KWALIFIKACJA MED4 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 17.
Do wstępnego wykrywania mroczków środkowych oraz jakościowej oceny czynności plamki i jej okolic należy wykorzystać test
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do przesiewowej oceny funkcji plamki i wykrywania mroczków środkowych służy test (siatka) Amslera, który pozwala jakościowo ocenić zniekształcenia (metamorfopsje) i ubytki w widzeniu centralnym. Pozostałe testy dotyczą głównie odruchów źrenicznych/ustawienia oczu lub stereopsji, a nie plamki.

Pełne wyjaśnienie:

Test Amslera (siatka Amslera) jest prostym badaniem przesiewowym wykorzystywanym do wstępnego wykrywania zaburzeń widzenia centralnego, w tym mroczków środkowych (skotomów) oraz metamorfopsji (np. "falowania" linii). Pacjent obserwuje kratkę i zgłasza brakujące fragmenty, zniekształcenia lub zanik linii w okolicy punktu fiksacji. Dzięki temu uzyskuje się jakościową informację o czynności plamki i jej okolic.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Test Brücknera służy do oceny odruchu czerwonego z dna oka i bywa używany m.in. w przesiewie pod kątem różnic w odruchach (np. przy nieprawidłowościach osi widzenia lub ośrodków optycznych). Nie jest to test ukierunkowany na jakościową ocenę plamki i mroczków środkowych.
  • Test Hirschberga dotyczy oceny ustawienia gałek ocznych na podstawie położenia odblasku rogówkowego. Służy głównie do orientacyjnej oceny zeza, a nie do badania funkcji plamki.
  • Test Randota (np. Randot) jest testem widzenia stereoskopowego (stereopsji), czyli ocenia funkcję widzenia obuocznego i percepcję głębi. Nie wykrywa mroczków środkowych ani nie ocenia bezpośrednio czynności plamki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "plamka", "mroczek środkowy" lub "metamorfopsja", najczęściej chodzi o narzędzia oceniające widzenie centralne (jak siatka Amslera), a nie o testy ustawienia oczu czy stereopsji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Test Amslera (siatka Amslera) to proste badanie przesiewowe widzenia centralnego. Służy do jakościowej oceny plamki i okolicy centralnej siatkówki poprzez wykrywanie ubytków (mroczków) oraz zniekształceń obrazu (metamorfopsji), zgłaszanych przez pacjenta podczas obserwacji kratki.
Pacjent patrzy na punkt centralny siatki, a następnie ocenia, czy linie są ciągłe i proste. Jeśli część kratki "znika" lub jest wyraźnie przerwana w pobliżu punktu fiksacji, może to wskazywać na mroczek środkowy. Jest to ocena jakościowa, oparta na subiektywnym opisie pacjenta.
Plamka odpowiada za ostre, centralne widzenie i precyzyjną analizę detali. Siatka Amslera wymaga stabilnej fiksacji i oceny drobnych elementów (linii). Zniekształcenia lub ubytki w centrum pola widzenia często ujawniają się właśnie przy takim wzorcu, dlatego test jest powiązany z funkcją plamki.
Metamorfopsja to zniekształcenie widzianych kształtów, np. gdy proste linie wydają się faliste, "połamane" albo przesunięte. W teście Amslera pacjent może zgłaszać takie objawy podczas obserwacji kratki. To ważna wskazówka kliniczna, że centralna siatkówka nie działa prawidłowo.
Test Hirschberga ocenia ustawienie gałek ocznych na podstawie położenia odblasku rogówkowego i służy głównie do orientacyjnej oceny zeza. Test Amslera dotyczy widzenia centralnego i funkcji plamki, wykrywając mroczki oraz zniekształcenia obrazu. To badania o zupełnie innym celu diagnostycznym.
Test Brücknera polega na ocenie odruchu czerwonego z dna oka i może sygnalizować różnice między oczami, np. w ustawieniu osi widzenia lub przejrzystości ośrodków optycznych. Nie jest ukierunkowany na jakościową ocenę widzenia centralnego ani na wykrywanie mroczków środkowych, dlatego nie zastępuje siatki Amslera.
Test Randota służy do oceny stereopsji, czyli widzenia przestrzennego wynikającego z prawidłowej współpracy obu oczu. Sprawdza percepcję głębi i widzenie obuoczne, a nie funkcję centralnej siatkówki. Mroczki środkowe dotyczą ubytków w polu widzenia i nie są tym testem bezpośrednio oceniane.
Warto ją rozważyć, gdy pacjent zgłasza pogorszenie widzenia centralnego, "falowanie" linii, trudność w czytaniu lub podejrzenie ubytku w centrum pola widzenia. Test ma charakter przesiewowy i jakościowy, więc wynik może stanowić przesłankę do dalszej diagnostyki okulistycznej.
Częsty błąd to brak fiksacji na punkcie centralnym (pacjent "szuka" zniekształceń), co zafałszowuje wynik. Innym błędem jest mylenie objawów plamkowych z problemami ustawienia oczu lub stereopsji i wybór niewłaściwego testu. Ważne jest też badanie każdego oka oddzielnie.
Najlepiej przypisać testy do funkcji: plamka/widzenie centralne → Amsler; ustawienie oczu/odblask rogówkowy → Hirschberg; stereopsja/obuoczność → Randot. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe są słowa: "plamka", "mroczek", "metamorfopsja", "zez", "stereopsja".
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Do przesiewowej oceny funkcji plamki i wykrywania mroczków środkowych służy test (siatka) Amslera, który pozwala jakościowo ocenić zniekształcenia (metamorfopsje) i ubytki w widzeniu centralnym."

Źródła:

  • EyeWiki (American Academy of Ophthalmology) – "Amsler Grid" (opis zastosowania w wykrywaniu metamorfopsji i skotomów centralnych): https://eyewiki.org/Amsler_grid - dostęp 2026-02-18
  • Cleveland Clinic – "Amsler Grid Test: What It Is & How To Use It" (zastosowanie w monitorowaniu zmian w widzeniu centralnym/plamce): https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/amsler-grid-test - dostęp 2026-02-18
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Vision Tests" (przegląd badań wzroku; kontekst testów przesiewowych): https://medlineplus.gov/lab-tests/vision-tests/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki okulistyki klinicznej (rozdziały: plamka, objawy skotomu, badania przesiewowe)
  • Materiały dydaktyczne z ortoptyki dotyczące testów funkcji widzenia i podstaw diagnostyki
  • Wiarygodne kompendia online okulistyki opisujące siatkę Amslera i jej interpretację

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego