KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 38.
Do środków ochrony zbiorowej zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instalacja odpylająca jest środkiem ochrony zbiorowej, bo ogranicza zapylenie w miejscu pracy i działa na całą grupę osób przebywających w wyrobisku. Pochłaniacze, półmaski filtrujące i aparaty ucieczkowe to wyposażenie używane indywidualnie przez pracownika, więc należą do ochrony indywidualnej.

Pełne wyjaśnienie:

Środki ochrony zbiorowej to takie rozwiązania techniczne lub organizacyjne, które zmniejszają zagrożenie u źródła albo w środowisku pracy i jednocześnie chronią wiele osób naraz, bez konieczności zakładania ich przez każdego pracownika. W realiach górnictwa podziemnego typowym przykładem jest instalacja odpylająca: jej zadaniem jest obniżenie stężenia pyłu w powietrzu w rejonie robót (np. przez odsysanie i separację pyłu), a efekt działania odczuwa każdy, kto przebywa w danym wyrobisku.

Odpowiedź "instalację odpylającą." jest poprawna, ponieważ spełnia kluczowe kryteria ochrony zbiorowej: działa w przestrzeni roboczej, nie jest przypisana do jednej osoby i ogranicza narażenie całej załogi na czynnik szkodliwy, jakim jest pył.

Pozostałe propozycje dotyczą środków ochrony indywidualnej lub sprzętu osobistego:

  • "pochłaniacze typu POG." – to elementy przeznaczone do używania przez konkretną osobę (część sprzętu ochronnego układu oddechowego), więc nie stanowią zabezpieczenia środowiska pracy.
  • "aparaty ucieczkowe." – są sprzętem ratunkowym/awaryjnym przypisanym do pracownika na wypadek zagrożenia; nie redukują samego zagrożenia w wyrobisku, tylko umożliwiają indywidualne przetrwanie/ucieczkę.
  • "półmaski filtrujące." – to klasyczny środek ochrony indywidualnej, chroniący drogi oddechowe osoby, która ją założy; nie poprawia jakości powietrza dla innych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli środek jest instalacją/urządzeniem wbudowanym w środowisko pracy (np. odpylanie, wentylowanie, osłony, obudowy), zwykle jest to ochrona zbiorowa. Jeśli natomiast jest to element "na człowieka" (maski, pochłaniacze, aparaty), najczęściej mówimy o ochronie indywidualnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rozwiązania, które ograniczają zagrożenie w środowisku pracy i chronią jednocześnie wiele osób, np. przez zmniejszenie zapylenia, hałasu lub kontaktu z czynnikiem szkodliwym. Zwykle są to instalacje, urządzenia lub osłony działające w wyrobisku, a nie sprzęt noszony przez pracownika.
Bo działa na powietrze w wyrobisku i obniża narażenie całej załogi przebywającej w danym rejonie. Nie trzeba jej "zakładać" na siebie – jest elementem technicznego zabezpieczenia stanowiska pracy i zmniejsza pył u źródła lub w otoczeniu.
Najprościej: ochrona zbiorowa chroni miejsce pracy (środowisko), a indywidualna chroni konkretnego pracownika. Jeśli odpowiedź dotyczy maski, pochłaniacza, aparatu lub odzieży – zwykle to ŚOI. Jeśli dotyczy instalacji lub urządzenia w wyrobisku – zwykle ochrona zbiorowa.
Nie. Półmaski filtrujące należą do ochrony indywidualnej, bo chronią drogi oddechowe osoby, która je założy. Nie poprawiają warunków powietrza dla innych pracowników i nie eliminują zagrożenia w środowisku pracy, a jedynie zmniejszają narażenie użytkownika.
To sprzęt przeznaczony do używania przez konkretną osobę w sytuacji awaryjnej (np. ewakuacji). Nie jest to rozwiązanie, które zabezpiecza środowisko pracy dla wszystkich jednocześnie, tylko umożliwia indywidualne oddychanie/ucieczkę w warunkach zagrożenia.
Stosuje się je tam, gdzie powstaje pył i występuje ryzyko przekroczeń narażenia, np. podczas urabiania, transportu urobku lub przesypów. Ich celem jest ograniczenie zapylenia w rejonie robót i poprawa warunków pracy całej brygady, a nie tylko pojedynczego pracownika.
Częsty błąd to wybór sprzętu "najbardziej znanego z praktyki" (np. półmaski) bez sprawdzenia, czy chroni on grupę, czy jednostkę. Inny błąd to utożsamienie sprzętu ratunkowego (np. aparatów) z ochroną zbiorową tylko dlatego, że "ratuje życie".
Bo ochrona zbiorowa zmniejsza zagrożenie w środowisku pracy i nie zależy od tego, czy każdy pracownik prawidłowo używa sprzętu. Jest zwykle skuteczniejsza systemowo, a ŚOI traktuje się jako uzupełnienie, gdy nie da się w pełni wyeliminować narażenia metodami technicznymi.
Nie posiadam tej informacji. Na egzaminie warto jednak pamiętać ogólną zasadę: niezależnie od konkretnego typu pochłaniacza, jest to element używany przez pojedynczą osobę jako ochrona dróg oddechowych, więc klasyfikuje się go jako ochronę indywidualną.
Sprawdź, czy odpowiedź opisuje instalację/urządzenie w wyrobisku (odpylanie, wentylacja, osłony, obudowy) – to zwykle ochrona zbiorowa. Jeśli odpowiedź dotyczy elementu "na pracownika" (maska, pochłaniacz, aparat), to najczęściej ochrona indywidualna.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że instalacja odpylająca jest środkiem ochrony zbiorowej, bo ogranicza zapylenie w miejscu pracy i działa na całą grupę osób przebywających w wyrobisku.

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla podziemnych zakładów górniczych (definicje ochrony zbiorowej i indywidualnej)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące zwalczania zapylenia i stosowania instalacji odpylających
  • Podręczniki/opracowania z wentylacji i zwalczania zagrożeń aerologicznych w górnictwie (część o zapyleniu i odpylaniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego