W samorządzie powiatowym trzeba rozróżnić dwie role: organ stanowiący i kontrolny oraz organ wykonawczy. Pytanie dotyczy "wyłącznej właściwości rady powiatu", czyli takich spraw, które z natury wymagają rozstrzygnięcia w formie uchwały podejmowanej przez radę.
Odpowiedź "uchwalanie budżetu powiatu" jest poprawna, ponieważ przyjęcie budżetu to decyzja o charakterze normatywnym i strategicznym: rada zatwierdza plan dochodów i wydatków oraz upoważnienia do realizacji. Jest to klasyczny przykład kompetencji organu stanowiącego.
Pozostałe odpowiedzi opisują czynności wykonawcze lub przygotowawcze, które w praktyce wiążą się z bieżącym zarządzaniem:
- "wykonywanie budżetu powiatu" dotyczy realizacji uchwalonego planu (wydatkowanie, zaciąganie zobowiązań w granicach upoważnień, nadzór nad wykonaniem), co jest rolą organu wykonawczego.
- "przygotowanie projektu budżetu powiatu" to etap przed uchwaleniem – wymaga zebrania danych, kalkulacji i opracowania propozycji, a więc jest czynnością przygotowawczą realizowaną przez aparat wykonawczy.
- "gospodarowanie mieniem powiatu" w dużej części ma charakter operacyjny (zarządzanie, utrzymanie, oddawanie w używanie, wykonywanie czynności właścicielskich), więc typowo nie jest "wyłączną" kompetencją rady w każdym zakresie, lecz obszarem wykonywania zadań.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się czasownik typu "uchwala", "stanowi", "określa" – częściej dotyczy rady. Gdy pojawiają się "wykonuje", "realizuje", "przygotowuje", "zarządza" – częściej dotyczy organu wykonawczego.
