KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 26.
Dobierając zabawki do realizacji planu terapii zajęciowej dla dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym, należy pamiętać, że powinny one spełniać funkcję
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabawki dobierane do planu terapii zajęciowej u dziecka z MPD powinny przede wszystkim wspierać usprawnianie funkcji (np. ruchowych i manualnych) oraz rozwój umiejętności i uczenie się. Funkcje relaksacyjne czy społeczne mogą występować, ale nie stanowią zwykle celu nadrzędnego doboru w terapii.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej zabawka jest przede wszystkim narzędziem terapeutycznym, a nie wyłącznie przedmiotem do spędzania czasu. Jeśli dobieramy ją do planu terapii dla dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym, to kluczowe jest, aby umożliwiała realizację konkretnych celów: ćwiczenie funkcji ruchowych (np. chwytu, manipulacji, koordynacji), utrwalanie sprawności potrzebnych w czynnościach dnia codziennego oraz rozwijanie umiejętności poznawczych i uczenia się.

Dlatego właściwe jest wskazanie funkcji usprawniającej i kształcącej. "Usprawniająca" oznacza, że aktywność zabawowa ma prowadzić do poprawy działania wybranych funkcji (w granicach możliwości dziecka) albo do lepszej kompensacji trudności. "Kształcąca" odnosi się do komponentu uczenia: rozwijania percepcji, planowania ruchu, rozumienia zależności przyczynowo‑skutkowych, koncentracji, sekwencji działania czy komunikacji.

Pozostałe propozycje są mniej trafne jako opis celu nadrzędnego doboru do planu terapii:

  • "odprężającą i wyciszającą" – redukcja napięcia i wyciszenie mogą być korzystnym efektem zajęć, ale zbyt wąsko opisują funkcję zabawek w terapii ukierunkowanej na rozwój i usprawnianie.
  • "uspokajającą i społeczną" – element społeczny bywa ważny (np. zabawa naprzemienna, komunikacja), jednak zestawienie z "uspokajającą" nie oddaje głównej roli zabawek terapeutycznych w MPD, gdzie zwykle planuje się pracę nad funkcją i umiejętnościami.
  • "inspirującą i wychowawczą" – to określenia bardziej ogólnopedagogiczne. W terapii potrzebne są kryteria funkcjonalne (co ćwiczymy i jak mierzymy postęp), a nie jedynie wartościowanie wychowawcze.

W praktyce terapeuta analizuje cel, poziom możliwości dziecka, wymagania motoryczne i poznawcze zabawki oraz sposób jej adaptacji (np. powiększenie uchwytu, stabilizacja, ograniczenie liczby bodźców). To pozwala, by zabawka realnie wspierała usprawnianie i rozwój.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Funkcja usprawniająca oznacza, że zabawka pomaga ćwiczyć konkretną sprawność, np. chwyt, manipulację, koordynację oko–ręka, planowanie ruchu czy kontrolę postawy. W terapii zajęciowej zabawka ma wspierać cel terapeutyczny, a nie tylko zajmować czas dziecka.
Wybiera się takie, które można dopasować do możliwości dziecka i celu zajęć: zachęcają do ruchu i działania, mają czytelne zasady, a elementy są wygodne do chwytania. Ważna jest możliwość stopniowania trudności i bezpieczne użycie (brak ostrych krawędzi, odpowiedni rozmiar).
Funkcja kształcąca wspiera uczenie się przez działanie: rozwój poznawczy, uwagę, rozumienie przyczyny i skutku, sekwencje czynności oraz komunikację. U wielu dzieci z MPD trudności ruchowe wpływają na eksplorację otoczenia, więc dobrze dobrana zabawka pomaga rozwijać te obszary w kontrolowany sposób.
Tak, ale zwykle jako wsparcie organizacji zachowania, regulacji emocji lub przygotowania do zadania. W planie terapii najczęściej są elementem pomocniczym, a nie główną funkcją doboru zabawek. Kluczowe jest, by nawet "wyciszające" aktywności służyły osiąganiu celów terapii.
Zabawka terapeutyczna jest wybierana pod konkretny cel (np. chwyt pęsetowy, rotacja nadgarstka, koordynacja), a terapeuta potrafi opisać, co i jak będzie nią ćwiczone oraz jak oceni postęp. Zwykła zabawka może być atrakcyjna, ale nie musi umożliwiać celowego usprawniania.
Utrudniać mogą: zbyt małe elementy, śliskie powierzchnie, brak stabilności, zbyt duża liczba bodźców (hałas/światła), wymaganie precyzji nieadekwatnej do możliwości oraz brak opcji adaptacji. Takie cechy zwiększają frustrację i ograniczają realizację celu usprawniania.
Wybiera się je, gdy celem planu jest kontakt i współdziałanie: zabawa naprzemienna, proszenie o pomoc, czekanie na swoją kolej, inicjowanie interakcji. Wtedy funkcja społeczna jest jasno wpisana w cel. Nadal jednak dba się o to, by aktywność była możliwa ruchowo i poznawczo dla dziecka.
Trudność stopniuje się przez zmianę rozmiaru i oporu elementów, skracanie lub wydłużanie sekwencji, zwiększanie precyzji, zmianę pozycji ciała (stabilniejsza vs trudniejsza), a także przez modyfikację czasu i zasad. Celem jest wyzwanie, ale bez przeciążenia i z zachowaniem sukcesu dziecka.
Częste błędy to dobór "ładnych" zabawek bez związku z celem, za wysoki poziom trudności, brak możliwości adaptacji, ignorowanie bezpieczeństwa oraz skupienie tylko na wyciszeniu zamiast na usprawnianiu. Błędem bywa też brak obserwacji: nie sprawdza się, czy zabawka realnie wywołuje pożądany ruch lub zachowanie.
Ucz się schematu: cel → aktywność → pomoc/zabawka → adaptacja → kryterium oceny. Ćwicz rozpoznawanie, czy dana propozycja wspiera usprawnianie i uczenie się, czy tylko efekt uboczny (np. uspokojenie). Pomaga też analiza krótkich opisów przypadków i dobór adekwatnych pomocy.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Zabawki dobierane do planu terapii zajęciowej u dziecka z MPD powinny przede wszystkim wspierać usprawnianie funkcji (np. ruchowych i manualnych) oraz rozwój umiejętności i uczenie się."

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki z terapii zajęciowej w pediatrii (cele, metody, dobór pomocy)
  • Materiały dydaktyczne o MPD (funkcjonowanie dziecka, typowe trudności ruchowe i poznawcze)
  • Karty pracy/arkusze planowania interwencji (cel–aktywność–pomoc–kryterium oceny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego