Umowa jednostronnie zobowiązująca to taka, w której po zawarciu umowy obowiązek spełnienia świadczenia powstaje zasadniczo tylko po jednej stronie, a druga strona nie jest zobowiązana do typowego, ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego.
Odpowiedź "darowizny" pasuje do tej definicji, ponieważ istotą darowizny jest nieodpłatne przysporzenie na rzecz obdarowanego. W praktycznym ujęciu oznacza to, że to darczyńca zobowiązuje się do określonego świadczenia (np. przeniesienia własności rzeczy lub prawa), natomiast obdarowany nie musi "oddać" świadczenia równoważnego (np. zapłaty ceny).
Pozostałe propozycje są typowymi przykładami umów, w których obie strony mają obowiązki:
- "sprzedaży" – sprzedawca ma obowiązek przenieść własność i wydać rzecz, a kupujący ma obowiązek zapłacić cenę. Występują więc dwa zasadnicze świadczenia po obu stronach.
- "najmu" – wynajmujący oddaje rzecz do używania (i często utrzymuje ją w stanie przydatnym), a najemca płaci czynsz. To klasyczna umowa wzajemna/odpłatna z obowiązkami po obu stronach.
- "zlecenia" – przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonych czynności dla dającego zlecenie, a dający zlecenie ma obowiązki wynikające z umowy (np. współdziałania, zwrotu wydatków; często też wynagrodzenia, gdy je przewidziano). W efekcie nie jest to typowo układ "obowiązek tylko po jednej stronie".
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o "jednostronnie zobowiązujące" warto najpierw zapytać siebie, czy druga strona ma obowiązek świadczenia wzajemnego (np. zapłatę, czynsz, wykonanie usługi). Jeśli tak, to zwykle nie będzie to umowa jednostronnie zobowiązująca.
