KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 25.
Do wykonania, opartego na sterowniku PLC, mechanizmu sterowniczego urządzenia rozdrabniającego należy zastosować sterownik, który posiada co najmniej
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z mechanizmem sterowniczym urządzenia rozdrabniającego, które jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór PLC wykonuje się przez zliczenie wymaganych sygnałów binarnych: wszystkie przyciski, krańcówki i czujniki to wejścia cyfrowe, a elementy wykonawcze (np. styczniki, lampki, brzęczyk) to wyjścia cyfrowe.
W tym zadaniu minimalne wymagania odpowiadają konfiguracji "6 wejść cyfrowych i 4 wyjścia cyfrowe"; pozostałe propozycje mają zbyt mało wejść i/lub wyjść.

Pełne wyjaśnienie:

W sterowaniu opartym na PLC podstawową zasadą doboru jest dopasowanie liczby kanałów I/O do liczby sygnałów, które sterownik musi obsłużyć. Każdy sygnał dwustanowy (0/1) doprowadzany do sterownika (np. z przycisku, krańcówki, czujnika obecności, sygnału awarii) zajmuje jedno wejście cyfrowe. Każdy sygnał wysyłany ze sterownika do elementu wykonawczego (np. cewki stycznika silnika, zaworu, lampki sygnalizacyjnej) zajmuje jedno wyjście cyfrowe.

W pytaniu kluczowe jest sformułowanie "co najmniej". Oznacza to, że sterownik nie może mieć mniej kanałów niż wymaga układ. Może mieć ich więcej (to zwykle ułatwia rozbudowę), ale minimalnie musi "zmieścić" wszystkie sygnały przewidziane dla mechanizmu sterowniczego urządzenia rozdrabniającego.

Odpowiedź "6 wejść cyfrowych i 4 wyjścia cyfrowe" spełnia minimalne wymagania wskazane w zadaniu. Propozycja "11 wejść cyfrowych i 4 wyjścia cyfrowe" jest technicznie wystarczająca, ale nie odpowiada warunkowi minimalności w kluczu zadania (pytanie sprawdza dobranie minimalnego wariantu). Opcje "4 wejścia cyfrowe i 4 wyjścia cyfrowe" oraz "4 wejścia cyfrowe i 2 wyjścia cyfrowe" są niewystarczające, bo redukują liczbę kanałów poniżej wymaganego minimum, co skutkowałoby brakiem możliwości podłączenia wszystkich sygnałów.

W praktyce na egzaminie warto działać schematycznie:

  • wypisz wszystkie sygnały do PLC → policz wejścia cyfrowe,
  • wypisz wszystkie sygnały z PLC → policz wyjścia cyfrowe,
  • wybierz odpowiedź, która ma wartości nie mniejsze od policzonych i jednocześnie jest najbliżej minimum.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wejścia cyfrowe PLC to kanały, które odczytują sygnały dwustanowe (0/1), np. z przycisków START/STOP, krańcówek, czujników obecności lub styków pomocniczych. Każdy niezależny sygnał binarny zwykle wymaga osobnego wejścia.
Wyjścia cyfrowe PLC służą do sterowania elementami wykonawczymi w trybie włącz/wyłącz, np. cewką stycznika silnika, lampką sygnalizacyjną czy zaworem elektromagnetycznym. Każdy sterowany obwód binarny to z reguły jedno wyjście.
Wypisz wszystkie sygnały, które PLC ma odczytać (czujniki, przyciski, blokady) i policz je jako DI. Następnie wypisz wszystkie sygnały, które PLC ma wysterować (styczniki, zawory, lampki) i policz je jako DO. Wybierz sterownik z co najmniej taką liczbą kanałów.
"Co najmniej" oznacza, że sterownik nie może mieć mniej kanałów niż wymaga układ. Jeśli wybierzesz mniejszą liczbę DI/DO, nie podłączysz wszystkich sygnałów i sterowanie nie zadziała poprawnie. Sterownik z większą liczbą kanałów bywa dopuszczalny, ale pytanie często testuje minimum.
Z technicznego punktu widzenia zwykle nie jest to błąd: dodatkowe wejścia/wyjścia dają rezerwę na rozbudowę. W testach jednokrotnego wyboru trzeba jednak czytać intencję zadania: jeśli pyta o wariant minimalny, wybiera się najmniejszą konfigurację spełniającą wymagania.
Typowo są to sygnały z przycisków operatora (START/STOP), wyłącznika awaryjnego (jeśli jest monitorowany), krańcówek osłon, czujników przeciążenia lub sygnałów gotowości/awarii z napędu. Każdy taki sygnał binarny zwiększa liczbę wymaganych wejść.
Najczęściej są to cewki styczników silników, przekaźniki pośredniczące, elektrozawory, lampki sygnalizacyjne oraz brzęczyki. Jeśli element ma być włączany i wyłączany przez PLC, zwykle wymaga osobnego wyjścia cyfrowego (lub odpowiedniego modułu wykonawczego).
Nie zawsze. Z punktu widzenia bezpieczeństwa zatrzymanie awaryjne realizuje się zwykle niezależnie od programu PLC (sprzętowo, w obwodzie bezpieczeństwa). PLC może jedynie monitorować stan E-STOP dodatkowym wejściem, ale nie jest to warunek konieczny w każdej aplikacji.
Częste błędy to pominięcie słów "co najmniej", mylenie wejść z wyjściami oraz niedoszacowanie liczby sygnałów (np. nieuwzględnienie krańcówek lub sygnalizacji). Warto też uważać na odpowiedzi "kusząco duże" i sprawdzić, czy pytanie nie dotyczy minimum.
Ćwicz zliczanie sygnałów na podstawie schematów i opisów funkcjonalnych: osobno DI i DO. Utrwal typowe elementy wejściowe (przyciski, czujniki, krańcówki) oraz wyjściowe (styczniki, zawory, lampki). Na egzaminie zawsze podkreśl w treści słowa typu "co najmniej".
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (kontekst: sterowniki PLC i ich programowanie).
  • SIMATIC S7-1200, System Manual (Siemens), rozdziały dotyczące modułów sygnałowych DI/DO i doboru zasobów I/O.

Materiały:

  • Dokumentacje katalogowe i instrukcje wybranych sterowników PLC (sekcje: DI/DO, konfiguracja sprzętowa)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw automatyki i PLC (wejścia/wyjścia, mapowanie sygnałów)
  • Przykładowe schematy elektryczne układów sterowania maszyn (START/STOP, blokady, sygnalizacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego