KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 9.
Do wykonania pomiaru z dokładnością do 0,01 mm należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładność 0,01 mm (setna część milimetra) jest typowa dla mikrometru, który służy do precyzyjnych pomiarów wymiarów liniowych.
Liniał ma podziałkę zwykle co 1 mm, kątomierz mierzy kąty, a suwmiarka w wielu wykonaniach ma mniejszą rozdzielczość niż 0,01 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wykonać pomiar z dokładnością do 0,01 mm, należy dobrać przyrząd o rozdzielczości i konstrukcji umożliwiającej tak precyzyjny odczyt oraz stabilne bazowanie na mierzonym elemencie. Takim przyrządem jest mikrometr (najczęściej zewnętrzny), którego mechanizm śrubowy pozwala na bardzo dokładne przesuwanie i odczyt wartości rzędu setnych milimetra.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do wymaganej dokładności?

  • Suwmiarka jest przyrządem uniwersalnym (pomiary zewnętrzne, wewnętrzne, głębokości), ale jej typowa rozdzielczość w zastosowaniach warsztatowych bywa gorsza niż 0,01 mm (często spotyka się 0,02 mm lub 0,05 mm). Nawet jeśli istnieją suwmiarki o odczycie 0,01 mm, to w praktyce wymaganie "z dokładnością do 0,01 mm" standardowo kojarzy się z mikrometrem.
  • Liniał (linijka stalowa) służy do orientacyjnych pomiarów długości. Podziałka jest zbyt gruba (zwykle 1 mm), a sposób przykładania nie zapewnia wiarygodności w setnych częściach milimetra.
  • Kątomierz uniwersalny jest przeznaczony do pomiaru kątów (np. w stopniach i minutach), a nie do precyzyjnego pomiaru wymiarów liniowych w mm.

W praktyce elektromechanika pojazdów samochodowych pomiar 0,01 mm pojawia się np. przy kontroli średnic sworzni, wałków, grubości elementów czy doborze pasowań. Kluczowe jest, aby dobierać przyrząd do wymaganego rzędu dokładności, a nie tylko do wygody użycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że wynik ma rozdzielczość rzędu setnych milimetra i błąd odczytu nie powinien przekraczać tej wartości. W praktyce trzeba użyć przyrządu, który pozwala wiarygodnie odczytać 0,01 mm oraz poprawnie go wyzerować i docisnąć do detalu.
Najczęściej jest to mikrometr, bo jego mechanizm śrubowy i skala są przystosowane do odczytu setnych części milimetra. Stosuje się go m.in. do pomiaru średnic wałków, sworzni, tulei oraz grubości elementów.
Suwmiarka jest bardzo uniwersalna, ale wiele typowych modeli ma rozdzielczość gorszą niż 0,01 mm (np. 0,02 mm lub 0,05 mm). Dodatkowo jej konstrukcja jest bardziej podatna na błędy ustawienia i docisku niż mikrometr, co obniża wiarygodność pomiaru.
Tak, spotyka się suwmiarki (zwłaszcza cyfrowe) z odczytem 0,01 mm. Na egzaminach i w podstawowej metrologii warsztatowej pytanie o dokładność 0,01 mm zwykle jednak odnosi się do mikrometru jako przyrządu kojarzonego z taką precyzją.
Odczyt wykonuje się z dwóch elementów skali: skali na tulei (mm i 0,5 mm) oraz skali na bębnie (setne mm). Trzeba też pamiętać o prawidłowym docisku (grzechotka/sprzęgło) i sprawdzeniu zera przed pomiarem, bo inaczej odczyt będzie obarczony błędem.
Taka dokładność bywa potrzebna przy kontroli wymiarów elementów współpracujących w pasowaniach, np. średnic sworzni, wałków, tulei, a także przy ocenie grubości elementów. Pomiar rzędu setnych mm pomaga wykryć zużycie, które nie jest widoczne "gołym okiem".
Najczęstsze to: brak wyzerowania, zbyt mocny docisk (bez użycia grzechotki), pomiar na zabrudzonych powierzchniach, przekoszenie mikrometru względem detalu oraz pomiar rozgrzanych elementów. Każdy z tych błędów może dać wynik różniący się o kilka setnych mm.
Kątomierz uniwersalny służy do pomiaru kątów (geometrii ustawienia elementów), a nie długości czy średnicy w milimetrach. Nawet jeśli ma precyzyjną podziałkę, dotyczy ona jednostek kątowych, więc nie umożliwia pomiaru 0,01 mm.
Liniał stalowy jest dobry do pomiarów orientacyjnych i trasowania, ale zwykle ma podziałkę co 1 mm i nie zapewnia stabilnego bazowania jak przyrządy precyzyjne. Dlatego nie jest właściwym wyborem, gdy wymagane są setne części milimetra.
Gdy w treści pojawia się dokładność rzędu 0,01 mm lub mniejsza, najczęściej właściwym skojarzeniem jest mikrometr. Suwmiarka częściej pasuje do pomiarów mniej dokładnych, a liniał i kątomierz dotyczą innych zadań (orientacyjne długości lub kąty).
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • PN-EN ISO 3611:2011, "Mikrometry zewnętrzne — Wymagania i metody badań" (zakres normy: wymagania metrologiczne mikrometrów)
  • PN-EN ISO 13385-1:2019, "Suwmiarki — Część 1: Suwmiarki z noniuszem i cyfrowe" (wymagania i charakterystyki metrologiczne suwmiarki)

Materiały:

  • Podręcznik metrologii warsztatowej (dział: mikrometry i suwmiarki)
  • Instrukcje producentów przyrządów pomiarowych (obsługa, zerowanie, odczyt)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni pomiarów w zawodach motoryzacyjnych (ćwiczenia z pomiaru średnicy i grubości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego