KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 40.
Do pomiaru wartości przyśpieszenia wibracji elektrycznego silnika napędowego pompy hydraulicznej, pracującej w układzie mechatronicznym, stosowane są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Akcelerometry są czujnikami przeznaczonymi do pomiaru przyspieszenia, także przyspieszenia drgań (wibracji) elementów maszyn. Tensometry mierzą odkształcenie/naprężenie, rotametry służą do pomiaru przepływu, a galwanometry do pomiaru małych prądów/napięć w układach elektrycznych.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce drganiowej maszyn (np. silnika napędowego pompy hydraulicznej) można opisywać drgania różnymi wielkościami: przemieszczeniem, prędkością lub przyspieszeniem. Skoro w pytaniu wprost wskazano pomiar wartości przyspieszenia wibracji, właściwym przetwornikiem jest czujnik, który bezpośrednio mierzy przyspieszenie.

Odpowiedź "akcelerometry" jest poprawna, ponieważ akcelerometr (czujnik przyspieszenia) przetwarza przyspieszenie drgań na sygnał elektryczny (np. napięcie/ładunek), co pozwala rejestrować poziom wibracji i wykonywać analizę diagnostyczną.

Pozostałe propozycje dotyczą innych wielkości fizycznych:

  • "tensometry" służą do pomiaru odkształceń elementów (a pośrednio naprężeń). Stosuje się je np. w belkach tensometrycznych, wagach lub do badania ugięć konstrukcji, a nie do bezpośredniego pomiaru przyspieszenia drgań korpusu maszyny.
  • "rotametry" to przepływomierze pływakowe do cieczy lub gazów. Są przydatne w hydraulice/pneumatyce do kontroli przepływu medium, ale nie mierzą drgań ani przyspieszeń mechanicznych.
  • "galwanometry" to ustroje/ustroje pomiarowe do wykrywania i pomiaru bardzo małych prądów (historycznie także jako elementy mierników analogowych). Nie są czujnikami drgań i nie dostarczają informacji o przyspieszeniu wibracji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się nazwa wielkości (tu: przyspieszenie), najpierw dopasuj ją do klasy czujnika. Przyspieszenie → akcelerometr; odkształcenie → tensometr; przepływ → rotametr; prąd → galwanometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akcelerometr to czujnik przyspieszenia. W diagnostyce drganiowej mierzy przyspieszenie drgań elementu maszyny (np. korpusu silnika), zamieniając je na sygnał elektryczny, który można rejestrować i analizować.
Najczęściej spotkasz trzy wielkości: przemieszczenie, prędkość i przyspieszenie drgań. Dobór zależy od celu diagnostyki i pasma częstotliwości. W pytaniu o "przyspieszenie wibracji" właściwy jest czujnik przyspieszenia.
Tensometr mierzy odkształcenie materiału (ugięcie/rozciąganie), a nie ruch drgający jako przyspieszenie. Akcelerometr jest zaprojektowany do rejestracji przyspieszeń drgań na obudowie maszyny, więc odpowiada dokładnie na potrzebę pomiaru wibracji.
Rotametr to przepływomierz pływakowy – mierzy natężenie przepływu cieczy lub gazu. Stosuje się go np. w układach hydraulicznych i pneumatycznych do kontroli przepływu medium. Nie jest to przyrząd do pomiaru drgań ani przyspieszeń.
Galwanometr służy do pomiaru bardzo małych prądów (lub jako element ustroju mierników analogowych). Mierzy wielkości elektryczne, a nie mechaniczne drgania. Dlatego nie dostarcza informacji o przyspieszeniu wibracji silnika czy pompy.
W praktyce kluczowe jest solidne mocowanie (np. śruba, podstawa, klej dobrany do warunków), właściwe miejsce na korpusie oraz kierunek osi pomiaru. Luźny montaż zniekształca wynik. Zawsze stosuj zalecenia z instrukcji czujnika.
Typowe błędy to: wybór czujnika "bo jest pod ręką", mylenie wielkości (przepływ/prąd/odkształcenie zamiast przyspieszenia) oraz ignorowanie pasma częstotliwości i sposobu mocowania. Na egzaminie zawsze dopasuj czujnik do wielkości z treści.
Akcelerometr mierzy przyspieszenie. Prędkość drgań można czasem uzyskać pośrednio przez odpowiednie przetwarzanie sygnału (np. całkowanie), ale to już etap analizy. W pytaniach testowych liczy się: czujnik przyspieszenia to akcelerometr.
Przyspieszenie często wykorzystuje się przy wyższych częstotliwościach i w diagnostyce elementów takich jak łożyska, gdzie interesują krótkotrwałe impulsy. Prędkość bywa używana do ogólnej oceny stanu maszyn. Wybór zależy od celu pomiaru.
Ułóż własną tabelę "wielkość → czujnik": przyspieszenie → akcelerometr, odkształcenie → tensometr, przepływ → rotametr, prąd → galwanometr. Ćwicz na krótkich pytaniach i sprawdzaj, czy rozpoznajesz funkcję przyrządu po nazwie.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Akcelerometry są czujnikami przeznaczonymi do pomiaru przyspieszenia, także przyspieszenia drgań (wibracji) elementów maszyn."

Źródła:

  • ISO 2954: Mechanical vibration of rotating and reciprocating machinery — Requirements for instruments for measuring vibration severity (zakres: wymagania dla przyrządów pomiaru drgań maszyn).
  • ISO 16063 (seria): Methods for the calibration of vibration and shock transducers (zakres: kalibracja przetworników drgań i wstrząsów, w tym akcelerometrów).
  • National Instruments, "Accelerometer Fundamentals" (opis zastosowań akcelerometrów do pomiaru przyspieszeń drgań), https://www.ni.com/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii drgań i diagnostyki maszyn wirujących (rozdziały o czujnikach drgań)
  • Dokumentacja techniczna producentów czujników przyspieszenia (karty katalogowe, instrukcje montażu)
  • Normy/wytyczne dotyczące pomiaru drgań maszyn oraz wymagań dla przyrządów pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego