W odkrywkowym zakładzie górniczym rozróżnia się grupy robót według ich funkcji w cyklu prowadzenia eksploatacji. Roboty przygotowawcze to takie działania, które mają stworzyć warunki do rozpoczęcia lub sprawnego prowadzenia robót na planowanym obszarze: porządkowanie i przygotowanie terenu, zapewnienie kontroli sytuacyjno-wysokościowej oraz usunięcie przeszkód i zagrożeń utrudniających pracę maszyn i ludzi.
Dlatego czynności takie jak wytyczenie geodezyjne granic planowanych robót są typowo przygotowawcze: bez nich trudno zachować zgodność z projektem, kontrolować postęp i utrzymać bezpieczne odległości od granic wyrobiska czy infrastruktury. Podobnie karczowanie drzew i krzewów w obrębie planowanych robót przygotowuje teren pod dojazdy, place, skarpy i urządzenia, eliminując kolizje oraz ograniczając ryzyko awarii sprzętu.
Również wykonanie odwodnienia wyrobiska górniczego bywa elementem przygotowania – w wielu warunkach hydrogeologicznych bez odprowadzenia wód nie da się bezpiecznie wejść z robotami ziemnymi, utrzymać stateczności skarp ani zapewnić nośności dróg technologicznych.
Z kolei "wykonanie wkopu udostępniającego kolejny poziom eksploatacyjny" jest działaniem nastawionym na udostępnienie złoża i rozwój wyrobiska (otwarcie/osiągnięcie następnego poziomu robót). To typowy przykład robót udostępniających, a nie przygotowawczych sensu stricto. Kluczowe jest rozróżnienie celu: przygotowanie warunków i terenu vs wykonanie robót, które tworzą nowy poziom eksploatacji.
Na egzaminie warto zapamiętać wskazówkę: jeżeli czynność porządkuje teren, wyznacza granice, usuwa przeszkody albo przygotowuje warunki wodne, zwykle zalicza się do przygotowania. Jeżeli czynność tworzy nowy dostęp do złoża/nowy poziom robót, częściej będzie udostępnianiem lub rozwojem wyrobiska.
