych
  • Materiały producentów narzędzi pomiarowych opisujące zastosowanie średnicówek mikrometrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego