KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 38.
Do wyremontowanego silnika jednofazowego należy dołączyć nowy kondensator z wyprowadzonymi końcówkami konektorowymi męskimi. Którymi końcówkami, spośród przedstawionych na rysunkach, należy zakończyć przewody do podłączenia tego kondensatora?
Ilustracja przedstawia cztery różne typy końcówek konektorowych, które mogą być używane w elektryce do podłączania przewodów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kondensator ma wyprowadzenia konektorowe męskie (płaskie wtyki), więc na przewodach trzeba zastosować końcówki żeńskie – nasuwki, które wsuwają się na wtyk.
Pozostałe końcówki służą do innych połączeń: oczkowe są do zacisków śrubowych, a tulejkowa tylko wzmacnia linkę w zacisku, nie tworząc złącza konektorowego.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli kondensator ma wyprowadzenia konektorowe męskie (płaskie "blaszki"/wtyki), to przewody doprowadzające muszą być zakończone elementem, który da się na nie nasunąć. Zasada doboru jest prosta: wtyk męski + gniazdo żeńskie tworzą poprawną parę złącza konektorowego. Dlatego właściwym zakończeniem przewodu jest nasuwka konektorowa żeńska, zapewniająca pewny docisk, dużą powierzchnię styku i łatwy montaż/demontaż.

Końcówki oczkowe (izolowane lub nieizolowane) są przeznaczone do połączeń śrubowych: oczko zakłada się na śrubę/bolce zacisku i dokręca nakrętką albo śrubą. Taki typ końcówki nie pasuje do płaskiego wtyku kondensatora i nie zapewni prawidłowego kontaktu bez odpowiedniego zacisku śrubowego.

Końcówka tulejkowa (tulejka) ma inne zadanie: zebrać i usztywnić żyły linki, aby nie rozplatały się w zacisku śrubowym lub sprężynowym. Tulejka nie jest złączem do nasuwania na wtyk męski, więc nie rozwiązuje problemu podłączenia kondensatora z konektorami.

W praktyce elektromontażowej należy dobrać nasuwkę do przekroju przewodu i do szerokości wtyku na kondensatorze, a następnie wykonać poprawny zacisk narzędziem do konektorów. To ogranicza ryzyko luzów, grzania styku i okresowych przerw w pracy silnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nasuwka konektorowa żeńska to końcówka zaciskana na przewodzie, która tworzy "gniazdo" wsuwane na płaski wtyk męski. Ma część stykową z podwiniętymi brzegami oraz część do zaciśnięcia na żyle i izolacji. Stosuje się ją m.in. do podłączania kondensatorów i elementów na konektorach.
Bo złącze musi być parą komplementarną: element męski (wtyk) wchodzi w element żeński (gniazdo). Tylko takie dopasowanie zapewnia pewny docisk, dużą powierzchnię styku i stabilność mechaniczną. Dwa elementy męskie nie połączą się prawidłowo, a kontakt będzie przypadkowy lub niemożliwy.
Końcówka oczkowa ma charakterystyczny pierścień (oczko) na śrubę. Służy do połączeń śrubowych: oczko zakłada się na śrubę/kołek zacisku i dokręca. Nie jest przeznaczona do wsuwania na płaski wtyk (konektor), więc nie nadaje się do podłączeń typu FASTON.
Końcówka tulejkowa (tulejka) to cienka metalowa rurka z kołnierzem izolacyjnym, zaciskana na lince. Jej celem jest zebranie żył, aby się nie rozplatały, oraz poprawa docisku w zacisku śrubowym lub sprężynowym. Nie tworzy ona złącza nasuwanego na wtyk męski.
Najczęstsze pomyłki to: wybór końcówki oczkowej zamiast nasuwki, mylenie rodzaju (męska/żeńska), dobór niewłaściwej szerokości złącza oraz zaciskanie "kombinerkami" zamiast zaciskarką. Skutkiem mogą być luzy, grzanie styków, iskrzenie i okresowe zaniki pracy silnika.
Nasuwkę dobiera się do przekroju żyły podanego przez producenta końcówki (zakres mm²) oraz do średnicy/typu przewodu (linka/drut). Zbyt mała końcówka nie pozwoli poprawnie wprowadzić żyły, a zbyt duża da słaby zacisk. W praktyce ważne jest też dobranie odpowiedniej matrycy w zaciskarce.
Tylko wtedy, gdy kondensator ma zaciski śrubowe lub listwę śrubową. Jeśli kondensator ma płaskie wtyki męskie, końcówki oczkowe nie pasują konstrukcyjnie. Próby "dorabiania" połączenia (owijanie, skręcanie, docisk śrubą bez zacisku) są niezalecane, bo pogarszają kontakt i bezpieczeństwo pracy.
Izolowane końcówki oczkowe stosuje się w połączeniach śrubowych, gdy ważne jest zmniejszenie ryzyka zwarcia z sąsiednimi elementami oraz ochrona mechaniczna miejsca zacisku. Izolacja nie zmienia jednak sposobu mocowania: nadal jest to końcówka do śruby, a nie do połączeń wsuwanych na wtyk.
Po wsunięciu nasuwki na wtyk nie powinno być wyczuwalnego luzu, a połączenie ma trzymać się mechanicznie bez łatwego zsunięcia. Dodatkowo warto wykonać próbę lekkiego pociągnięcia przewodu, obejrzeć czy zacisk nie jest spłaszczony "byle jak" oraz skontrolować, czy styki nie grzeją się podczas pracy.
Ćwicz rozpoznawanie końcówek po kształcie i sposobie montażu: oczko = śruba, tulejka = zacisk na linkę, nasuwka = połączenie wsuwane na wtyk. Ucz się parowania męski/żeński oraz doboru do przekroju przewodu. Dobre efekty daje praca z realnymi elementami i zdjęciami z katalogów.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • PN-EN 60998 (seria): Łączniki do przewodów w instalacjach niskonapięciowych (zakres: wymagania i badania złączy/łączników przewodów) – wskazana w treści kontekstowej

Materiały:

  • Katalogi i karty katalogowe końcówek konektorowych (nasuwki/wtyki, przekroje przewodów)
  • Instrukcje producentów kondensatorów silnikowych (opis wyprowadzeń i sposobu podłączenia)
  • Materiały dydaktyczne z elektromontażu: dobór i zaciskanie końcówek przewodowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego