KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 20.
Do zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych zalicza się zagrożenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenie "wodne" zalicza się do zagrożeń naturalnych, bo wynika z warunków geologicznych i obecności wód w górotworze (dopływy, zalania, przebicia do wyrobisk). Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do czynników technologicznych lub technicznych (urabianie, elektryka, materiały strzałowe), a nie do zjawisk naturalnych.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym zagrożenia naturalne to takie, które są związane z właściwościami złoża i górotworu oraz z naturalnymi zjawiskami zachodzącymi w środowisku podziemnym. Ich źródłem nie jest samo urządzenie czy proces technologiczny, lecz warunki panujące w masywie skalnym (np. woda, gazy, zjawiska geomechaniczne).

Odpowiedź "wodne" jest poprawna, ponieważ zagrożenie wodne polega na ryzyku dopływu wód do wyrobisk, ich zalania, podtopień lub gwałtownych wdarć wody (także z przestrzeni wodonośnych). To klasyczny przykład zagrożenia naturalnego: może wystąpić niezależnie od konkretnej maszyny, a jego ocena i profilaktyka wymagają m.in. rozpoznania geologicznego, monitoringu oraz rozwiązań odwadniających i zabezpieczających.

Pozostałe propozycje nie pasują do kategorii "naturalne", bo dotyczą czynników wytwarzanych lub inicjowanych przez człowieka w ramach technologii robót:

  • "przy urabianiu skał" – urabianie jest etapem procesu wydobywczego; związane z nim ryzyka (np. urazy, odpryski, hałas, pył) wynikają z organizacji i technologii pracy, a nie z samej natury górotworu jako kategorii zagrożeń naturalnych.
  • "elektryczne" – zagrożenia elektryczne są typowymi zagrożeniami technicznymi (instalacje, urządzenia, zasilanie). Występują w wielu branżach i są powiązane z eksploatacją sprzętu, a nie z naturalnymi właściwościami złoża.
  • "ze strony środków strzałowych" – materiały i roboty strzałowe to element technologii. Ryzyko dotyczy m.in. niewypałów, błędów w odpalaniu czy oddziaływania fali udarowej, czyli konsekwencji użycia środków strzałowych, a nie zjawiska naturalnego.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: jeśli zagrożenie wynika głównie z warunków geologicznych/górotworu – zwykle jest naturalne; jeśli wynika z maszyn, instalacji lub procesu robót – zwykle jest techniczne/organizacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zagrożenie naturalne to ryzyko wynikające z warunków złoża i górotworu, a nie z samej maszyny czy organizacji pracy. Do tej grupy zalicza się zjawiska związane np. z wodą, gazami w górotworze czy procesami geomechanicznymi. W praktyce wymaga rozpoznania, monitoringu i profilaktyki.
Bo jego źródłem jest obecność i migracja wód w górotworze (warstwy wodonośne, dopływy, ciśnienie wody), czyli czynniki niezależne od konkretnego urządzenia. Eksploatacja może je ujawnić lub zwiększyć, ale nie "tworzy" wody. Dlatego to typowe zagrożenie naturalne w kopalniach.
Najczęstsze skutki to podtopienia i zalania wyrobisk, utrudnienie wentylacji i transportu, uszkodzenia infrastruktury, a w sytuacjach gwałtownych dopływów także bezpośrednie zagrożenie życia. Skutki obejmują też przestoje produkcyjne i konieczność intensywnego odwadniania oraz zabezpieczeń przeciwwodnych.
Pomaga proste kryterium źródła: jeśli ryzyko wynika z górotworu i warunków złoża, traktuj je jako naturalne; jeśli z instalacji, energii, urządzeń lub technologii robót, to zwykle techniczne/organizacyjne. Na testach często miesza się odpowiedzi z obu grup, żeby sprawdzić rozumienie definicji.
Nie, zagrożenie elektryczne jest typowo techniczne: wiąże się z instalacjami, urządzeniami i zasilaniem. Może występować w kopalni, ale nie wynika z naturalnych właściwości górotworu. Na egzaminie to częsty "dystraktor", bo jest realne, lecz należy do innej kategorii niż naturalne.
Zwykle nie, ponieważ środki strzałowe są elementem technologii prowadzenia robót. Ryzyko dotyczy użycia materiałów wybuchowych (np. błędów w odpalaniu, niewypałów), czyli czynnika wprowadzonego przez człowieka. W pytaniach egzaminacyjnych taka odpowiedź ma sprawdzić, czy rozróżniasz "naturalne" od "technologicznych".
Stosuje się m.in. rozpoznanie hydrogeologiczne, monitoring dopływów, obudowę i tamy przeciwwodne, odpowiednie prowadzenie robót w rejonach zawodnionych oraz systemy odwadniania (pompownie, rurociągi). Kluczowe są też procedury awaryjne i utrzymanie drożności dróg odpływu wody.
Szczególnie groźne bywa przy zbliżaniu się do stref wodonośnych, dawnych wyrobisk mogących być zawodnionych lub przy możliwości przebicia do zbiorników wody pod ciśnieniem. Ryzyko rośnie też, gdy wyrobiska są nisko położone i mają ograniczone możliwości grawitacyjnego odpływu wód.
Najczęściej wybiera się odpowiedź "realną dla kopalni", ale z niewłaściwej kategorii (np. elektryczne). Inny błąd to kierowanie się tym, co jest "najbardziej znane", zamiast definicją. Warto czytać uważnie słowo "naturalne" i pytać siebie: czy źródło leży w górotworze, czy w technologii/urządzeniach?
Ucz się grupami: naturalne (złoże, górotwór) kontra techniczne/organizacyjne (urządzenia, energia, materiały, procedury). Twórz krótkie fiszki z definicją i 2–3 przykładami dla każdej grupy. Na egzaminie pomagają też skojarzenia: "górotwór = naturalne", "sprzęt i roboty = techniczne".
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zagrożenie "wodne" zalicza się do zagrożeń naturalnych, bo wynika z warunków geologicznych i obecności wód w górotworze (dopływy, zalania, przebicia do wyrobisk)."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z BHP i zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym (program nauczania dla technika górnictwa podziemnego)
  • Podręczniki i skrypty z zakresu bezpieczeństwa pracy w kopalniach podziemnych
  • Instrukcje zakładowe dotyczące rozpoznawania i zwalczania zagrożenia wodnego (jeśli udostępnione w szkole/zakładzie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego