KWALIFIKACJA MED11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 39.
Do zakładu ortopedycznego zgłosił się pacjent, u którego z powodu wychudzenia kikuta lej protezowy okazał się zbyt duży. W celu usunięcia powstałej wady technik ortopeda powinien uzupełnić lej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wychudzenie kikuta zmniejsza jego objętość, przez co lej staje się zbyt luźny i wymaga uzupełnienia materiałem, który pozwala zmniejszyć przestrzeń i poprawić przyleganie. W tym celu stosuje się kampolit jako materiał do korekty dopasowania leja, a nie materiały typowo wzmacniające lub przypadkowe przekładki.

Pełne wyjaśnienie:

Gdy pacjent chudnie, objętość kikuta zmniejsza się, a dotychczas prawidłowy lej protezowy może stać się zbyt duży. Skutkiem są niekorzystne ruchy kikuta w leju (tzw. "luz"), gorsze przenoszenie obciążeń, większe ryzyko otarć i urazów skóry oraz obniżenie stabilności całej protezy. Z punktu widzenia warsztatowego celem jest zmniejszenie wewnętrznej objętości leja poprzez uzupełnienie go odpowiednim materiałem.

Odpowiedź "kampolitem" odnosi się do materiału stosowanego w praktyce do takiej korekty: pozwala on "dodać" warstwę w leju i skompensować ubytek objętości kikuta, poprawiając dopasowanie. To odpowiada mechanizmowi problemu: lej jest za duży, więc trzeba go wypełnić/wyłożyć tak, aby kikut ponownie przylegał stabilnie i równomiernie.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe w tym zastosowaniu:

  • "kevlarem" kojarzy się głównie z materiałem wzmacniającym (zwiększanie wytrzymałości), a nie z typowym, praktycznym uzupełnianiem wnętrza leja w celu korekty dopasowania.
  • "neoprenem" bywa wykorzystywany jako elastyczny materiał kontaktowy lub elementy miękkie, ale jako rozwiązanie problemu zbyt dużego leja nie jest standardowym wyborem do trwałego uzupełnienia objętości leja.
  • "filcem" może funkcjonować jako materiał miękki/pośredni w różnych zastosowaniach, jednak w kontekście profesjonalnej korekty dopasowania leja nie jest typowym, docelowym materiałem do właściwego uzupełnienia i stabilizacji.

Na egzaminie warto myśleć funkcjonalnie: jeśli problemem jest zbyt duża objętość, poprawna odpowiedź zwykle dotyczy materiału lub technologii, która tę objętość zmniejszy, a nie takiej, która jedynie wzmocni konstrukcję albo doda przypadkową przekładkę bez zapewnienia stabilnego, powtarzalnego dopasowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że kikut ma mniejszą objętość niż wcześniej i nie przylega stabilnie do wnętrza leja. Powstaje luz, który pogarsza przenoszenie obciążeń, zwiększa tarcie i ryzyko otarć oraz obniża kontrolę nad protezą podczas chodu.
Najczęściej pojawia się "tłokowanie" kikuta w leju, uczucie niestabilności, ból lub pieczenie skóry, zaczerwienienia po zdjęciu protezy oraz trudność w utrzymaniu prawidłowego ustawienia protezy. Objawy nasilają się przy dłuższym chodzeniu.
Pozostawienie luzu prowadzi do przeciążeń tkanek miękkich, otarć i problemów skórnych, a także do gorszej biomechaniki chodu. Uzupełnienie leja zmniejsza jego objętość, poprawia kontakt i stabilizuje kikut, co podnosi bezpieczeństwo i komfort użytkowania protezy.
Celem jest dopasowanie leja do aktualnego kształtu i obwodu kikuta, czyli zmniejszenie nadmiernej przestrzeni wewnątrz leja. Dzięki temu poprawia się stabilizacja, ogranicza ruchy względne kikuta i zmniejsza ryzyko urazów skóry oraz bólu w trakcie użytkowania.
Materiał do uzupełniania ma przede wszystkim korygować dopasowanie i kontakt w leju (zmniejszyć objętość, poprawić przyleganie). Materiał wzmacniający skupia się na podniesieniu wytrzymałości elementu, a nie na precyzyjnym dopasowaniu do tkanek pacjenta.
Nie zawsze. Neopren jest elastyczny i może być użyteczny w niektórych elementach kontaktowych, ale korekta zbyt dużego leja wymaga rozwiązania, które stabilnie i przewidywalnie zmniejszy objętość leja. Dobór zależy od technologii pracowni i sytuacji klinicznej.
Filc bywa postrzegany jako "miękka wkładka", więc łatwo go wybrać intuicyjnie. W praktyce korekta dopasowania leja musi zapewnić trwałość, odpowiednią higienę i powtarzalne przyleganie. Materiał dobrany przypadkowo może szybko się odkształcać i nie rozwiązać problemu luzu.
Gdy zmiany objętości lub kształtu kikuta są duże, a korekta uzupełnieniem nie zapewnia stabilności i komfortu, albo gdy pojawiają się nawracające uszkodzenia skóry. Nowy lej rozważa się też, gdy nie da się uzyskać prawidłowego kontaktu w kluczowych strefach obciążenia.
Częsty błąd to wybór materiału "najbardziej wytrzymałego" zamiast właściwego funkcjonalnie. Inny błąd to sugerowanie się samą nazwą lub skojarzeniem (np. "miękki = dobry"), bez powiązania materiału z celem: zmniejszeniem objętości leja i poprawą dopasowania.
Warto łączyć objaw z mechanizmem: wychudzenie kikuta = mniejsza objętość = luz w leju = potrzeba uzupełnienia. Ucz się par: problem–cel–materiał oraz analizuj, czy odpowiedź dotyczy dopasowania (kontakt, objętość) czy innego celu (wzmocnienie, izolacja).
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wychudzenie kikuta zmniejsza jego objętość, przez co lej staje się zbyt luźny i wymaga uzupełnienia materiałem, który pozwala zmniejszyć przestrzeń i poprawić przyleganie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni protezowania dotyczące korekt leja i reliningu
  • Podręczniki i skrypty szkolne z zakresu protez kończyn i materiałoznawstwa ortopedycznego
  • Instrukcje technologiczne producentów materiałów do uzupełnień i wyścieleń leja (karty techniczne, BHP)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego