KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 13.
Do sporządzania odwaru z korzenia kozłka lekarskiego nadaje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Infuzorka to naczynie farmaceutyczne służące do sporządzania wyciągów wodnych z surowców roślinnych, w tym odwarów z twardych części (np. korzeni). Autoklaw służy do sterylizacji, a czopkarka i kapsułkarka do wytwarzania odpowiednio czopków i kapsułek, więc nie są przeznaczone do odwarów.

Pełne wyjaśnienie:

Odwar (decoctum) to wyciąg wodny otrzymywany przez ogrzewanie surowca roślinnego w wodzie (zwykle z krótkim gotowaniem i ogrzewaniem), co stosuje się przede wszystkim dla twardych części roślin, takich jak korzenie, kora, drewno czy niektóre nasiona. Korzeń kozłka lekarskiego jest właśnie surowcem tego typu, dlatego w praktyce recepturowej przygotowuje się z niego odwar.

Do sporządzania odwaru nadaje się infuzorka, czyli specjalistyczne naczynie apteczne przeznaczone do przygotowywania wyciągów wodnych. W zależności od procedury może być używana zarówno do naparów, jak i odwarów, ponieważ o rozróżnieniu decyduje metoda ekstrakcji (zalewanie wrzątkiem bez gotowania vs ogrzewanie/gotowanie), a nie samo istnienie "innego" urządzenia.

Pozostałe propozycje nie pasują do celu procesu:

  • Autoklaw służy do sterylizacji (jałowienia) sprzętu i materiałów, a nie do przygotowywania wyciągów z surowców roślinnych.
  • Czopkarka jest urządzeniem do formowania czopków, czyli stałej postaci leku o innym przeznaczeniu technologicznym.
  • Kapsułkarka służy do napełniania kapsułek, czyli do wytwarzania stałych postaci doustnych, a nie do ekstrakcji wodnej.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, jaki proces technologiczny jest w pytaniu (ekstrakcja/wyciąg, formowanie postaci leku, sterylizacja), a dopiero potem dobierz sprzęt. To ogranicza typowe pomyłki wynikające z kojarzenia "apteka = autoklaw" lub "sprzęt = każda maszyna".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Infuzorka to naczynie recepturowe używane do sporządzania wyciągów wodnych z surowców roślinnych (np. naparów i odwarów). Ułatwia kontrolowane ogrzewanie, przykrycie i odmierzanie objętości, co zwiększa powtarzalność przygotowania.
Odwar to wyciąg wodny otrzymywany przez ogrzewanie surowca w wodzie, zwykle z krótkim gotowaniem. Stosuje się go głównie dla twardych części roślin (korzenie, kora, drewno), gdy zalewanie wrzątkiem jest niewystarczające do ekstrakcji składników.
Różnica dotyczy metody ekstrakcji: napar przygotowuje się przez zalanie surowca wrzątkiem bez gotowania, a odwar przez ogrzewanie/gotowanie w wodzie. Napar jest typowy dla delikatnych części (kwiaty, liście), a odwar dla twardszych (korzenie, kora).
Korzeń jest twardą częścią rośliny, z której składniki czynne trudniej przechodzą do wody przy samym zalewaniu. Ogrzewanie i gotowanie ułatwia ekstrakcję, dlatego w zadaniach egzaminacyjnych korzenie najczęściej łączy się z odwarem.
Nie. Autoklaw jest urządzeniem do sterylizacji (jałowienia) materiałów i sprzętu, a nie do przygotowywania wyciągów roślinnych. Do odwarów stosuje się naczynia do ekstrakcji, takie jak infuzorka, a autoklaw wykorzystuje się w innych procedurach technologicznych.
Pomaga zasada: infuzorka = ekstrakcja (wyciągi wodne), czopkarka = formowanie postaci leku (czopki). Jeśli w pytaniu pojawiają się surowce roślinne i wyciąg (napar/odwar), myśl o naczyniu do przygotowania wyciągu, nie o maszynie do postaci stałych.
Najczęściej odwar stosuje się dla twardych i zdrewniałych części roślin, np. korzeni, kory, drewna oraz niektórych nasion. Wynika to z potrzeby intensywniejszej ekstrakcji niż w naparze. W zadaniach egzaminacyjnych to typowa reguła rozpoznawcza.
Zwykle nie trzeba "innego urządzenia" — o wyborze decyduje przede wszystkim sposób prowadzenia procesu (zalewanie vs ogrzewanie/gotowanie). Infuzorka jako naczynie apteczne nadaje się do przygotowywania wyciągów wodnych, a różnicę robi procedura oraz kontrola czasu i temperatury.
Częste błędy to brak przykrycia naczynia (straty składników lotnych), zbyt długie lub zbyt intensywne gotowanie (ryzyko degradacji), oraz mylenie celu procesu i wybór urządzeń nie do ekstrakcji (np. autoklaw). Na egzaminie warto zawsze nazwać proces: "wyciąg wodny".
Ucz się "mapy skojarzeń": proces → sprzęt. Ekstrakcja/wyciągi (napar, odwar) → infuzorka/naczynia; formowanie postaci (kapsułki, czopki) → kapsułkarka/czopkarka; jałowość → autoklaw. Taka klasyfikacja szybko eliminuje pomyłki w testach.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Infuzorka to naczynie farmaceutyczne służące do sporządzania wyciągów wodnych z surowców roślinnych, w tym odwarów z twardych części (np. korzeni)."

Materiały:

  • Skrypty/podręczniki z receptury aptecznej (sprzęt recepturowy, wyciągi wodne)
  • Materiały z farmakognozji dotyczące sposobów sporządzania naparów i odwarów
  • Instrukcje stanowiskowe w pracowni receptury (procedury sporządzania wyciągów wodnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego