"Zaciskanie" wyrobiska to w praktyce zmniejszanie jego wymiarów (np. rozstawu punktów na ociosach, stropie i spągu), będące skutkiem deformacji górotworu oraz oddziaływania ciśnień górotworu na obudowę i kontur wyrobiska. Taką zmianę geometrii opisuje się pojęciem konwergencji, a jej pomiar jest jednym z podstawowych elementów oceny stateczności.
Odpowiedź "konwergometru" jest właściwa, ponieważ to właśnie ten przyrząd (lub zestaw pomiarowy tej klasy) służy do pomiaru zbliżania się do siebie punktów kontrolnych na obwodzie wyrobiska, co bezpośrednio odpowiada zmianie przekroju poprzecznego.
Pozostałe propozycje nie pasują do mierzonej wielkości:
- "penetrometru" używa się do oceny właściwości ośrodka (np. oporu penetracji), a nie do rejestracji zmian rozstawu punktów w wyrobisku. To inny typ pomiaru: materiałowy/wytrzymałościowy, nie geometryczny.
- "teodolitu" używa się głównie w geodezji do pomiaru kątów (i pochodnych czynności pomiarowych). Choć można nim wspierać prace tyczeniowe i inwentaryzacyjne, samo "zaciskanie przekroju" nie jest jego typowym, bezpośrednim zadaniem w ujęciu tego pytania.
- "sygnalizatorów rozwarstwień" używa się do obserwacji zjawisk takich jak rozdzielanie warstw górotworu (np. w stropie), czyli monitoringu nieciągłości/odspojenia, a nie do pomiaru zmniejszania przekroju poprzecznego wyrobiska.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: jeśli pytanie dotyczy zmiany wymiarów wyrobiska, szukaj przyrządów od konwergencji; jeśli dotyczy właściwości skał, rozważ przyrządy do badań ośrodka; jeśli dotyczy kątów i kierunków, to geodezja (np. teodolit).
