W zadaniu trzeba przygotować 1 litr (1000 ml) roztworu użytkowego o stężeniu 3%. W praktyce rozcieńczania koncentratów (np. w dekontaminacji) kluczowe jest rozróżnienie dwóch rzeczy: objętości roztworu końcowego oraz objętości wody użytej do dopełnienia. Stężenie odnosi się do całej objętości roztworu po wymieszaniu.
Krok 1: oblicz objętość koncentratu
3% z 1000 ml to: 0,03 × 1000 ml = 30 ml. To jest ilość koncentratu, którą trzeba odmierzyć.
Krok 2: dopełnij wodą do 1 litra
Skoro roztwór końcowy ma mieć 1000 ml, to wody musi być: 1000 ml − 30 ml = 970 ml. Otrzymujemy więc mieszaninę: 30 ml koncentratu + 970 ml wody = 1000 ml roztworu 3%.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- Wariant z "997 ml wody i 3 ml koncentratu" wynika z pomylenia 3% z "3 ml" albo z błędu skali. 3 ml w 1000 ml to 0,3%, a więc dziesięciokrotnie mniej niż potrzeba.
- Wariant z "1000 ml wody i 30 ml koncentratu" daje razem 1030 ml mieszaniny; stężenie końcowe będzie wtedy mniejsze niż 3% (bo 30 ml stanowi 3% z 1000 ml, ale nie z 1030 ml). To typowy błąd polegający na dolaniu koncentratu do pełnego litra wody zamiast dopełnienia do litra.
- Wariant z "1000 ml wody i 300 ml koncentratu" jest błędny o rząd wielkości (30% zamiast 3%) i prowadziłby do zbyt wysokiego stężenia, co w praktyce może zwiększać ryzyko podrażnień oraz niepożądanego wpływu na materiały.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "przygotować 1 litr roztworu o stężeniu X%", zawsze licz X% od objętości końcowej, a następnie odejmij od 1000 ml, aby dostać objętość wody.
