KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 19.
Do współpracy z przyczepą wywrotką o zapotrzebowaniu oleju 8 litrów na minutę przy ciśnieniu 160 bar oraz minimalnej wymaganej mocy silnika 30 kW, należy dobrać ciągnik
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi dotyczącymi doboru ciągnika do współpracy z przyczepą wywrotką.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór ciągnika opiera się na spełnieniu wymagań układu hydraulicznego przyczepy: przepływ co najmniej 8 l/min przy ciśnieniu 160 bar oraz moc silnika minimum 30 kW. Należy więc wybrać wariant, w którym parametry hydrauliki zewnętrznej i moc jednostki napędowej nie są niższe od podanych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba dobrać ciągnik do współpracy z przyczepą wywrotką, która wymaga określonego przepływu oleju (8 l/min) przy ciśnieniu 160 bar oraz ma wskazaną minimalną wymaganą moc silnika 30 kW.

Klucz jest taki, że o poprawnej współpracy decydują co najmniej trzy warunki:

  • Wydajność hydrauliki (przepływ): ciągnik musi zapewnić co najmniej 8 l/min na wyjściach hydrauliki zewnętrznej. Jeśli da mniej, siłownik będzie pracował zbyt wolno lub nie wykona pełnego cyklu w wymaganym czasie.
  • Maksymalne ciśnienie robocze: ciągnik powinien osiągać co najmniej 160 bar. Zbyt niskie ciśnienie oznacza brak wymaganej siły na siłowniku wywrotu (przy tym samym przekroju tłoka).
  • Moc silnika: ciągnik musi mieć co najmniej 30 kW. To warunek eksploatacyjny, aby przy obciążeniu układu hydraulicznego praca była stabilna, bez "dławienia" silnika.

Dodatkowo można pamiętać o zależności na moc hydrauliczną: jest ona proporcjonalna do iloczynu ciśnienia i przepływu (w praktyce po przeliczeniu jednostek). W rzeczywistym układzie należy uwzględniać straty (sprawności pompy i przekładni), więc moc silnika musi być większa od samej mocy hydraulicznej dostępnej na wyjściu.

Dlaczego poprawna jest wskazana odpowiedź? Poprawny wariant to ten, który w danych technicznych ciągnika ma jednocześnie: wydajność pompy/wyjść hydraulicznych nie mniejszą niż 8 l/min, ciśnienie układu nie mniejsze niż 160 bar oraz moc silnika nie mniejszą niż 30 kW.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każdy wariant niespełniający choć jednego z warunków (za mały przepływ, za małe ciśnienie albo moc silnika poniżej 30 kW) nie gwarantuje poprawnej pracy wywrotu: albo siłownik nie uzyska wymaganej siły, albo praca będzie zbyt wolna, albo silnik będzie przeciążany.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz w treści, które wartości są "minimalne", i traktuj je jako progi: parametry ciągnika muszą być równe lub wyższe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moc hydrauliczna wynika z iloczynu ciśnienia i natężenia przepływu: P ~ p · Q. W praktyce przelicz jednostki (bar → Pa, l/min → m3/s), a potem pomnóż. Pamiętaj, że moc silnika musi być większa, bo układ ma straty (sprawność pompy i przekładni).
Przepływ decyduje o szybkości ruchu siłownika. Jeśli ciągnik daje mniej niż 8 l/min, wywrot będzie działał wolno albo nie spełni wymagań czasowych pracy. Samo wysokie ciśnienie nie zastąpi przepływu, bo ciśnienie wpływa głównie na siłę, a przepływ na prędkość.
To minimalne ciśnienie robocze, jakie musi zapewnić układ hydrauliczny ciągnika, aby siłownik wywrotu wytworzył potrzebną siłę. Gdy maksymalne ciśnienie ciągnika jest niższe, siłownik może nie podnieść skrzyni pod obciążeniem, mimo że przepływ jest wystarczający.
Nie. Moc silnika to tylko jeden warunek. Musisz jeszcze sprawdzić parametry hydrauliki zewnętrznej: minimalny przepływ i maksymalne ciśnienie. Ciągnik może mieć 30 kW, ale zbyt małą pompę lub zbyt niskie ciśnienie, przez co nie zapewni poprawnej pracy wywrotu.
Najczęściej: wydajność pompy (l/min), maksymalne ciśnienie układu (bar) oraz typ i liczba wyjść hydraulicznych. W zadaniach egzaminacyjnych porównuje się te wartości z wymaganiami maszyny. Jeśli choć jedna wartość jest niższa od wymaganej, dobór jest nieprawidłowy.
Bo układ ma straty: pompa, przewody, rozdzielacze i siłownik nie mają 100% sprawności. Część energii zamienia się w ciepło (spadki ciśnienia, tarcie). Dlatego warunek mocy silnika traktuje się jako minimalny zapas, aby praca była stabilna przy obciążeniu.
Najczęściej: podstawienie 160 bar jakby to było 160 Pa, albo użycie 8 l/min bez przeliczenia na jednostki układu SI. Częsty jest też błąd "na skróty", gdy ktoś liczy w pamięci i gubi zera. Na egzaminie warto zapisać przeliczenia krok po kroku.
Zwykle oznacza szybszy ruch siłownika, ale może zwiększać zapotrzebowanie na moc i nagrzewanie oleju. W doborze egzaminacyjnym liczy się spełnienie minimum. W praktyce dopasowuje się też prędkość wywrotu do bezpieczeństwa pracy i zaleceń producenta przyczepy.
Gdy przepływ jest zbyt mały (ruch siłownika bardzo wolny), gdy są duże straty w układzie (nieszczelności, zużyta pompa, dławienie rozdzielacza), albo gdy zawór przelewowy jest źle ustawiony. Na egzaminie jednak zwykle zakłada się stan sprawny i ocenia tylko dane katalogowe.
Ćwicz porównywanie wymagań maszyny z parametrami ciągnika: przepływ, ciśnienie, moc, masa, udźwig. Zrób kilka zadań z przeliczeń jednostek i mocy hydraulicznej. Ucz się czytać tabele danych technicznych, bo na egzaminie często to one decydują o wyborze opcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 39% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Dobór ciągnika opiera się na spełnieniu wymagań układu hydraulicznego przyczepy: przepływ co najmniej 8 l/min przy ciśnieniu 160 bar oraz moc silnika minimum 30 kW."

Źródła:

  • Wikipedia: Hydraulic power (zależność mocy od ciśnienia i przepływu), https://en.wikipedia.org/wiki/Hydraulic_power - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: Bar (jednostka ciśnienia) – przeliczenia jednostek, https://en.wikipedia.org/wiki/Bar_(unit) - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrauliki siłowej stosowane w technice rolniczej (działy: pompy, zawory, siłowniki, moc hydrauliczna)
  • Instrukcje obsługi ciągników (parametry hydrauliki zewnętrznej: wydajność pompy, ciśnienie maksymalne)
  • Karty katalogowe i instrukcje przyczep wywrotek (wymagania hydrauliczne dla wywrotu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego