KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 22.
Do zgłębnikowania ran chirurgicznych służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgłębnikowanie polega na delikatnym badaniu rany (np. ocenieniu jej przebiegu i głębokości) cienkim, precyzyjnym narzędziem. Do tej czynności służy sonda chirurgiczna. Dźwignia, dłuto i hak mają inne zastosowania (odpowiednio: dźwigniowanie, opracowanie tkanek twardych, retrakcja).

Pełne wyjaśnienie:

Zgłębnikowanie rany chirurgicznej to czynność kontrolno-diagnostyczna wykonywana w sposób możliwie atraumatyczny. Jej celem jest sprawdzenie, czy rana ma prawidłowy przebieg, jaka jest jej głębokość, czy występują kieszenie, kanały lub miejsca wymagające kontroli (np. pod kątem zalegania treści, drożności lub gojenia).

Do takiej czynności właściwym narzędziem jest sonda chirurgiczna (zgłębnik), ponieważ jest narzędziem cienkim i precyzyjnym, przeznaczonym do badania i oceny w polu zabiegowym. Pozwala na delikatne "wyczucie" tkanek bez funkcji dźwigniowania lub cięcia.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo odpowiadają innym zadaniom chirurgicznym:

  • dźwignia prosta służy głównie do dźwigniowania i luksacji (wywierania kontrolowanej siły), a nie do badania rany; jej użycie do zgłębnikowania mogłoby niepotrzebnie urazić tkanki,
  • dłuto chirurgiczne jest narzędziem do opracowania tkanek twardych (np. kości) lub modelowania, a więc działa "cięciem/uderzeniem", co nie pasuje do delikatnej oceny rany,
  • hak ostry służy do haczenia i retrakcji tkanek (odsuwania płata, przytrzymania), a przez ostrość nie jest narzędziem do sondowania głębokości rany.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się czasownik "zgłębnikować/sondować", szukaj narzędzia o funkcji badania i oceny, a nie narzędzia do siłowego odwarstwiania, cięcia czy odciągania tkanek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgłębnikowanie to delikatne badanie rany cienkim narzędziem w celu oceny jej przebiegu i głębokości oraz wykrycia ewentualnych kanałów, kieszeni lub miejsc wymagających kontroli. Nie jest to cięcie ani odciąganie tkanek, tylko ocena dotykiem.
Do zgłębnikowania służy sonda chirurgiczna (zgłębnik). Jej kształt umożliwia precyzyjne, atraumatyczne badanie tkanek. Inne narzędzia chirurgiczne mogą wyglądać podobnie, ale są przeznaczone do dźwigniowania, retrakcji lub opracowania kości.
Dźwignia prosta jest narzędziem do wywierania siły (np. dźwigniowania/luksacji), więc ma inną mechanikę pracy niż sonda. Użycie jej do badania rany zwiększa ryzyko urazu tkanek i nie daje tak precyzyjnej informacji jak cienka sonda.
Hak ostry służy do zaczepiania i odciągania tkanek (retrakcja, stabilizacja), a nie do oceny głębokości rany. Ostra końcówka może łatwo uszkodzić tkanki podczas "sondowania", dlatego do badania wybiera się sondę chirurgiczną.
Sondą chirurgiczną można delikatnie ocenić przebieg i głębokość rany oraz sprawdzić, czy w ranie nie ma nieprawidłowych kieszeni lub przestrzeni. Czynność wykonuje się ostrożnie, aby nie zaburzyć gojenia i nie wywołać dodatkowego urazu.
Sonda jest zwykle smukła i przeznaczona do badania (nie do cięcia ani dźwigniowania). Dźwignie są masywniejsze i mają kształt ułatwiający podważanie, dłuta mają część roboczą do opracowania tkanek twardych, a haki mają końcówki do zaczepiania i odciągania.
Najczęstsze pomyłki wynikają z wybierania narzędzia "bo jest chirurgiczne", bez powiązania go z konkretną czynnością. Uczniowie mylą sondę z hakiem albo wybierają dłuto/dźwignię, bo kojarzą się z zabiegiem. Pomaga uczenie się: czynność → funkcja → narzędzie.
W pracy zespołowej higienistka może podawać sondę, gdy lekarz wykonuje kontrolę pola zabiegowego lub ocenę rany. Kluczowe jest rozpoznanie narzędzia i zachowanie zasad aseptyki oraz bezpiecznego przekazywania (chwyt, kierunek końcówki).
Kluczowa jest atraumatyczność i precyzja. Narzędzie ma umożliwić ocenę, a nie wykonywanie siłowych manewrów. Dlatego wybiera się sondę/zgłębnik, a nie narzędzia urazowe lub przeznaczone do retrakcji, cięcia czy opracowania kości.
Najlepiej tworzyć fiszki "nazwa–funkcja–zastosowanie", oglądać realne zestawy narzędzi i ćwiczyć rozpoznawanie po części roboczej. Na egzaminie czytaj czasownik w pytaniu (np. "zgłębnikować", "odciągać", "dźwigniować") i dopasuj funkcję narzędzia.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zgłębnikowanie polega na delikatnym badaniu rany (np. ocenieniu jej przebiegu i głębokości) cienkim, precyzyjnym narzędziem."

Materiały:

  • Atlas instrumentarium stomatologicznego (część chirurgiczna)
  • Instrukcje stanowiskowe i karty narzędzi w gabinecie stomatologicznym
  • Zajęcia praktyczne z instrumentarium: ćwiczenia rozpoznawania i doboru narzędzi do czynności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego