KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 8.
Do rozdziału mieszaniny ziaren różniących się jedynie gęstością stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stoły koncentracyjne służą do wzbogacania grawitacyjnego, czyli rozdziału ziaren o podobnej wielkości, które różnią się gęstością (a więc prędkością opadania i zachowaniem w strumieniu wody). Separatory elektryczne wykorzystują własności elektryczne, flotowniki – zwilżalność, a przesiewacze – wymiar ziaren.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest sformułowanie "ziaren różniących się jedynie gęstością". Oznacza to, że kryterium rozdziału ma wynikać z masy właściwej ziaren (przy możliwie podobnej ziarnistości), a nie z ich wymiaru, kształtu czy własności powierzchniowych.

"Stoły koncentracyjne" są urządzeniami do wzbogacania grawitacyjnego. W praktyce wykorzystują różnice w zachowaniu ziaren w cienkiej warstwie pulpy na pochylonej, drgającej powierzchni: ziarna cięższe mają tendencję do innego toru ruchu niż lżejsze, co umożliwia uzyskanie produktów o różnej zawartości składnika użytecznego. Dlatego przy rozdziale wynikającym głównie z gęstości stoły koncentracyjne są właściwym wyborem.

Pozostałe odpowiedzi wskazują urządzenia o innym mechanizmie działania:

  • "Separatory elektryczne" rozdzielają materiały na podstawie własności elektrycznych (np. przewodnictwa/ładowności), a nie gęstości. Mogą być przydatne w separacjach specjalnych, ale nie odpowiadają warunkowi "jedynie gęstość".
  • "Flotowniki mechaniczne" służą do flotacji, gdzie decydują własności powierzchniowe (hydrofobowość) i oddziaływanie z pęcherzykami powietrza. To inny typ selektywności niż różnica gęstości ziaren.
  • "Przesiewacze wibracyjne" wykonują klasyfikację/rozdział wg wielkości ziaren (uziarnienia), czyli według przejścia przez oczka sita. Nie są metodą rozdziału opartego na gęstości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "gęstość" jako jedyne kryterium, najpierw rozważ metody grawitacyjne (np. stoły, osadzarki, separatory w cieczy ciężkiej), a dopiero potem inne procesy, które bazują na rozmiarze, własnościach elektrycznych lub powierzchniowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stół koncentracyjny to aparat do wzbogacania grawitacyjnego, który rozdziela ziarna w strumieniu wody na podstawie ich zachowania wynikającego m.in. z gęstości. Na pochylonej, drgającej powierzchni tworzą się pasma koncentratu i odpadów, które są osobno odbierane.
Bo różnica gęstości wpływa na ruch ziaren w ośrodku (np. w wodzie): cięższe ziarna mają inne tempo opadania i inny tor przemieszczania niż lżejsze. Metody grawitacyjne (w tym stoły) wykorzystują właśnie te różnice, zamiast własności powierzchniowych czy elektrycznych.
Najczęściej: gęstość, uziarnienie (wielkość), kształt, podatność na zwilżanie (hydrofobowość) oraz własności elektryczne/magnetyczne. Aparat dobiera się do dominującego kryterium rozdziału: sita do rozmiaru, flotacja do powierzchni, stoły do gęstości.
Flotacja rozdziela minerały dzięki własnościom powierzchniowym (przyłączanie się cząstek do pęcherzyków powietrza). Stół koncentracyjny rozdziela głównie na podstawie różnicy gęstości i zachowania ziaren w przepływie wody na drgającej, pochylonej powierzchni.
Przesiewacz działa jak klasyfikator sitowy: decyduje, czy ziarno przejdzie przez oczko sita. To zależy głównie od wymiaru ziaren (i częściowo kształtu), a nie od gęstości. Dlatego przesiewanie służy do rozdziału na frakcje uziarnienia, nie do wzbogacania grawitacyjnego.
Tak, jeśli różnią się własnościami elektrycznymi (np. przewodnictwem lub zdolnością do elektryzowania). Wtedy kryterium rozdziału nie jest gęstość, tylko reakcja ziaren na pole/ładunek. To inna grupa procesów niż typowe wzbogacanie grawitacyjne na stołach.
Częsty błąd to wybór aparatu "z przyzwyczajenia" (np. sita do wszystkiego) bez analizy, jaka cecha ma być rozdzielana. Drugi błąd to mylenie procesów mokrych: uznanie, że skoro jest woda, to zawsze flotacja. Warto najpierw wskazać kryterium: gęstość, rozmiar, powierzchnia.
Stosuje się je, gdy celem jest rozdział/wzbogacenie grawitacyjne materiału ziarnistego, zwłaszcza przy umiarkowanie drobnych frakcjach, gdzie różnica gęstości między składnikami jest istotna. W praktyce stół może pełnić rolę aparatu doczyszczającego koncentrat lub wydzielającego minerały ciężkie.
Sygnały to słowa: gęstość, "cięższe/lżejsze ziarna", "minerały ciężkie", "osadzanie", "w cieczy", "koncentracja grawitacyjna". Jeśli treść nie wspomina o hydrofobowości lub reagentach, zwykle nie chodzi o flotację. Jeśli nie ma mowy o oczkach sita, to nie jest przesiewanie.
Ucz się "mapy skojarzeń": kryterium rozdziału → metoda → aparat. Przykładowo: rozmiar → przesiewanie/klasyfikacja → przesiewacz; hydrofobowość → flotacja → flotownik; gęstość → grawitacja → stół/osadzarka. Ćwicz na krótkich opisach przypadków i schematach technologicznych.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Stoły koncentracyjne służą do wzbogacania grawitacyjnego, czyli rozdziału ziaren o podobnej wielkości, które różnią się gęstością (a więc prędkością opadania i zachowaniem w strumieniu wody)."

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Gravity_separation - accessed 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Wilfley_table - accessed 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Froth_flotation - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu przeróbki mechanicznej kopalin (działy: wzbogacanie grawitacyjne, flotacja, klasyfikacja).
  • Materiały dydaktyczne producentów urządzeń: opisy i schematy działania stołów koncentracyjnych oraz porównania metod separacji.
  • Ćwiczenia z rozpoznawania aparatów przeróbczych na schematach technologicznych (flowsheet) i przypisywania im kryterium rozdziału.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego