Proporcja 1 : 1 : 6 w recepturze zaprawy oznacza części objętościowe składników zapisanych w tej właśnie kolejności. W praktyce budowlanej taki zapis jest skrótem ułatwiającym dozowanie np. wiadrami lub skrzynką dozującą, bez ważenia.
Dla zaprawy cementowo-wapiennej typowe składniki to:
- cement – podstawowe spoiwo odpowiedzialne za wytrzymałość,
- wapno hydratyzowane – poprawia urabialność, plastyczność i retencję wody, ułatwia murowanie,
- piasek – kruszywo (wypełniacz) stanowiący największą część objętości mieszanki.
Dlatego interpretacja 1 : 1 : 6 jako 1 część cementu : 1 część wapna hydratyzowanego : 6 części piasku jest zgodna z logiką składu zaprawy: dwa składniki spoiwowe oraz kruszywo jako największy udział objętościowy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Wariant z 1 częścią piasku i 6 częściami wapna przestawia role składników i prowadziłby do mieszanki o nieadekwatnym udziale spoiwa wapiennego względem kruszywa.
- Wariant z 6 częściami wody jest niepoprawny, bo woda nie jest zwykle ujmowana w takiej proporcji "na sztywno" w zapisie 1:1:6; jej ilość dobiera się do wymaganej konsystencji i wilgotności piasku.
- Wariant z 6 częściami cementu odwraca sens proporcji (cement stałby się dominującym składnikiem), co nie odpowiada typowej budowie zapraw, gdzie największy udział ma kruszywo.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz proporcję z dużą ostatnią liczbą, bardzo często dotyczy ona kruszywa (np. piasku), bo to ono stanowi "masę" zaprawy, a spoiwa są dodatkiem zapewniającym wiązanie.
