W instalacji centralnego ogrzewania z rur miedzianych armaturę gwintowaną (np. zawór spustowy) łączy się zwykle przez kształtkę przejściową: z jednej strony ma ona część przeznaczoną do połączenia z miedzią (kielich do lutowania kapilarnego lub końcówkę do zaprasowywania), a z drugiej strony posiada przyłącze gwintowane.
Jeżeli zawór ma GZ (gwint zewnętrzny), to po stronie kształtki potrzebny jest gwint wewnętrzny, aby można było wkręcić zawór w złączkę. Dlatego poprawna jest złączka metalowa z gwintem wewnętrznym oraz gładką końcówką do połączenia z rurą miedzianą.
Dlaczego pozostałe warianty są błędne?
- Złączka z tworzywa z gwintem wewnętrznym – choć gwintowo mogłaby pasować do GZ, nie jest właściwą kształtką systemową do instalacji miedzianej w tym ujęciu zadania (inna technologia połączenia z rurą i inny materiał, zwykle stosowany w systemach z tworzyw).
- Złączka metalowa z gwintem zewnętrznym – nie połączy się bezpośrednio z zaworem GZ, bo dwa gwinty zewnętrzne nie tworzą pary; dodatkowo elementy zaciskowe mogą dotyczyć innej techniki niż przedstawiona końcówka do miedzi.
- Złączka z tworzywa z gwintem zewnętrznym – jednocześnie niezgodna gwintowo (GZ do GZ) i materiałowo/systemowo z instalacją miedzianą w kontekście doboru właściwej kształtki przejściowej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze analizuj dwa warunki naraz – (1) jaki typ gwintu ma armatura (GZ czy GW) i (2) jak ma być wykonane połączenie z rurą (miedź: lut/zapras). Dopiero spełnienie obu warunków daje poprawny dobór kształtki.