Mszyce to szkodniki o aparacie gębowym kłująco-ssącym. Oznacza to, że nakłuwają tkanki roślinne i pobierają soki (głównie z wiązek przewodzących). W praktyce ochrony roślin taka biologia żerowania ma duże znaczenie przy doborze rodzaju działania środka owadobójczego.
Działanie układowe polega na tym, że substancja czynna wnika do rośliny i jest w niej transportowana. Dzięki temu szkodnik ssący, pobierając sok roślinny, przyjmuje substancję i ulega zwalczeniu. To uzasadnia wybór odpowiedzi: układowym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu?
- Wgłębnym – oznacza działanie "lokalne" w obrębie miejsca naniesienia (preparat wnika w tkanki, ale nie przemieszcza się w całej roślinie w takim stopniu jak układowy). Może pomagać przy niektórych szkodnikach, ale nie jest typowym, najbardziej wskazanym opisem dla mszyc w pytaniu o ogólną zasadę doboru.
- Doglebowym – odnosi się do sposobu aplikacji lub strefy, z której środek jest pobierany (np. z gleby). Nie jest to podstawowa kategoria opisu działania środka w kontekście rozróżnienia "układowy vs wgłębny". Samo "doglebowe" nie wyjaśnia, czy środek będzie skuteczny na owada ssącego.
- Oddechowym – to sformułowanie jest mylące, bo sugeruje mechanizm związany z układem oddechowym owada. W ochronie roślin w pytaniach egzaminacyjnych zwykle rozróżnia się działanie kontaktowe/żołądkowe/układowe/wgłębne, a nie opisuje doboru pod mszyce jako "oddechowy".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się szkodnik ssący (mszyce, mączliki, niektóre skoczki), pierwszym skojarzeniem powinno być działanie układowe, bo substancja może trafić do szkodnika wraz z sokiem roślinnym. Gdy szkodnik gryzie liść, częściej rozważa się działanie żołądkowe lub kontaktowe.
