Zakres ruchu w stawie (ROM) to najczęściej miara kątowa ruchu, np. zgięcia i wyprostu, odwiedzenia i przywiedzenia czy rotacji. W praktyce klinicznej zapisuje się go w stopniach, dlatego potrzebne jest narzędzie, które pozwala wiarygodnie odczytać kąt między segmentami kończyny.
Takim narzędziem jest goniometr. Składa się z ramion i osi (zawiasu), które ustawia się względem osi ruchu stawu oraz osi długich sąsiadujących kości. Dzięki temu można porównać wynik z normami funkcjonalnymi, ocenić ograniczenia, a także śledzić zmiany w czasie (np. przed i po zastosowaniu ortezy lub protezy).
Pozostałe przyrządy nie pasują do rodzaju wielkości mierzonej w ROM:
- Centymetr służy do pomiaru długości i obwodów (np. obwodu uda, długości segmentu), a nie kąta w stawie.
- Linijka mierzy odcinki proste; może być użyteczna np. do prostych pomiarów długości elementów, ale nie zastąpi odczytu kątowego.
- Suwmiarka jest narzędziem do dokładnych pomiarów liniowych (średnice, grubości, szerokości), typowo w technice, a nie do oceny kątowego zakresu ruchu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "zakres ruchu w stawie", myśl o stopniach i kątach. Gdy pojawia się "długość/obwód/średnica", wtedy rozważ centymetr, linijkę lub suwmiarkę.
