KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 28.
Do transportu kopaliny na ląd z koparki przedstawionej na rysunku stosuje się przenośniki pływające, gdzie elementem ciągnącym i jednocześnie niosącym urobek jest
Ilustracja przedstawia maszynę górniczą, prawdopodobnie koparkę, używaną w górnictwie odkrywkowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przenośniku taśmowym jeden element spełnia dwie role naraz:
taśma jest elementem ciągnącym (porusza się dzięki bębnom napędowym) i jednocześnie nośnikiem (urobek leży na taśmie). W przenośniku kubełkowym i zgrzebłowym funkcje te są rozdzielone między różne części.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy przenośników pływających używanych do transportu urobku na ląd. Kluczowe jest rozpoznanie przenośnika według tego, który element jednocześnie ciągnie i niesie urobek.

Poprawna odpowiedź: taśma. W przenośniku taśmowym taśma wykonuje podwójną funkcję: (1) jest cięgnem, bo jako element ciągły jest wprawiana w ruch przez układ napędowy (bębny), oraz (2) jest nośnikiem, bo materiał jest przenoszony bezpośrednio na jej powierzchni. To właśnie połączenie tych dwóch ról w jednym elemencie odróżnia przenośnik taśmowy od innych typów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • kubełek – kojarzy się z koparką wieloczerpakową (element urabiający), ale w przenośniku kubełkowym kubełki są tylko nośnikami, a elementem ciągnącym jest zwykle łańcuch lub lina. Funkcje są więc rozdzielone.
  • zgrzebło – w przenośniku zgrzebłowym zgrzebła przesuwają materiał po rynnie. Materiał nie jest "niesiony" przez zgrzebło jak na taśmie; dodatkowo napęd realizuje układ cięgna (np. łańcuch), więc nie ma tu jednego elementu spełniającego dwie funkcje naraz.
  • wałek – wałki (krążniki/rolki) mogą podpierać element roboczy (np. taśmę), ale nie są elementem ciągnącym ani nośnikiem urobku. Pełnią funkcję pomocniczą w prowadzeniu i podparciu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się warunek "element ciągnący i jednocześnie niosący", najczęściej chodzi o przenośnik taśmowy, bo taśma łączy obie funkcje w jednym elemencie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Element ciągnący (cięgno) to część przenośnika, która jest wprawiana w ruch przez napęd i "ciągnie" cały układ roboczy. Może to być np. taśma w przenośniku taśmowym albo łańcuch w przenośniku zgrzebłowym. Nie zawsze jest to ten sam element, który bezpośrednio niesie urobek.
Element nośny to część, na której urobek jest przenoszony. W przenośniku taśmowym urobek leży na taśmie, więc taśma jest nośnikiem. W przenośniku kubełkowym nośnikiem są kubełki, a w zgrzebłowym materiał jest przesuwany po rynnie, więc nośnikiem w sensie "podłoża" jest rynna.
Taśma jest elementem ciągłym napędzanym przez bębny, więc pełni rolę cięgna (porusza się dzięki napędowi). Jednocześnie urobek spoczywa bezpośrednio na jej powierzchni, więc taśma jest też nośnikiem. To klasyczna cecha przenośników taśmowych i częsty motyw pytań egzaminacyjnych.
Najprościej po funkcjach elementów: w taśmowym jeden element (taśma) i ciągnie, i niesie. W kubełkowym funkcje są rozdzielone: cięgnem jest łańcuch/lina, a nośnikiem są kubełki. Jeśli pytanie zawiera warunek "jednocześnie ciągnący i niosący", zwykle wskazuje na taśmę.
Zasadniczo nie. Kubełek jest projektowany jako nośnik (pojemnik) na materiał. Ruch zapewnia element ciągnący, najczęściej łańcuch lub lina, do których kubełki są przymocowane. Dlatego odpowiedź "kubełek" jest typową pułapką, zwłaszcza gdy na ilustracji widać koparkę wieloczerpakową.
W przenośniku zgrzebłowym zgrzebła przesuwają materiał po rynnie, ale nie pełnią roli nośnika w sensie "powierzchni, na której leży urobek" jak taśma. Dodatkowo napęd i przenoszenie siły realizuje zwykle łańcuch, więc nie ma jednego elementu, który równocześnie byłby cięgnem i nośnikiem.
Transport bliski to etap przemieszczania urobku na krótkim odcinku, zwykle bezpośrednio od maszyny urabiającej do kolejnego środka transportu lub na ląd. W praktyce może to być np. przenośnik taśmowy odbierający urobek z koparki pływającej i przekazujący go dalej w ciągu transportowym.
Najczęstszy błąd to mylenie elementu urabiającego z transportującym: na zdjęciu widać kubełki, więc wybiera się "kubełek", choć pytanie dotyczy przenośnika na ląd. Drugi błąd to pomijanie warunku łącznego "ciągnący i jednocześnie niosący" i wybór elementu, który spełnia tylko jedną z tych ról.
Przenośniki taśmowe stosuje się, gdy potrzebny jest ciągły, wydajny transport materiału sypkiego na odcinkach od krótkich do bardzo długich, często jako część całego ciągu technologicznego. W układach z koparkami (także pływającymi) taśma często odbiera urobek i przekazuje go dalej na ląd lub do kolejnych przenośników.
Pomaga reguła: "Taśma = tor + napęd". Skoro materiał leży na taśmie, to taśma jest nośnikiem. Skoro taśma krąży dzięki bębnom napędowym, to jest też elementem ciągnącym. Jeśli w opcjach jest "taśma", a pytanie mówi o dwóch funkcjach naraz, to zwykle jest to właściwy wybór.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "W przenośniku taśmowym jeden element spełnia dwie role naraz:taśma jest elementem ciągnącym (porusza się dzięki bębnom napędowym) i jednocześnie nośnikiem (urobek leży na taśmie)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przenośnik taśmowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_ta%C5%9Bmowy (dostęp: 2026-02-16)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik kubełkowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_kube%C5%82kowy (dostęp: 2026-02-16)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik zgrzebłowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_zgrzeb%C5%82owy (dostęp: 2026-02-16)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn górniczych: przenośniki i transport technologiczny w odkrywkach
  • Materiały producentów przenośników (opisy budowy i zasady działania przenośników taśmowych, kubełkowych, zgrzebłowych)
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR (dokumentacja techniczno-ruchowa) urządzeń transportowych w zakładzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego