KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2024

Połączenie nitowe to połączenie nierozłączne, w którym elementy łączy się nitem przez zaciśnięcie/rozpęczenie jego korpusu w otworze.

Stosuje się je m.in. w cienkich blachach, obudowach, osłonach i tam, gdzie spawanie jest niekorzystne lub niemożliwe.

Nit zrywalny zwykle ma dwie części: tulejkę (korpus) z kołnierzem oraz trzpień (mandrel), który jest zaciągany nitownicą i na końcu się zrywa.

W odróżnieniu od śrub i wkrętów nie ma typowego gwintu roboczego na całej długości.

Gwint jest charakterystyczny dla połączeń rozłącznych (śruby, wkręty), gdzie łącznik pracuje przez wkręcanie i docisk.

Nit działa inaczej: po umieszczeniu w otworze jego korpus jest odkształcany (np. rozpęczany), tworząc trwałe zaciśnięcie bez gwintu roboczego.

Najczęstszy błąd to mylenie nitu z wkrętem samowiercącym lub śrubą, bo wszystkie są metalowe i mają łby.

Warto szukać cech kluczowych: tulejka + trzpień (nit zrywalny) oraz brak ostrego czubka i brak wyraźnego gwintu jak we wkrętach.

Nitownica chwyta trzpień nitu i zaciąga go do środka tulejki. Tulejka rozpęcza się od strony niewidocznej, tworząc "łeb" dociskający łączone blachy.

Gdy siła jest odpowiednia, trzpień zrywa się w osłabionym miejscu, a połączenie zostaje wykonane.

Nit jest dobrym wyborem, gdy potrzebujesz połączenia trwałego, szybkiego w montażu i odpornego na samoczynne odkręcanie.

Sprawdza się też przy łączeniu cienkich elementów, gdy nie ma miejsca na nakrętkę lub dostęp jest tylko z jednej strony (nity zrywalne).

Zwykle nie. Połączenie nitowe jest traktowane jako nierozłączne.

W praktyce demontaż polega na rozwierceniu nitu lub jego usunięciu w sposób powodujący zniszczenie łącznika (a czasem także ryzyko uszkodzenia otworu), dlatego planuje się je tam, gdzie nie wymaga się częstego serwisu.

Najczęściej potrzebujesz wiertarki do wykonania otworu, dobranego nitu (np. zrywalnego) oraz nitownicy: ręcznej, dźwigniowej lub pneumatycznej.

W praktyce ważny jest też dobór średnicy wiertła i kontrola, czy elementy są dobrze dociśnięte przed zaciągnięciem nitu.

Dobór zależy od sumarycznej grubości łączonych elementów oraz wymagań wytrzymałościowych. Zbyt krótki nit nie utworzy poprawnego rozpęczenia, a zbyt długi może dać luźne połączenie.

W praktyce korzysta się z tabel/kart katalogowych producenta, gdzie podany jest zakres zacisku dla danej długości.

Wkręt samowiercący ma wyraźny gwint oraz końcówkę przypominającą wiertło lub ostry czubek — jest przeznaczony do wkręcania.

Nit zrywalny ma tulejkę z kołnierzem i trzpień, który się zrywa; nie wygląda jak element do wkręcania i zwykle nie ma "wiertła" na końcu.