KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 16.
Do wykonania gniazda na zamek wpuszczany w ramiaku drzwiowym należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gniazdo pod zamek wpuszczany to podłużne wybranie w drewnie, wykonywane przez dłutowanie lub gniazdowanie. Do takiej operacji właściwa jest dłutarka, bo usuwa materiał w formie gniazda o zadanym kształcie. Pilarka tnie, strugarka wyrównuje, a wiertarka wykonuje otwory okrągłe.

Pełne wyjaśnienie:

Gniazdo na zamek wpuszczany w ramiaku drzwiowym jest rodzajem podłużnego wybrania (mortisy), w które wprowadza się korpus zamka. Taka operacja polega na kontrolowanym usunięciu materiału z określonej strefy elementu, zwykle na określoną głębokość i długość, zachowując możliwie proste ścianki i dno.

Najbardziej typową maszyną przeznaczoną do wykonywania takich gniazd jest dłutarka. Jej konstrukcja i zasada pracy są ukierunkowane na gniazdowanie/dłutowanie: narzędzie pracuje w sposób umożliwiający formowanie gniazda, a prowadzenie elementu pozwala kontrolować położenie gniazda względem krawędzi ramiaka.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne do istoty operacji:

  • "pilarki" służą przede wszystkim do rozcinania materiału (cięć poprzecznych, wzdłużnych, formatowania). Mogą wykonać nacięcia, ale nie są właściwą maszyną do czystego wykonania gniazda pod zamek.
  • "strugarki" przeznaczone są do strugania, czyli wyrównywania i nadawania grubości/płaszczyzn. Usuwają materiał z całej powierzchni, a nie lokalnie w formie gniazda.
  • "wiertarki" wykonują otwory o przekroju kołowym. Da się "wydziurawić" obszar pod gniazdo serią otworów, ale bez dalszej obróbki nie uzyska się właściwego kształtu i jakości gniazda; ponadto nie jest to rozwiązanie technologicznie typowe jako właściwy dobór maszyny do tego zadania.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: jeśli trzeba wykonać gniazdo (wybranie) o charakterze dłutowanym, a nie tylko otwór – wybiera się urządzenie do gniazdowania, czyli dłutarkę. Jeśli trzeba tylko przeciąć element – pilarkę, a jeśli wyrównać powierzchnię – strugarkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podłużne wybranie (wgłębienie) w elemencie drewnianym, w które wchodzi korpus zamka wpuszczanego. Gniazdo musi mieć właściwe położenie, głębokość i możliwie równe ścianki, aby zamek pasował i nie osłabiał nadmiernie ramiaka.
Do wykonywania gniazd w drewnie typowo stosuje się dłutarkę, ponieważ jest przeznaczona do gniazdowania/dłutowania i pozwala kontrolować kształt oraz położenie wybrania. Inne maszyny (pilarka, strugarka, wiertarka) realizują inne operacje technologiczne.
Wiertarka wykonuje otwory okrągłe. Gniazdo pod zamek to zwykle podłużne wybranie o określonym kształcie i równych ściankach. Seria otworów może być tylko etapem pomocniczym, ale nie zastępuje właściwej operacji gniazdowania, którą realizuje dłutarka.
Pilarka służy do cięcia (rozcinania i formatowania). Wykonanie gniazda pod zamek wymaga usunięcia materiału w określonym obszarze, a nie tylko przecięcia elementu. Dlatego pilarka nie jest właściwą maszyną do tej operacji, nawet jeśli da się wykonać nacięcia pomocnicze.
Najczęstsze błędy to skojarzenie słowa "gniazdo" z wierceniem (wiertarka) oraz wybór maszyn "ogólnych" z warsztatu (pilarka/strugarka) bez analizy, co ma powstać. Warto zawsze dopasować maszynę do rodzaju usuwania materiału: lokalnie (gniazdo) czy powierzchniowo (struganie).
Jeśli w opisie pojawia się "gniazdo", "wybranie", "wpuszczany" lub konieczność osadzenia elementu o kształcie podłużnym (np. korpus zamka), zwykle chodzi o dłutowanie/gniazdowanie. Wiercenie kojarzy się raczej z pojedynczym otworem okrągłym (np. pod kołek lub śrubę).
Zamek wpuszczany stosuje się wtedy, gdy mechanizm ma być schowany w skrzydle drzwiowym lub ramiaku, aby poprawić estetykę i ograniczyć wystające elementy. Wymaga to wykonania gniazda na korpus oraz przygotowania miejsca pod czoło zamka i ewentualne elementy współpracujące.
Dokładność wpływa na prawidłowe osadzenie zamka, działanie zapadki i rygla oraz trwałość połączenia. Zbyt luźne gniazdo powoduje "pracę" zamka i szybkie zużycie, a zbyt ciasne może prowadzić do pęknięć ramiaka lub deformacji. Dlatego dobór właściwej technologii jest kluczowy.
Nie w typowym znaczeniu. Strugarka jest przeznaczona do wyrównywania i nadawania wymiaru powierzchniom (struganie). Gniazdo to lokalne wybranie materiału w konkretnym miejscu, więc do tego stosuje się narzędzia i maszyny do gniazdowania/dłutowania, a nie do obróbki całej płaszczyzny.
Pomaga skojarzenie z efektem obróbki: pilarka "przecina", strugarka "wyrównuje płaszczyznę", wiertarka "robi otwór okrągły", a dłutarka "wybiera gniazdo". Na egzaminie zawsze pytaj siebie: czy usuwam materiał punktowo, liniowo czy z całej powierzchni?
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że gniazdo pod zamek wpuszczany to podłużne wybranie w drewnie, wykonywane przez dłutowanie lub gniazdowanie.

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR dla dłutarek używanych w zakładzie
  • Podręczniki do technologii obróbki drewna (działy: dłutowanie, gniazdowanie, stolarka drzwiowa)
  • Materiały szkolne z rozpoznawania obrabiarek przemysłu drzewnego i ich zastosowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego