W gospodarce materiałowej zapasy dzieli się m.in. według ich celu i prawidłowości utrzymywania. W treści pytania kluczowe jest sformułowanie: "nieprawidłowych, przekraczających ustalone normy". Oznacza ono, że chodzi o zapasy oceniane negatywnie z punktu widzenia organizacji zaopatrzenia i magazynu.
Dlaczego poprawne jest "Nadmierne i zbędne"?
Zapasy nadmierne to takie, których ilość jest zbyt duża w stosunku do ustalonych norm (np. zapasu maksymalnego) i realnych potrzeb. Generują one koszty magazynowania, ryzyko uszkodzenia, przeterminowania czy zamrożenia kapitału. Zapasy zbędne to materiały, które utraciły przydatność dla jednostki (np. zmiana technologii, brak planowanego zużycia, wycofany asortyment). Obie grupy można traktować jako zapasy nieprawidłowe, bo nie powinny występować w racjonalnie zarządzanym magazynie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Bieżące i sezonowe" – to typowe, planowane kategorie zapasów. Zapasy bieżące zapewniają ciągłość produkcji/sprzedaży, a sezonowe wynikają z wahań sezonowych dostaw lub popytu. Nie muszą przekraczać norm, więc nie są z definicji "nieprawidłowe".
- "Bieżące i zbędne" – łączy jedną kategorię planowaną (bieżące) z nieprawidłową (zbędne). Przy kryterium "ponad normy i nieprawidłowe" poprawny zestaw powinien obejmować wyłącznie kategorie nieprawidłowe.
- "Nadmierne i sezonowe" – sezonowe nie są automatycznie wadliwe; mogą być uzasadnione (np. zakup z wyprzedzeniem przed sezonem). Pytanie dotyczy zapasów ponadnormatywnych i nieprawidłowych, więc sezonowe nie pasują.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "przekraczające normy", szukaj pojęć ocennych: nadmierne, zbędne, ewentualnie inne określenia wskazujące na niegospodarność, a nie na planowanie cyklu dostaw.
