KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 27.
Do zabaw manipulacyjno-konstrukcyjnych, kształtujących umiejętność dopasowywania u prawidłowo rozwijających się dzieci w IV kwartale pierwszego roku życia, można wykorzystać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Butelki z nakrętkami" wspierają zabawy manipulacyjno-konstrukcyjne: dziecko ćwiczy chwyt, koordynację ręka–oko oraz relację część–całość (dopasowanie i nakręcanie). Grzechotki i duże piłki służą głównie zabawom sensoryczno-ruchowym, a woreczki z grochem częściej rozwijają czucie i chwyt, nie dopasowywanie elementów.

Pełne wyjaśnienie:

Zabawy manipulacyjno-konstrukcyjne w końcowym okresie 1. roku życia koncentrują się na działaniu rękami na przedmiotach oraz na prostych relacjach typu część–całość, "wkładam–wyjmuję", "pasuje–nie pasuje". Kluczowym celem w pytaniu jest kształtowanie umiejętności dopasowywania, czyli takiego działania, w którym element trzeba przyłożyć we właściwy sposób i we właściwym miejscu, aby zadziałał (np. zamknął pojemnik).

Odpowiedź "butelki z nakrętkami" jest trafna, ponieważ odkręcanie i zakręcanie wymaga: kontroli chwytu (często chwytu promieniowo-palcowego i pracy palców), koordynacji wzrokowo-ruchowej, planowania ruchu oraz zrozumienia, że nakrętka musi być dobrana i ustawiona właściwie względem gwintu. To typowy przykład aktywności manipulacyjno-konstrukcyjnej: dziecko nie tylko porusza przedmiotem, ale też "konstruuje" prostą całość z dwóch części.

Pozostałe propozycje są mniej adekwatne do celu "dopasowywania":

  • "Grzechotki" najczęściej wspierają eksplorację sensoryczną (dźwięk) i proste manipulowanie (potrząsanie, przekładanie), ale nie wymagają dopasowania części w sensie część–całość.
  • "Woreczki z grochem" są częściej wykorzystywane do stymulacji czucia głębokiego, różnicowania dotykowego i ćwiczeń chwytu; mogą wspierać manipulację, jednak same w sobie zwykle nie wprowadzają zadania dopasowywania elementów.
  • "Duże piłki" służą głównie zabawom ruchowym (toczenie, pchanie, rzuty, równowaga) i rozwojowi motoryki dużej, a nie precyzyjnym czynnościom konstrukcyjnym.

W praktyce opiekunka dziecięca powinna dodatkowo pamiętać o bezpieczeństwie: używane elementy muszą być na tyle duże, by nie stwarzać ryzyka połknięcia, a aktywność wymaga stałego nadzoru. Dobierając pomoce, warto kierować się zasadą: jeśli zadanie ma ćwiczyć dopasowanie, musi istnieć wyraźny "warunek poprawności" (np. dopiero po właściwym nałożeniu i dokręceniu nakrętki pojemnik jest zamknięty).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To aktywności, w których dziecko działa rękami na przedmiotach i tworzy proste "konstrukcje" (np. łączenie dwóch części). Rozwijają motorykę małą, koordynację wzrokowo-ruchową i rozumienie relacji część–całość.
Ćwiczy precyzję palców, siłę i kontrolę chwytu, koordynację ręka–oko oraz planowanie ruchu. Dodatkowo uczy, że element musi być dobrze dopasowany, aby czynność się powiodła (nakrętka "zaskakuje" na gwint).
Grzechotka zwykle zachęca do potrząsania i słuchania dźwięku, czyli do eksploracji sensorycznej. Taka zabawa rozwija uwagę i manipulację, ale nie wymaga dopasowania elementów w relacji część–całość, która jest kluczowa w tym typie zadania.
Tak, mogą wspierać chwyt i czucie (dotyk, czucie głębokie), ale same w sobie częściej służą zabawom sensorycznym. Aby ćwiczyć dopasowywanie, trzeba dodać zadanie z warunkiem poprawności, np. wkładanie woreczka do dopasowanego otworu.
Umiejętność ta narasta stopniowo w 1. roku życia i zwykle wyraźnie rozwija się pod jego koniec, równolegle z poprawą koordynacji wzrokowo-ruchowej i precyzji palców. Tempo jest indywidualne, więc ważna jest obserwacja dziecka.
Lepiej sprawdzają się aktywności typu: wkładanie klocka do pojemnika, zamykanie pojemników, proste sortery o dużych otworach czy dopasowywanie pokrywek. Piłka jest świetna dla motoryki dużej, ale rzadko wymusza precyzyjne dopasowanie.
Używaj dużych, solidnych elementów, które nie mieszczą się w ustach dziecka, unikaj małych zakrętek i zawsze prowadź zabawę pod nadzorem. Sprawdź, czy tworzywo nie pęka i nie ma ostrych krawędzi. Higiena przedmiotów jest obowiązkowa.
W praktyce edukacyjnej zwykle tak się to interpretuje: pierwszy rok życia dzieli się na cztery kwartały po około 3 miesiące. Warto jednak pamiętać, że rozwój jest zmienny i w zadaniach egzaminacyjnych chodzi o typowe umiejętności dla końcówki 1. roku.
Częsty błąd to wybór pomocy "dla niemowląt" bez powiązania z celem (np. dźwięk zamiast dopasowania). Drugi błąd to mylenie motoryki dużej z małą. Pomaga pytanie kontrolne: czy dziecko musi coś dopasować, aby zadanie było wykonane?
Warto notować, czy dziecko próbuje łączyć elementy, jak długo utrzymuje uwagę, czy potrafi skorygować ruch po niepowodzeniu oraz czy używa obu rąk w sposób celowy. Obserwację prowadź w naturalnej zabawie, bez presji i porównywania z innymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Butelki z nakrętkami" wspierają zabawy manipulacyjno-konstrukcyjne: dziecko ćwiczy chwyt, koordynację ręka–oko oraz relację część–całość (dopasowanie i nakręcanie)."

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii rozwojowej (rozdziały: niemowlęctwo, motoryka mała)
  • Metodyki pracy opiekunki dziecięcej dotyczące organizacji zabaw manipulacyjnych
  • Karty obserwacji rozwoju dziecka (motoryka mała, koordynacja wzrokowo-ruchowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego