KWALIFIKACJA ROL3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 32.
Do wyrobu świec parafinowo-woskowych o średnicy 2,3 cm powinny być użyte knoty o numerach
Ilustracja przedstawia tabelę z numerami knotów dla świec o różnych średnicach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór knota zależy głównie od średnicy świecy i rodzaju masy (tu mieszanka parafinowo‑woskowa).
Dla świec o średnicy ok. 2,3 cm w typowych tabelach doboru odpowiada zakres "6–7", zapewniający stabilny płomień bez tunelowania i nadmiernego kopcenia. Pozostałe zakresy są przewidziane dla innych średnic.

Pełne wyjaśnienie:

W świecach parafinowo‑woskowych najważniejszym kryterium doboru knota jest średnica świecy, ponieważ to ona w dużej mierze decyduje o tym, jak szybko musi być dostarczane paliwo (stopiona masa) do płomienia. Knot jest "pompką kapilarną": transportuje ciekłą masę do strefy spalania. Jeśli jest dobrany nieprawidłowo, świeca pali się niestabilnie.

Dla średnicy 2,3 cm (23 mm) w praktycznych tabelach doboru knotów dla mieszanek parafinowo‑woskowych przypisuje się zakres "6–7". Taki dobór zwykle zapewnia:

  • równomierne topienie wosku na całej powierzchni,
  • brak "tunelu" (gdy knot jest za mały),
  • ograniczenie kopcenia i zbyt wysokiego płomienia (gdy knot jest za duży).

Zakres "4–5" bywa stosowany przy świecach o mniejszej średnicy; przy 23 mm może skutkować tunelowaniem, czyli wypalaniem wąskiego kanału i pozostawianiem niewykorzystanego materiału przy ściankach. Z kolei zakresy "11–12" oraz "13–14" są typowe dla wyraźnie grubszych świec; w średnicy 2,3 cm mogłyby dawać zbyt duży płomień, kopcenie, przegrzewanie i nadmierne upłynnianie masy (ryzyko zalewania i zabrudzeń).

Warto pamiętać, że numeracja knotów nie zawsze jest uniwersalna: zależy od producenta, splotu, impregnacji oraz składu mieszanki. Dlatego w praktyce pszczelarskiej, oprócz tabel, stosuje się także krótkie próby palenia (testy) dla danej partii wosku/parafiny i konkretnej formy świecy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbardziej wpływają: średnica świecy, rodzaj masy (wosk pszczeli, parafina, mieszanki), kształt formy oraz warunki spalania. Knot musi dawać płomień, który stopi wosk do krawędzi bez kopcenia i bez zbyt dużego "basenu" stopionej masy.
To proste przeliczenie jednostek: 1 cm = 10 mm, więc 2,3 cm = 23 mm. W tabelach technologicznych producenci często podają średnicę świecy właśnie w milimetrach, dlatego warto swobodnie zamieniać cm na mm.
Zbyt mały knot dostarcza za mało paliwa do płomienia, więc topi się tylko wąski obszar wokół knota. Powstaje "tunel", a wosk przy ściankach pozostaje niewykorzystany. To typowy objaw niedopasowania knota do średnicy świecy.
Zbyt duży knot podaje za dużo paliwa, płomień jest za wysoki, a spalanie może być niepełne. Skutkiem jest kopcenie, osadzanie sadzy na ściankach i większe ryzyko przegrzania lub rozlania stopionej masy. W praktyce oznacza to gorszą jakość wyrobu.
Nie zawsze. Różnice wynikają z konstrukcji knota (splot, grubość, impregnacja) i ze sposobu numerowania. Dlatego na egzaminie zwykle obowiązuje numeracja z materiałów dydaktycznych, a w praktyce warto korzystać z tabel producenta i wykonać próbę palenia.
Przy zbyt małym knocie: tunelowanie, mały płomień, gaśnięcie. Przy zbyt dużym: wysoki płomień, kopcenie, nadmiernie głęboki basen wosku, przegrzewanie świecy. Test palenia pozwala szybko ocenić, czy dobór jest poprawny.
Próbę palenia wykonuje się po zmianie surowca (inna partia wosku/parafiny), po zmianie formy lub średnicy świecy oraz przy wprowadzaniu nowego typu knota. To praktyczna kontrola jakości, szczególnie ważna przy sprzedaży świec.
Mieszanka może mieć inną temperaturę topnienia i lepkość niż czysty wosk, co zmienia tempo podawania paliwa do płomienia. W praktyce ten sam rozmiar świecy może wymagać innego knota dla czystego wosku i innego dla mieszanki z parafiną.
Najlepiej zapamiętać przedziały z tabeli używanej w materiałach nauczania i kojarzyć je z typowymi średnicami (np. ok. 20–25 mm). Jeśli pytanie podaje cm, szybko przelicz na mm, żeby dopasowanie do tabeli było automatyczne.
Podstawowym surowcem jest wosk pszczeli (z odsklepin, woszczyny, węzy po przetopieniu). W praktyce spotyka się też mieszanki z parafiną ze względów technologicznych. Dla pszczelarza ważna jest jakość wosku, jego oczyszczenie i właściwe przetopienie.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe zakresy są przewidziane dla innych średnic."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące przerobu wosku i wyrobu świec (tabele doboru knotów)
  • Karty techniczne producentów knotów (tabele: średnica świecy vs typ/numer knota)
  • Poradniki praktyczne o wyrobie świec z wosku pszczelego i mieszanek parafinowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego