Mieszanina oziębiająca to układ (najczęściej) woda + sól, który po zmieszaniu może osiągnąć temperaturę niższą od temperatury początkowej wody. Wynika to z dwóch zjawisk, które w praktyce rozpatruje się łącznie:
- obniżenia temperatury krzepnięcia roztworu w porównaniu z czystą wodą,
- efektu cieplnego rozpuszczania (rozpuszczanie może pochłaniać lub wydzielać ciepło, a rzeczywisty przebieg zależy od substancji i stężenia).
W zadaniach egzaminacyjnych dobór rodzaju soli i jej ilości zwykle opiera się na danych tabelarycznych lub wykresach typu "temperatura mieszaniny oziębiającej w funkcji składu". Dla wskazanej temperatury -5,1 °C poprawnie dobrana jest ilość 150 g NH4Cl na 500 g wody, ponieważ taki stosunek mas odpowiada punktowi/obszarowi, w którym układ woda–chlorek amonu osiąga żądaną temperaturę.
Odpowiedź z 30 g NH4Cl jest niewłaściwa, bo zbyt mała ilość soli nie zapewnia wymaganej zmiany własności roztworu (i praktycznie nie da oczekiwanego spadku temperatury do -5,1 °C). Propozycja 250 g CaCl2·H2O jest nieprawidłowa w tym kontekście, ponieważ inna sól ma inną zależność temperatura–skład oraz inne efekty rozpuszczania; "taka sama masa" nie oznacza "tej samej temperatury". Z kolei 425 g CH3COONa również nie odpowiada temperaturze -5,1 °C dla zadanej masy wody – to inny układ o innych właściwościach, więc wymagałby innego doboru ilości.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w zadaniu podana jest konkretna temperatura (z dokładnością do 0,1 °C), najczęściej oznacza to, że oczekuje się odczytu/wyboru na podstawie tabeli mieszanin oziębiających lub analogicznego zestawienia, a nie "szacowania" liniowego.
