Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów ujmuje się wtedy, gdy koszt dotyczy bieżącego okresu sprawozdawczego, ale na dzień bilansowy nie ma jeszcze ostatecznego rozliczenia (np. brak faktury) albo kwota czy termin są ustalane w drodze szacunku. W praktyce ta kategoria obejmuje m.in. rezerwy tworzone na przyszłe wydatki wynikające z obowiązków jednostki, które "narastają" w czasie.
Odpowiedź "utworzoną rezerwę na odprawy emerytalne" pasuje do biernych rozliczeń międzyokresowych, ponieważ odprawy emerytalne są świadczeniami pracowniczymi, a obowiązek ich poniesienia wynika z zatrudnienia i powstaje stopniowo. Na dzień bilansowy jednostka ujmuje więc szacowaną wartość tego zobowiązania w formie rezerwy, aby zachować zasadę memoriału i współmierności.
Pozostałe odpowiedzi nie spełniają typowego sensu biernych RMK:
- "naliczony podatek od nieruchomości" jest co do zasady zobowiązaniem publicznoprawnym o określonej podstawie i terminie płatności; częściej klasyfikuje się go jako zobowiązanie (nie jako bierne RMK), bo nie wymaga szacowania jak rezerwa.
- "opłacony czynsz za bieżący miesiąc" dotyczy bieżącego okresu i został już rozliczony poprzez zapłatę – nie ma tu rozliczenia międzyokresowego, bo nie przenosimy kosztu na inny okres.
- "opłaconą prenumeratę czasopism za II kwartał" to klasyczny przykład czynnych rozliczeń międzyokresowych: wydatek poniesiono z góry, a koszt będzie odnoszony w czasie na kolejne miesiące kwartału.
Na egzaminie warto zapamiętać skrót: "opłacone z góry" → zwykle czynne, a "koszt za bieżący okres bez faktury / do oszacowania" → zwykle bierne.
