KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 3.
Do wykonania wycisku obustronnych braków skrzydłowych w żuchwie należy przygotować standardową łyżkę wyciskową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obustronne braki skrzydłowe w żuchwie (braki końcowe po obu stronach) wymagają zastosowania łyżki standardowej dostosowanej do takiej sytuacji klinicznej.
Dlatego właściwym wyborem jest łyżka saneczkowa dolna, a nie łyżka uniwersalna, połówkowa ani przeznaczona do bezzębia.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór standardowej łyżki wyciskowej zależy od łuku zębowego (tu: żuchwa) oraz od charakteru braków. "Obustronne braki skrzydłowe" oznaczają braki końcowe po lewej i prawej stronie, czyli sytuację, w której w odcinkach bocznych brakuje zębów i podparcia zębami filarowymi w tylnej części łuku.

W takiej konfiguracji stosuje się łyżkę saneczkową dolną. Jej kształt jest dobierany tak, aby umożliwić pobranie wycisku w warunkach braków końcowych w żuchwie i zapewnić właściwe ułożenie masy wyciskowej w odcinkach bocznych.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "uniwersalną dolną" – nazwa sugeruje ogólne zastosowanie, ale w zadaniu wskazano konkretny typ braków; pytanie sprawdza dobór łyżki dedykowanej do braków skrzydłowych, a nie wybór "najbardziej ogólny".
  • "połówkową dolną" – łyżka połówkowa jest przeznaczona do sytuacji, w których wykonuje się wycisk części łuku, a nie pełnego łuku żuchwy z obustronnymi brakami końcowymi.
  • "do bezzębia dolną" – taka łyżka jest dobierana dla całkowitego bezzębia, czyli gdy brak jest wszystkich zębów w łuku. "Braki skrzydłowe" nie muszą oznaczać bezzębia całkowitego, tylko brak zębów w odcinkach bocznych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy dotyczy to szczęki czy żuchwy (górna/dolna), a potem czy problem dotyczy bezzębia całkowitego, braków częściowych czy braków końcowych. Dopiero na końcu przyporządkuj właściwy typ łyżki standardowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Braki skrzydłowe (końcowe) to braki zębów w odcinkach bocznych, w których nie ma zębów ograniczających brak od strony dalszej. W żuchwie oznacza to najczęściej brak trzonowców/przedtrzonowców w tylnej części łuku po jednej lub obu stronach.
Brak obustronny oznacza, że analogiczny ubytek występuje po lewej i po prawej stronie łuku. W opisie klinicznym zwykle pojawia się sformułowanie "po obu stronach" albo informacja, że braki dotyczą odcinków bocznych symetrycznie.
W tego typu brakach kluczowe jest prawidłowe objęcie odcinków bocznych i utrzymanie masy wyciskowej w obszarach, gdzie nie ma podparcia zębami. Łyżka saneczkowa jest kojarzona właśnie z taką sytuacją kliniczną w żuchwie.
Nie zawsze. Łyżka do bezzębia jest projektowana dla łuku całkowicie bezzębnego. Braki skrzydłowe mogą występować przy zachowanych zębach przednich lub części bocznych, więc dobór łyżki "do bezzębia" byłby zbyt szerokim uogólnieniem i może nie odpowiadać sytuacji.
Najczęściej myli się: (1) żuchwę ze szczęką (dobór "górnej" zamiast "dolnej"), (2) braki częściowe z bezzębiem całkowitym, (3) łyżkę połówkową z łyżką do pełnego łuku. Błąd wynika zwykle z czytania opcji bez analizy opisu braków.
To potoczny opis łyżki standardowej o "ogólnym" zastosowaniu w żuchwie. W testach egzaminacyjnych taka odpowiedź bywa dystraktorem, gdy pytanie dotyczy konkretnej sytuacji (np. braków skrzydłowych), dla której przewidziano bardziej dopasowany typ łyżki.
Łyżkę połówkową rozważa się, gdy pobiera się wycisk tylko fragmentu łuku (np. odcinka zębowego), a nie całej żuchwy. W pytaniu o obustronne braki skrzydłowe zwykle zakłada się wycisk pełnego łuku, więc łyżka połówkowa nie jest właściwa.
W praktyce przygotowuje się właściwą łyżkę (typ i rozmiar), masę wyciskową zgodną z planem lekarza, narzędzia do mieszania/dozowania, środki do dezynfekcji oraz pojemnik/oznaczenie do przekazania wycisku. Najpierw dobiera się łyżkę do łuku i rodzaju braków.
Wycisk wstępny służy do orientacyjnego odwzorowania warunków w jamie ustnej i wykonania modelu wstępnego. Wycisk czynnościowy ma uwzględniać ukształtowanie tkanek w funkcji i bywa wykonywany bardziej precyzyjnie. Rodzaj łyżki i technika mogą zależeć od etapu leczenia.
Pomaga schemat: łuk (szczęka/żuchwa) → zakres braków (częściowe/końcowe/całkowite) → typ łyżki. Ucz się na parach: "braki skrzydłowe w żuchwie" ↔ "łyżka saneczkowa dolna" i powtarzaj na krótkich fiszkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z protetyki stomatologicznej dla asystentek/higienistek (rozdział o wyciskach i łyżkach wyciskowych)
  • Atlas/kompendium instrumentarium stomatologicznego (część: łyżki wyciskowe standardowe i ich wskazania)
  • Notatki własne: tabela "typ braku uzębienia → zalecany typ łyżki" przygotowana do powtórek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego