KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 12.
Do wymycia sacharozy z krajanki buraczanej podczas produkcji cukru należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymywanie (ekstrakcja) sacharozy z krajanki buraczanej zachodzi na etapie dyfuzji, a podstawowym aparatem do tego procesu jest dyfuzor. Pozostałe urządzenia służą innym etapom: defekator do oczyszczania soku, krystalizator do tworzenia kryształów, a warnik do gotowania/odparowania masy.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji cukru z buraków kluczowym zadaniem na początku ciągu technologicznego jest przeniesienie sacharozy z krajanki buraczanej do roztworu, czyli uzyskanie soku surowego. Ten etap zachodzi dzięki zjawisku dyfuzji (w praktyce jako ekstrakcja wodna w warunkach przemysłowych) i dlatego stosuje się aparat przeznaczony właśnie do dyfuzji.

Odpowiedź "dyfuzor" jest poprawna, ponieważ dyfuzor to urządzenie, w którym krajanka kontaktuje się z wodą/roztworem w taki sposób, aby cukier przeszedł z tkanek buraka do cieczy procesowej. Innymi słowy: jeśli pytanie mówi o "wymyciu sacharozy z krajanki", chodzi o etap pozyskania cukru do soku, a nie o oczyszczanie czy krystalizację.

  • "Defekator" jest związany z etapem oczyszczania soku (usuwanie zanieczyszczeń nieszczególnie pożądanych w dalszym procesie). To nie jest aparat, którego zadaniem jest wypłukanie cukru z krajanki, tylko poprawa czystości soku po ekstrakcji.
  • "Krystalizator" pracuje w znacznie późniejszym etapie, gdy z zagęszczonych roztworów formuje się kryształy cukru. Nie służy do wydobycia sacharozy z krajanki, lecz do przejścia sacharozy z roztworu w fazę stałą.
  • "Warnik" kojarzy się z gotowaniem/odparowaniem i prowadzeniem procesu w wysokim stopniu zagęszczenia (często w kontekście mas krystalizacyjnych). To również etap późniejszy niż dyfuzja i nie realizuje operacji "wymycia" z materiału stałego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "krajanka buraczana" i "wymycie/ekstrakcja sacharozy", automatycznie myśl o dyfuzji i aparacie dyfuzyjnym. Gdy jest mowa o oczyszczaniu soku – szukaj urządzeń z etapów klarowania/oczyszczania, a gdy o kryształach – o krystalizacji i prowadzeniu warzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dyfuzor to aparat, w którym zachodzi dyfuzja (ekstrakcja) sacharozy z krajanki buraczanej do cieczy procesowej, tworząc sok surowy. Jego rola polega na możliwie pełnym "wymyciu" cukru z materiału stałego przed dalszym oczyszczaniem i zagęszczaniem.
Krajanka kontaktuje się z wodą/roztworem w aparacie dyfuzyjnym, a sacharoza przechodzi do fazy ciekłej. Efektem jest sok surowy oraz wysłodki z możliwie małą zawartością cukru. To etap poprzedzający oczyszczanie soku i jego zagęszczanie.
Defekator wiąże się z oczyszczaniem soku (usuwaniem zanieczyszczeń) po etapie ekstrakcji. Nie służy do wydobycia cukru z krajanki, tylko do poprawy jakości cieczy procesowej, aby kolejne operacje (np. zagęszczanie i krystalizacja) przebiegały prawidłowo.
Krystalizator jest używany wtedy, gdy sacharoza ma przejść z roztworu w kryształy cukru. Pracuje na roztworach już oczyszczonych i zagęszczonych, więc dotyczy późniejszego etapu niż dyfuzja. Nie ma związku z "wymywaniem" z krajanki buraczanej.
Warnik występuje w późniejszych etapach, gdy prowadzi się gotowanie/odparowanie i uzyskuje warunki sprzyjające krystalizacji z zagęszczonej cieczy. To nie jest aparat do ekstrakcji z ciała stałego. Z tego powodu nie będzie właściwą odpowiedzią przy pytaniu o wymycie sacharozy z krajanki.
Dyfuzja dotyczy kontaktu krajanki z cieczą i przejścia cukru do soku (ekstrakcja z materiału stałego). Krystalizacja dotyczy roztworów już przetworzonych, gdzie sacharoza tworzy kryształy. Słowa-klucze: "krajanka" → dyfuzor, "kryształy" → krystalizator.
Najczęstszy błąd to wybór urządzenia z późniejszego etapu (krystalizator, warnik), bo są "bardziej znane". Inny błąd to mylenie ekstrakcji z oczyszczaniem i wskazywanie defekatora. Pomaga przypisanie: ekstrakcja z krajanki = dyfuzor, oczyszczanie soku = aparaty oczyszczania.
W tym kontekście "wymycie" oznacza ekstrakcję sacharozy z materiału roślinnego do roztworu, a nie mycie w sensie higienicznym. Chodzi o przejście cukru do fazy ciekłej w aparacie dyfuzyjnym. Dlatego poprawne skojarzenie to dyfuzja i dyfuzor.
Trzeba znać główne etapy produkcji cukru z buraków i przypisać do nich aparaty: dyfuzja (ekstrakcja z krajanki), oczyszczanie soku (np. defekacja), zagęszczanie/odparowanie, krystalizacja. Wtedy pytanie staje się prostym doborem urządzenia do operacji jednostkowej.
To typowa konstrukcja pytania testowego: jedną poprawną odpowiedź stanowi aparat z właściwego etapu (dyfuzor), a pozostałe są realistycznymi "pułapkami" z innych etapów (oczyszczanie, gotowanie, krystalizacja). Sprawdza to, czy zdający rozumie ciąg technologiczny, a nie tylko zna nazwy urządzeń.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wymywanie (ekstrakcja) sacharozy z krajanki buraczanej zachodzi na etapie dyfuzji, a podstawowym aparatem do tego procesu jest dyfuzor."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii cukru (etapy: dyfuzja, oczyszczanie soku, wyparki, krystalizacja)
  • Schematy blokowe i opisy ciągu technologicznego cukrowni (urządzenia i ich funkcje)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPC.7 z zakresu procesów ekstrakcyjnych i aparatów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego